روزنامه گسترش صنعت ، معدن ، تجارت :
یکی از صنایع غذایی، آبلیموست که این روزها غرق در حاشیه و شایعه است. از تولید آبلیمو بدون لیمو گرفته تا استفاده از کاه در تولید آن، حواشی است که این روزها در رسانهها و شبکههای اجتماعی بسیار به چشم میخورد که یکی از دلایل آن، تفاوت قابل توجه قیمت لیمو ترش و قیمت آبلیمو است که مردم را به شک انداخته که آبلیموهای موجود در بازار از لیمو تهیه میشود یا خیر.
اما در کنار شایعهها و حواشی اطراف این صنعت، سازمان ملی استاندارد نظارت دقیقی بر آبلیموهای صنعتی دارد و در روزهای اخیر نیز با چند واحد صنعتی متخلف برخورد کرده است. این در حالی است که واحدهای صنعتی بخش اندکی از بازار را در دست دارند و واحدهای زیرپلهای غیربهداشتی و غیراستاندارد توانستهاند بازار را به خوبی در اختیار بگیرند و بخش بیشتری از بازار مصرفی را به خود اختصاص دهند. به نحوی که دستاندرکاران این صنعت نمیتوانند هیچگونه آماری از مصرف و تولید آبلیمو در کشور بهدست بیاورند. به همین منظور در گفتوگو با رویا جعفریشاهی، دبیر انجمن صنفی کارفرمایی صنعت آبلیمو به بررسی بیشتر وضعیت این صنعت و دلایل تلخ شدن کام صنعتگران و تولیدکنندگان این بخش پرداخته است.
درحالحاضر چه تعداد واحد صنعتی استاندارد در این صنعت فعال هستند؟
واحدهای تولیدی فعال در این صنعت به ۲ دسته تقسیم میشوند؛ دسته نخست آنهایی هستند که خود تولیدکنندهاند و دسته دیگر واحدهایی هستند که به عنوان ظرفیت خالی از نشان(برند) خود استفاده میکنند البته عرضهکنندگان این محصول به بازار تقریبا ۸۳ واحد هستند که تنها ۵۰ درصد و شاید کمتر از آنها تولیدکننده صرف این محصول باشند. میزان تولید این واحدها نیز برحسب ظرفیت محدود مشخص میشود که این میزان به بازار فروش بستگی دارد.
آیا برآوردی از میزان مصرف آبلیمو در کشور وجود دارد و از این مقدار چه سهمی به آبلیموهای دارای استاندارد تعلق دارد؟
متاسفانه به دلیل افزایش آبلیموهای به اصطلاح سنتی و همچنین آبلیموهای غیراستاندارد، تخمین میزان مصرف نامعلوم شده و در اینباره سهم اندکی از بازار برای تولیدکنندگان واقعی باقی مانده است.
سالانه چه میزان لیموترش در این صنعت مصرف میشود؟
لیمو در مناطق جهرم، رودان و میناب برداشت میشود که البته مناطق زیادی زیر کشت این میوه است اما سهم عمده مربوط به این ۳ منطقه بوده که در سال ۹۳ تنها استان هرمزگان ( رودان و میناب ) ۱۰۷هزار تن برداشت داشته که از این میزان، مقداری صرف صادرات، سهمی از لیموها صرف تازهخوری و بقیه به کارخانههای تولیدی برای آبگیری و بستهبندی ارسال شده بود.
چه میزان از لیموهای مصرفی تولید داخل هستند و برای تامین مواد اولیه چه مشکلاتی وجود دارد؟
خوشبختانه باغهای مرکبات جنوب کشور غنی از لیمو ترش است و تنها در ۲ – ۳ سال اخیر شاهد بیماری «جاروک» در جنوب بودهایم که متاسفانه به جای حل این معضل، اجازه ورود لیموهای خارجی به کشور صادر شد که این امر لطمه زیادی به باغداران کشورمان خواهد زد.
با توجه به قیمت بالای لیموترش دلیل ارزان بودن آبلیمو نسبت به لیمو چیست؟
قیمت لیموترش در بازار مصرف خانوار با قیمت خرید لیموترش توسط کارخانهها کاملا متفاوت است، زیرا خرید کارخانهها بیشتر بهصورت پیشخرید بوده و همچنین میزان خرید فلهای بهصورت تناژ بالا اختلاف قیمت فاحشی خواهد داشت که در محصول نهایی تاثیر بسزایی دارد.
از چه مواد و افزودنیهای دیگری در تولید آبلیمو استفاده میشود؟
تنها مواد افزودنی مجاز در آبلیمو ترش براساس پروانه ساخت از وزارت بهداشت «متا بیسولفیت سدیم» بوده که آن هم تنها به میزان ppm ۲۵۰ (یک میلیگرم در هر لیتر) است.
چه میزان از ماشینآلات مورد استفاده در این صنعت در داخل تولید میشود؟
ماشینآلات در این صنعت خوشبختانه ۱۰۰درصد در ایران تولید میشوند و در این زمینه نیازی به بازارهای خارجی نیست.
انجمن و سازمان ملی استاندارد چه نظارتهایی بر آبلیموهای صنعتی دارند و تاکنون چه تخلفاتی مشاهده شده است؟
خوشبختانه انجمن با همکاری سازمان ملی «استاندارد» و سازمان «غذا و دارو» با نمونهگیریهای متعدد از سطح عرضه و بررسی آنالیز آبلیموهای تولیدی توانسته با استفاده از این آزمونها تخلفات چشمگیری را شناسایی کند و توسط اداره نظارت و سازمان استاندارد اعمال قانونی روی آنها انجام دهد.
از آنجا که در مصاحبههای گذشته بر ضرورت بازنگری بر استاندارد ۱۱۷ تاکید داشتهاید، این استاندارد شامل چه مواردی است و لازم است در چه بخشهایی بازنگری انجام شود؟
در استاندارد ۱۱۷ ویژگیهایی در نظر گرفته شده که گاهی برخی از این آیتمها بهدلیل آنتیاکسیدان بودن و فرار بودن، قابل اندازهگیری نخواهد بود و فاکتورهای دیگری که ثابت هستند نیاز به ارزیابی دقیقتری دارند تا اعداد واقعی در استاندارد آبلیمو گنجانده شود.
بخش بزرگی از بازار آبلیمو در دست تولیدکنندگان غیرصنعتی و زیرپلهای است. چه برنامهای برای پاکسازی بازار از این محصولات وجود دارد؟
با همکاری سازمان غذا و دارو و سازمان ملی استاندارد و با بررسی در سطح عرضه و بازدیدهای مکرر از تولیدکنندگان این صنعت و همچنین جلوگیری از آبلیموهای به اصطلاح سنتی که مشخص نیست در چه شرایطی آبگیری و بستهبندی شدهاند، میتوانیم این معضل واقعی تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را مرتفع سازیم.
قیمتگذاری آبلیمو درحالحاضر از چه طریق انجام میشود و آیا برنامهای برای افزایش قیمت وجود دارد؟
قیمتگذاری از طریق سازمانهای ذیربط بوده و اگر قرار باشد امسال لیموترش قیمت بالایی داشته باشد مجبور خواهیم شد درخواست افزایش قیمت به سازمانهای مربوط را ارائه کنیم.
چه میزان از سهم تولیدات آبلیمو به صادرات اختصاص پیدا کرده است؟
میزان صادرات این محصول به شرایط بازارهای خارجی بستگی دارد و میزان تقاضای کشورهای دیگر ملاک این امر است.
در حال حاضر مهمترین مشکلات واحدهای صنعتی آبلیمو چیست؟
یکی از بزرگترین مشکلات این صنعت، نبود سازمان حمایتی در زمینه قیمت لیموترش است که متاسفانه مافیای لیمو در جنوب کشور اجازه پایین آمدن قیمت لیمو را نمیدهد، به همین دلیل کارخانههای تولیدی با مشکل خرید مواجه میشوند که عامل ایجاد رکود اقتصادی و صنعتی برای کارخانههای آبلیمو شده است. از مشکلات دیگر این صنعت همانطور که اشاره شد وجود آبلیموهای زیرپلهای و سنتی و بدون نشان تجاری و مجوز بهداشتی است که صنعت را زیر سوال برده و از سوی دیگر مشکلی که در تمام صنایع نیز وجود دارد، هجوم رسانهای به محصولات است که موجب شده تر و خشک در این صنایع با هم بسوزند و صنعت دچار چالش و رکود شود.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران