توافق هستهای ایران با قدرتهای ۱+۵، فرصت تازهای را برای رشد صنعت نفت ایران فراهم کرده، چراکه خامفروشی همواره بهعنوان یکی از معضلات صنعت نفت ایران بوده گرچه در سالهای اخیر با وجود تحریمها در بخش پتروشیمی پیشرفت قابل ملاحظهای داشته است.
با این حال برای جهش فرآوری در این بخش نیازمند همکاریهای بینالمللی هستیم که تا حدودی منوط به انتقال فناوری و تجهیزات روز است. بر همین اساس تغییر اساسنامه شرکت ملی نفت و تجدید نظر در قراردادهای نفتی از گامهای بزرگی است که دولت یازدهم در راستای بهرهگیری مناسب از توان نفتی ایران و تنوعبخشی به شرکای نفتی برداشته است. به علاوه به گفته کارشناسان، ساخت پالایشگاه در بازارهای مصرف از مهمترین پروژههایی است که ایران در سالهای اخیر آن را دنبال میکند. به گونهای که در ماههای اخیر و بعد از توافق «برجام»، شرکتهای نفتی بسیاری از سراسر دنیا برای سرمایهگذاری در ایران اعلام آمادگی کردهاند، اما برای اجرایی شدن قراردادهای منعقده بین ایران و شرکتهای خارجی باید منتظر لغو کامل تحریمها بود.
آنهایی که اعلام آمادگی کردهاند
در واقع با اعلام توافق هستهای ایران با قدرتهای جهانی، بسیاری از دولتها و شرکتهای بزرگ و کوچک نفتی علاقهمندی خود را به گسترش روابط با ایران اعلام کردند. با وجود اینکه شاهد سقوط قیمت نفت در بازارهای جهانی بودیم اما شرکتهای نفتی بزرگ دنیا برای ورود به بازار ایران بسیار مصر هستند. به گونهای که شرکت نفت و گاز «اِنی» ایتالیا، از نخستین شرکتهایی بود که پا پیش گذاشت و در بیانیهای اعلام کرد که سرمایهگذاری در ایران را مد نظر قرار میدهد؛ به شرط اینکه تهران «قراردادهای بهتری مطابق با استانداردهای جهانی» ارائه کند. یکی از نمایندگان شرکت نفتی «شل» هم در همان ابتدای توافق اعلام کرد که این شرکت با رعایت کامل توافق هستهای به رابطه با ایران «علاقهمند» است و تمایل دارد بداند چه نقشی در توسعه قابلیتهای نفتی ایران میتواند ایفا کند.
این در حالی است که پس از گذشت چند ماه از توافق «برجام» رفتوآمد شرکتهای کوچک و بزرگ نفتی به شدت افزایش یافته است. گرچه تجربه نشان داده که نمیتوان به شرکتها و دولتها برای همکاری زیاد خوشبین بود اما بازگشت برخی شرکتهای نفتی که پیشتر در فهرست شرکای نفتی ایران برای سرمایهگذاری در میدانهای نفتی قرار داشتند؛ چشمانداز رو به رشدی را برای صنعت نفت ایران پیشبینی میکند. درحالحاضر ژاپنیها و اندونزیاییها جزو آخرین گروههایی هستند که هفته گذشته به ایران آمدند و مدیر امور بینالملل شرکت ملی نفت ایران از آمادگی کشور برای فروش نفت خام به اندونزی در صورت درخواست رسمی مقامات اندونزیایی خبر داده است. دور جدید مذاکرات نفتی ایران با فدراسیون انرژی روسیه هم این هفته آغاز میشود و پیشبینی شده توافق جدید نفتی بین دو کشور انجام شود.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران