خانه > اخبار > دشت شهریار، رکورددار بالاترین میزان فرونشست در استان تهران

دشت شهریار، رکورددار بالاترین میزان فرونشست در استان تهران

   دشت شهریار، با آمار ثبت شده ۳۶ سانتیمتر فرونشست، در استان تهران رکورددار بیشترین میزان فرونشست زمین است.

به نقل از سلامت نیوز، روزنامه قانون نوشت: روزگاری شهریار با باغهای سرسبزش به نگین سبز استان تهران معروف بود؛ اما با قطع حقابه شهریار از سدکرج، عدم اختصاص حقابه از سد طالقان و هجوم انبوهسازان، دیگر اثری از آن نگین سبز بهچشم نمیخورد. برداشت بیرویه آب در سالهای اخیر تمامی دشتهای هشتگانه تهران را دشت ممنوعه کرده است. مرگ آبخوانها همزمان با فرونشست زمین ایجاد میشود و در این زمان است که استان تهران تمامی مخازن آب زیرزمینی را از دست میدهد. سازمانهای جهانی به همراه کارشناسان محیطزیست و مدیریت منابع آبی، بارها نسبت به بحران آب در ایران هشدار دادهاند اما گویا بهگفته دکتر کردوانی، پدر علم کویرشناسی ایران« کسی باور نمیکند آب نیست». براساس آمار یک مقام مسئول در وزارت نیرو، میزان فرونشست در دشت ورامین ۱۳سانتیمتر، در دشت ری ۲۵سانتیمتر، در دشت تهران ۱۴سانتیمتر و در دشت شهریار ۳۶سانتیمتر ثبت شده است. تخریب زیرساخت ها با فرونشست در ورامین فرونشست در دشت ورامین موجب ترکهای عمیق شده است که بر اثر آن میلههای چاههای آب از زمین بیرون آمد و تاسیسات زیربنایی شهری و روستایی را تهدید میکند. دشت شهریار، رکوردار بالاترین میزان فرونشست در استان تهران است. این مساله از آنجا ناشی شد که حقابه این شهرستان از سد کرج قطع و شهر ناچار شد از منابع زیرزمینی برداشت کند که محدود و البته در حال پایان است. در کنار این مساله، پروژههای انبوهسازی بدون توجه به امکان تامین آب، باعث افزایش میزان مصرف شده است. مصرفی که حتی حالا نیز به سختی میتوان منابع آن را تامین کرد.شهرستان شهریار با داشتن باغهای سرسبز و اراضی کشاورزی فراوان روزگاری به نگین سبز استان تهران معروف بود. این روزها با رشد بالای مهاجرت و هجوم انبوهسازان، دیگر خبری از این نگین سبز نیست. حقابه ای که اختصاص نیافت ۵۰ سال پیش سد کرج با هدف تامین آب شرب مردم شهر تهران و مهار سیلابهای فصلی احداث شد. در ابتدا شهرستانهای همجوار مانند شهریار نیز از این سد حقابهای داشتند. اما با افزایش جمعیت در شهر تهران و کرج این حقابه قطع و قرار شد از سد طالقان به این شهرستان حقابهای اختصاص داده شود. البته این هم به فراموشی سپرده شد. براساس آمار، چاههای آب موجود در شهریار جوابگوی جمعیت این شهرستان نیست، زیرا تنها مصرف کننده آب این شهرستان مشترکان آبفا نیستند، بلکه اراضی کشاورزی و باغها هم از آب همین چاهها برای کشاورزی استفاده میکنند. بهدلیل نبود مدیریت در شهرسازی و عدم اختصاص حقابه شهریار، تمامی استحصال آب از طریق چاههای آب صورت میگیرد که این مساله موجب افت سفرههای زیرزمینی شده است. بهعنوان مثال، در منطقهای از شهرستان شهریار در سال ۸۲ در سطح ۱۲۰ متری آب بوده است، اما اکنون به ۱۴۰ متری رسیده است؛ یعنی۲۰ متر افت سفرههای زیرزمینی داشتهایم

خطر مسدود شدن آب خوان ها درگذشته با اختصاص حقابه از سد کرج این سفرههای زیرزمینی از شهریار تغذیه میشد. اما با قطع حقابه سد کرج و نبود جایگزین، عملا این سفرهها تغذیه نمیشوند. همچنین با ساخت و سازهای صورت گرفته در شهریار، روانآبهای فصلی در این شهرستان جذب زمین نمیشوند و به سمت رباط کریم میروند. تمامی این عوامل دست به دست هم دادهاند که سفرههای زیرزمینی تغذیه نشوند و هر سال متراکمتر شوند. خطری که دشت شهریار را تهدید میکند، فرونشست و مسدود شدن آبخوانهاست. با افت فشار آب، با کوچکترین تکان بر اثر زمینلرزه یا عوامل دیگری، زمین نشست میکند. هنگامیکه این اتفاق رخ دهد، تمامی آبخوانهای شهریار را مسدود میکند. آن زمان حتی اگر آب سد کرج را نیز در دشت شهریار جاری کنیم، آب جذب نمیشود، بلکه روان میشود. بهگفته کارشناسان، نگرانیها بیشتر برای آیندگان است که با فرونشست زمین، بعد از آب شیرین به آب شور و بعد از آن هم به آب تلخ برسند که دیگر قابل مصرف نیست. انبوه سازی های بی حساب درچند سال اخیر شاهد احداث پروژههای انبوهسازی بسیاری در شهرستان شهریار بودهایم که این ساخت و ساز بیش از میزان منابع آبی موجود در این شهرستان است. به عنوان مثال در فاز یک اندیشه، ویلاهای هزار متری وجود داشتهاند که اکنون به آپارتمان تبدیل شدهاند. درمواردی حتی یک ویلا به ۶۲ واحد تبدیل شده است. جمعیتی که به یکباره اینچنین به شهرستان شهریار تحمیل شده است، هیچگاه با زیرساختها و منابع آبی آن تناسب نداشته است و به همین دلیل امروز شاهد بحران کمآبی در تمامی شهرهای این شهرستان هستیم. بهگفته کارشناسان، سطح سفرههای زیرزمینی بهشدت کاهش یافته است. این اتفاق موجب فرونشست زمین و در نهایت فرو ریختن جدار چاهها و ورود رسوبات به پمپهای چاه آب و تخریب آنها شده است. اراضی کشاورزی و باغات طی چند سال اخیر بهشدت در حال تخریب هستند و اینکه غالب این اراضی مستعد در نواحی قرار دارند که معمولا فضاهای مسکونی در بستر آنها شکل گرفته، بر سرعت این تخریب میافزاید. چاه های دایر و اراضی بایر چاههای دایر در اراضی بایر یکی از مشکلات مدیریت منابع آبی شهریار است. درحال حاضر بسیاری از باغها و اراضی کشاورزی این شهرستان بایر شدهاند، اما هنوز چاههای آب این اراضی دایر است. از آنجا که حفر چاه آب طبق ضوابط اداری، قوانین و حریم مشخصی دارد و باید حریم چاه آب رعایت شود، این مساله موجب شده که اداره آبفا برای حفر چاههای جدید با مشکل مواجه شود. از یک سو، چاههای موجود در شهرستان شهریار جوابگوی جمعیت فعلی نیست و از سوی دیگر ساخت پروژههای انبوهسازی و مسکن مهر در این شهرستان بر تعداد جمعیت افزوده است. کمبود چاه آب و افزایش جمعیت، مسئولان این شهرستان را در تامین آب با چالشهای جدی مواجه کرده است. هر روز باتوجه به کاهش ذخایر آبی این مشکلات حادتر میشود. بهنظر میرسد تنها راهحل این مشکل، استفاده بهینه از منابع آبی موجود است. یکی از این منابع چاههای آب در اراضی بایر است. بررسی پروانه های چاههای آب موجود در شهرستان شهریار و ابطال چاههای اراضی بایر که عملا بهدلیل بایر بودن اراضی کشاورزی بلااستفاده مانده است، میتواند تاثیر بسیاری در حل مشکل کمآبی این شهرستان داشته باشد

ادامه دارد…