دکتر موسی غنینژاد در جلسه نشست هیات نمایندگان اتاق تهران با بررسی مساله دولت و اقتصاد در ایران، ریشههای فکری اقتصاد دولتی را شناسایی کرد. به اعتقاد این اقتصاددان، یکی از علل مهم در تداوم اقتصاد دولتی در ایران، شرایط ذهنی و تفکر حاکم بر کشور در میان نخبگان و روشنفکران است. وی با بررسی تفکر حاکم در دولتهای مختلف در مورد بخش خصوصی اعلام کرد: همواره این ذهنیت وجود داشته که بخش خصوصی صرفا بهدنبال منافع شخصی است و این تفکر بر دولتهای پس از انقلاب نیز حاکم بوده است.
پارلمان بخشخصوصی پایتخت، میزبان یکی از اقتصاددانان مطرح کشور بود. دکتر موسی غنینژاد با حضور در جمع فعالان اقتصادی، به یکی از دغدغههای اصلی این روزهای بخش خصوصی پاسخ داد. عدم تحقق وعدههای دولت درخصوص تکنرخی شدن ارز، موجب شد تا این بار بخشخصوصی خواستار ارائه راهکار پیشنهادی این اقتصاددان به منظور دستیابی به ارز تکنرخی شود. این اقتصاددان در پاسخ به سوالات اعضای حاضر در جلسه در این خصوص گفت بخشخصوصی نباید دولت را وادار کند که وعده نرخ واحد بدهد، بلکه باید دولت را مجبور کرد که در مقوله نرخ ارز قاعده مشخص و منطقی را اعلام کند.
اما دکتر غنینژاد در این نشست، به بررسی ریشههای اقتصاد دولتی و پایداری این وضعیت از گذشته تاکنون نیز پرداخت و مهمترین دلیل آن را ذهنیتی دانست که در بین نخبگان کشور وجود دارد.
وی بار دیگر بر انحلال سازمان حمایت و نهادهایی از این دست نیز تاکید کرد. مسعود خوانساری در ابتدای این نشست با اشاره به پیگیریهای دولت و شخص معاون اول رئیسجمهوری در مورد مطالبات و خواستههای بخشخصوصی در ماههای اخیر، از اسحاق جهانگیری تقدیر کرد. وی به توافقاتی که بین دولت و اتاق انجامشده است، اشاره کرد و گفت: در خردادماه مواردی که برای بخشخصوصی در اولویت رسیدگی قرار داشت، طی نامهای برای آقای جهانگیری معاون اول رئیسجمهوری ارسال شد که ایشان بهعنوان ۱۰ فرمان رسیدگی و ابلاغ کنند که خوشبختانه تا به امروز تعدادی از بندهای آن اجرایی شده است.
حسن فروزانفرد، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، موضوع توانمندسازی اتاق تهران و استفاده از ظرفیت تشکلها را محور سخنان خود قرار داد. وی با اشاره به نرخ ارز، گفت: رقابت نهادهای شبهدولتی با بخشخصوصی و برخورداری شرکتهای وابسته به نهادهای شبهدولتی از نرخ ارزان ارز، به چندنرخی شدن ارز دامن زده است. به گفته وی، این رویکرد باعث شده است که فساد اداری و اقتصادی در کشور همچنان تداوم داشته باشد.
ریشه اقتصاد دولتی کجاست؟
دکتر موسی غنینژاد در این نشست صحبتهای خود را با بررسی ریشههای اقتصاد دولتی آغاز کرد. وی در این باره گفت: پرسش کلیدی این است که چرا اقتصاد ایران دولتی شد و دولتی باقی مانده است. یکی از علل مهم در تداوم اقتصاد دولتی در ایران، شرایط ذهنی و تفکر حاکم بر کشور در میان نخبگان و روشنفکران است. وی با بیان اینکه شرایط ذهنی، ایجادکننده شرایط عینی است، اظهار کرد: علت این رویکرد را باید در اندیشهها و اعتقادات جامعه و نخبگان در حاکمیت جستوجو کرد. واقعیت این است که انسان یک موجود کنشگر است. یعنی موجودی که اراده دارد و انتخاب و ریسک میکند و اعمال آن صرفا واکنشی نیست. انسان، کنشگر است به دلیل اینکه تابع اندیشهها و شرایط است. عامل تعیینکننده برای انسان کنشگر اراده خودش است.
وی افزود: اگر میبینیم که گرفتار یک معضلی هستیم که نمیتوانیم از آن بیرون بیاییم، علت آن را باید در اندیشهها جستوجو کنیم. نمونه آن را در همین یکسانسازی نرخ ارز میتوان دید. دکتر غنینژاد با طرح این سوال که چرا یکسانسازی در نرخ ارز صورت نمیگیرد، افزود: شاید دلیل عمده این رخداد، این است که عدهای نمیخواهند یا آنکه معتقد نیستند یکسانسازی در ارز باید صورت بگیرد و حتی شاید این یکسانسازی در جهت منافع برخی نیست، اما اگر اهمیت و نقش یکسانسازی نرخ ارز برای افکار عمومی جامعه توضیح داده شود، حتی منافع غالب عده ای، نمیتواند مانع از تحقق آن شود. این اقتصاددان کشور با اشاره به ورود اندیشههای مدرن در سده نوزدهم میلادی به ایران، گفت: آرمان حکومت قانون حمایت از حقوق آزادیهای فردی، محور اصلی تحولات آن دوران بود و ماهیت اصلی نهضت مشروطه هم از آنجا شکل گرفته بود. این نهضت مشروطه، عمدتا در میان نخبگان مشروطه ریشه داشت.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران