خانه صنعت و معدن استان تهران
Send
خانه > اخبار > احیای باطله معادن با فناوری زغال سنگ سفید

احیای باطله معادن با فناوری زغال سنگ سفید

این روزها زغال‌سنگ به عنوان یکی از منابع انرژی در صنایع مختلف از جمله نیروگاه‌های تولید برق و کارخانه‌های فولادی استفاده می‌شود. تولید زغال‌سنگ با کیفیت و درصد ناخالصی کم و داشتن انرژی بالا از ویژگی‌های زغال‌سنگ مناسب است.

از این‌رو استفاده از فناوری‌های نوین می‌تواند این کار را ممکن سازد. فناوری زغال‌سنگ سفید که امروزه برای افزایش کیفیت و ارزش اقتصادی زغال‌سنگ‌های کم کیفیت و همچنین حرارتی استفاده می‌شود این موضوع را ممکن کرده است. به گفته کارشناسان بخش معدن، زغال‌سنگ زیادی (حدود ۳۰درصد برای برخی کارخانه‌ها) در میان باطله‌های کارخانه‌های زغال‌شویی کشور وجود دارند که به مرور زمان اکسیده می‌شوند و می‌توان به آنها زغال‌سنگ حرارتی گفت. استفاده از این فناوری می‌تواند ذخایر زغال‌سنگ نهفته در باطله‌ها را به ماده‌ای قابل استفاده تبدیل کند.

اقتصادی کردن زغال‌سنگ‌ها
نازنین نمازی، کارشناس زمین‌شناسی درباره استفاده از فناوری زغال‌سنگ سفید به صمت گفت: تبدیل زغال‌سنگ کم‌کیفیت، ساب بیتومینه (نیمه بیتومین) به زغال‌سنگ با کیفیت برتر و از نظر ارزش اقتصادی گران‌تر ( یعنی از ۱۲ دلار بر تن به ۵۰ دلار بر تن) فناوری زغال‌سنگ سفید گفته می‌شود. وی افزود: این فرآیند روی زغال‌سنگ‌های مزبور از طریق کاهش مقدار آب آنها انجام می‌شود. بر اساس بررسی‌های انجام شده، پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که میزان زغال‌سنگ در سراسر دنیا و با سرعت برداشت کنونی، تا ۲۰۰ سال دیگر پاسخگوی نیاز خواهد بود که از این میزان بیش از ۴۰۰ میلیارد تن آن به شکل نیمه بیتومین و زغال‌سنگ قهوه‌ای است. به گفته نمازی، این نوع زغال‌سنگ در ترکیب خود دارای آب بیشتر (دارای۲۰- ۳۰درصد رطوبت است) و انرژی کمتر دارد در نتیجه این ۲ مسئله سبب شده که ارزش این دسته از زغال‌سنگ‌ها از نظر اقتصادی و زیست‌محیطی بسیار پایین بوده و حمل آنها به نقاط دوردست توجیه اقتصادی نداشته باشد. این کارشناس زمین‌شناسی در ادامه عنوان کرد: یادآوری این مثال کافی است که بگوییم برای حمل هر۳ محموله در حقیقت یک محموله آب همراه زغال‌سنگ حمل کرده‌ایم.  میزان آب زغال‌سنگ قهوه‌ای جوان‌تر حتی به ۵۰ درصد نیز می‌رسد. اگر در نیروگاه‌های زغال‌سنگ‌سوز به عنوان سوخت مورد استفاده قرار می‌گیرند، آب موجود در ترکیب آنها انرژی تولید شده را که از سوخت زغال‌سنگ درون کوره حاصل شده به خود جذب و آن را پیش از آنکه به ژنراتور برسد، به بخار تبدیل می‌کند. علاوه بر این آب سبب می‌شود دمای شعله آتش حاصل از سوخت زغال‌سنگ کاهش یافته و در نتیجه انرژی کمتری به دیگ تولید انرژی برسد. نمازی در زمینه مزایای استفاده از فناوری زغال‌سنگ سفید اظهار کرد: نخستین فایده فناوری زغال‌سنگ سفید، نداشتن آسیب‌های زیست‌محیطی است، چراکه با قطع جریان تجهیزات حمل‌ونقل تا حدود بسیار زیادی از تولید گاز دی اکسید کربن جلوگیری می‌شود. یکی دیگر از فواید فناوری عنوان شده زمانی است که در نیروگاه برای تولید انرژی سوزانده می‌شوند، دود و آلاینده‌های تولید شده بسیار تمیزتر از انواع پر بیتومن بوده و میزان تولید محصولات فرعی مضر پایین‌تر است. فرآیند استخراج آن نیز به عنوان یک زغال‌سنگ پرداخته یا فرآوری شده نسبت به انواع دیگر، برای همسایگان معدن گرد و خاک بسیار کمتری تولید می‌کند. به گفته وی، محصول زغال‌سنگ فرآوری شده، زغال‌سنگ با دوام فیزیکی و شیمیایی بالاتر است که نتیجه آن کاهش احتمال آتش گرفتن همزمان و در نتیجه جابه‌جایی و ذخیره‌سازی آسان‌تر و ایمن‌تر خواهد بود. نمازی ادامه داد: با وجود برخورداری از ویژگی‌های مثبت زغال‌سنگ نیمه بیتومینه که یکی از آنها کم سولفور بودن است و در معادن امریکا وجود دارد یا کم خاکستر بودن این ماده معدنی در معادن اندونزی، اما بازار چندان پر رونقی برای آن وجود ندارد. به گفته این کارشناس زمین‌شناسی با استفاده از فناوری زغال‌سنگ سفید می‌توان محتوای کالری زغال‌سنگ‌های کم‌ارزش و زغال‌سنگ‌های قهوه‌ای را افزایش داد تا در نهایت آن محصولات نیز بتوانند مانند زغال‌سنگ‌های مرغوب بازار خوبی داشته باشند.

ایستگاه فناوری در اندونزی
یکی از مزایای فناوری زغال‌سنگ سفید بالا بردن ارزش اقتصادی زغال‌سنگ است چراکه امکان استفاده از بخشی از زغال‌سنگ‌های موجود در در صنایع جهان به دلیل برخورداری از ویژگی پایین بودن میزان انرژی آن وجود ندارد. به گفته نمازی، بخش بزرگی از منابع زغال‌سنگ اندونزی از نوع کم ارزش بوده، اما با وجود چنین فناوری متخصصان می‌توانند زغال‌سنگ کم‌ارزش را به مرز ارزش اقتصادی رسانده و بر میزان ذخایر زغال‌سنگ خود بیفزایند. وی افزود: در سال ۱۳۸۶ (۲۰۰۷م) شرکتی در اندونزی تاسیس شد که اکنون در حال احداث کارخانه‌ای برای تولید زغال‌سنگ مرغوب با ظرفیت یک میلیون تن در سال است. افزایش قابلیت تولید حتی تا ۳۰یا۴۰درصد فعلی وجود دارد اما این میزان رشد به ساختارهای زیربنایی نیازمند است. از این نظر اندونزی با کشورهای دیگر تفاوت دارد، چراکه ساختارهای آن مسیرهای گسترده آبی، رودخانه‌ای و اسکله‌ها را تشکیل می‌دهد. نمازی با بیان این مطلب در ادامه افزود: با این وجود هنوز برای ارسال زغال‌سنگ سفید به بنادر برای بارگیری دشواری‌هایی وجود دارد. شرط حل این مشکلات ساخت بنادر بالاتر، راه‌آهن و… به میزان بالاتر، حفظ سرمایه‌گذاری‌های موجود و سقوط نکردن غیرقابل پیش‌بینی قیمت‌هاست. آسیا و به‌ویژه چین و هند بازار بسیار خوبی برای زغال‌سنگ اندونزی هستند. وجود این بازار عظیم و قیمت‌های روبه‌رشد می‌توانند عوامل دلگرم‌کننده‌ای برای گسترش فناوری زغال‌سنگ سفید باشند. در این راستا، دولت اندونزی نیز در چندین کارگاه تئوری و کنفرانس حضور داشته و با آن موافق است و به نظر می‌رسد با کمک دولت روزگار خوبی در انتظار زغال‌سنگ سفید اندونزی باشد.