نیاز به تولید بیشتر اورانیوم
برای افزایش تولید انرژی هستهای نیاز به مواد اولیه بیشتری هم خواهد بود. میزان اکسید اورانیوم مورد نیاز دنیا یا همان کیک زرد در سال ۲۰۳۵م برای تولید ۵۵۲ گیگاوات برق هستهای که سناریوی محتمل انجمن جهانی هستهای است، ۱۰۳هزار تن خواهد بود. در حالی که اورانیوم مورد نیاز کنونی تنها ۶۶هزار تن است. با این افزایش تقاضا و مصرف، انتظار میرود که قیمت اورانیوم در سالهای آینده روند صعودی به خود بگیرد و معادن جدیدی وارد گردونه تولید شوند. میزان تولید کنونی اورانیوم در صورتی که سناریوی محتمل عنوان شده در بالا، محقق شود، تا سال ۲۰۲۵م پاسخگوی نیاز جهانی است و پس از آن باید عرضه این فلز افزایش یابد. اما در صورتی که سناریوی خوشبینانه تحقق یابد، بازار جهانی بسیار زودتر دچار کسری عرضه خواهد شد. با این حال، اورانیوم هم در سالهای گذشته گرفتار کاهش فراگیر قیمت محصولات معدنی بوده است. این فلز هم مانند سنگآهن و بسیاری از محصولات دیگر افت قیمت چشمگیری داشته است. قیمت اورانیوم در سال ۲۰۰۸م برابر با ۳۰۰هزار دلار در هر تن بود. اما امروزه به ۷۵هزار دلار در تن رسیده است. قزاقستان، کانادا و استرالیا تولیدکننده عمده اورانیوم دنیا هستند. با افزایش قیمت اورانیوم در سالهای آینده، آنها بیشترین نفع را از شرایط خواهند برد. البته این ماده کمیاب، مصرف کمی هم در جهان دارد و تنها تعدادی از کشورهای هستهای جهان برای فعالیتهای خود به آن نیاز دارند. در تولید آن هم بازار در اختیار چند کشور خاص است. کانادا و استرالیا از تولیدکنندگان سنتی آن هستند اما در چند سال اخیر قزاقستان تبدیل به بزرگترین کشور اورانیومی جهان شده است. ضمن آنکه انتظار میرود تسلط قزاقستان بر بازار اورانیوم جهان دستکم تا سال ۲۰۲۵م ادامه پیدا کند. تا سال ۲۰۲۴م، ۷۵۰ میلیارد دلار در جهان صرف ساخت رآکتورهای جدید هستهای میشود تا تعداد آنها تا ۸۱ مورد افزایش یابد. تعداد کنونی راکتورهای هستهای جهان، ۴۳۷عدد است.
ساخت نیروگاهای هستهای جدید سبب میشود که مصرف اورانیوم تا آن زمان (سال ۲۰۲۵م) از عرضه پیشی بگیرد. رشد تقاضا تا سال ۲۰۲۴م برابر با ۶۴ درصد خواهد بود و باعث میشود که درآمدهای کشورهای تولیدکننده اورانیوم در جهان به شدت افزایش یابد و کشورهایی که واردکننده این فلز هستند، از شرایط بازار ضربه بخورند.
ذخایر اورانیوم ایران
در گزارشی که ۲ سازمان بینالمللی «آژانس انرژی هستهای اوایسیدی» و «آژانس انرژی اتمی» آن را تهیه کردهاند، بارها آمارهایی که درباره وضعیت و میزان ذخایر ایران منتشر شده، به دلیل کمبود منابع اطلاعاتی و اطمینان از آنها تغییر کرده است. این وضعیت هم برای ذخایر اورانیوم وجود دارد و هم برای ذخایر توریم (دیگر عنصر رادیواکتیو و پرکاربرد در صنایع هستهای). با این حال ایران یکی از معدود کشورهایی است که در چند سال گذشته و با وجود کاهش قیمتهای جهانی اورانیوم به افزایش هزینههای اکتشافی خود اقدام کرده و موفقیتهایی را هم در این راه بهدست آورده است.
تنها یک ماه پیش بود که علی اکبر صالحی، بالاترین مقام هستهای ایران خبر از اکتشاف ذخایر بزرگتر از انتظار اورانیوم داد و رسانههای مختلف جهان هم بارها این سخنان را بازتاب
دادند. وی به دستاوردهای بزرگ کشور در حوزه اکتشاف معادن اورانیوم طبیعی اشاره و تصریح کرد: در شرایط کنونی با تلاشهای انجامشده بیش از ۶۳درصد جغرافیای کشور مورد شناسایی قرار گرفته و امیدواریم در ۴ سال آینده نقاط باقیمانده را نیز شناسایی و بررسی کنیم. معاون رییسجمهوری خاطرنشان کرد: من نمیتوانم درباره میزان ذخایر معادن اورانیوم کشور صحبت کنم اما این موضوع قابل توجه است که قبل از شناسایی هوایی به میزان ذخایر معدنی امید چندانی نداشتیم، خوشبختانه بعد از اکتشافات، میزان ذخایر امیدبخش شده است. صالحی افزود: در شرایط کنونی روند استخراج از معادن اورانیوم «ساغند یزد» آغاز شده است، همچنین معدن اردکان در آیندهای نزدیک مورد بهرهبرداری قرار میگیرد.
در این زمینه، به تازگی توافقی بین وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان انرژی اتمی ایران هم شکل گرفته که به موجب آن، هم فعالیتهای اکتشافی سازمانهای مختلف با یکدیگر هماهنگ میشوند و از دوبارهکاری جلوگیری میشود و هم تمامی ذخایر پرتوزای کشف شده در اختیار سازمان انرژی اتمی قرار میگیرد.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران