طرح رصدخانه ملی ایران، به عنوان نخستین طرح بزرگ پژوهشی کشور، در سال ۱۳۷۷ به تصویب شورای پژوهشهای علمی کشور رسید.
این طرح در اسفند ۱۳۸۲ به تصویب هیات دولت رسید. مکانیابی یکی از نخستین فعالیتهای انجام شده در زمینه اجرایی شدن طرح رصدخانه ملی بود که از سال ۱۳۷۹ با اعتباری اندک آغاز شد. در این مرحله، مناطق گستردهای از کشور مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. نتیجه مطالعات به انتخاب قله گرگش در رشتهکوههای کرکس در استان اصفهان برای احداث رصدخانه ملی انجامید.
این قله در ارتفاع ۳۶۰۰ متری از سطح دریای آزاد، بهترین مکان برای رصدخانه شناسایی شد.
ریچارد استون، روزنامهنگار مجله علمی ساینس، در سفری که به تازگی به ایران داشته است، گزارشی از طرح رصدخانه ملی ایران تهیه و در مجله ساینس چاپ میکند.
او در این گزارش مینویسد: زمانی که اروپا در عصر تاریکی بود، چندین رصدخانه در ایران و سایر بخشهای جهان اسلام وجود داشت و ایران کانون اخترشناسی جهان به شمار میآمد. حتی کوپرنیک هم برای ثبت دقیق اطلاعات مربوط به حرکت زمین از رصدخانه مراغه واقع در شمال غرب ایران استفاده میکرد تا نظریه گردش زمین به دور خورشید را مطرح کند.
قرار است سنت رصد آسمان و ناشناختههای فضای بیکران در ایران در بهار آینده احیا شود. ریچارد استون در ادامه مینویسد: خبر مهم این است که کار ساخت رصدخانه ملی ایران که مجهز به تلسکوپ ۳/۴متری است با بودجه ۳۰میلیون دلاری آغاز شده است.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران