فسفات یکی از کانیهای معدنی است که در صنایع کشاورزی و هایتک مورد استفاده قرار میگیرد اما به دلیل کم بودن ذخایر آن در جهان و پایین بودن عیار این ماده معدنی، جای خالی تجهیزات و فناوریهای نوین برای بالابردن سطح عیار آن به شدت احساس میشود.
به نقل از روزنامه صمت: ایران نیز با داشتن ذخایر فراوانی از این کانی به دلیل نداشتن دانش روز برای فرآوری این محصول، مصرفکنندگان این کانی مجبور هستند برای تامین نیاز خود، نسبت به واردات فسفات فرآوری شده آنهم با قیمت بالا اقدام کنند.
به همین دلیل شاهدیم سازمانهای دولتی برنامهریزی گستردهای برای ورود سرمایهگذاران و همچنین دانش و فناوریهای نوین به منظور بهرهبرداری بهینه از ذخایر فسفات انجام دادهاند.
مذاکره با صاحبان فناوریهای نوین برای تولید اسید فسفریک عیاربالا که عوارض زیستمحیطی کمتری نسبت به روشهای رایج امروزی داشته باشد از جمله اقدامات انجام شده برای این صنعت است.
صنایع پاییندستی با فرآوری فسفر
به گفته کارشناسان، روشهایی که امروزه برای فرآوری فسفات مورد استفاده قرار میگیرد علاوه بر بالابودن هزینه تولید، مخاطرات زیستمحیطی بسیاری به همراه داشته و در کنار آن برای مصرفکنندگان این ماده تولیدشده خطرآفرین است. به همین دلیل باید به دنبال روش جدیدی که کاشیهای روشهای قدیمی را ندارد حرکت کرد.
در این زمینه یکی از شرکتهای چینی که سابقه طولانی فعالیت در حوزه معدن و صنایع وابسته به آن را دارد مذاکراتی با برخی از شرکتهای ایرانی و دارندگان ذخایر فسفات انجام داده که اگر زمینه همکاریشان فراهم شود، شاهد تولید محصول نهایی با عیار بالا در کشور خواهیم بود.
گفتنی است استفاده از روش نوین طراحی شده برای فسفات، از ویژگیهای قابل قبولی برخوردار است که در صورت استفاده از آن شاهد بالا رفتن کیفیت محصول نهایی و بازگشت صنایع پاییندستی کشور خواهیم بود. در این زمینه، چندی پیش کارگاهی برای آموزش و معرفی روش جدید فرآوری فسفات در ایران برگزار شد و فعالان این حوزه با مزیتهای روش جدید آشنا شدند.
پروفسور هو یانگ سخنگوی شرکت مینمتالز در این کارگاه آموزشی ضمن اشاره به کاربردهای اسیدفسفریک در جهان به معرفی روشهای امروزی برای فرآوری فسفات و تولید اسید فسفریک پرداخت.
مخترع روش جدید فرآوری فسفات گفت: اسید فسفریک در صنعت کشاورزی و صنایع غذایی مورد استفاده قرار میگیرد. البته بیشترین مصرف اسید فسفریک در کشاورزی بوده اما در صنعت چاپ، منسوجات و رنگسازی نیز به کار میرود.
وی با بیان اینکه نسبت به سرانه مصرف اسیدفسفریک در جهان، کمبود این ماده در ایران دیده میشود در ادامه گفت: دو روش «گرمایی» و «تَر» به عنوان روشهای تولید اسیدفسفریک در جهان هستند.
این در حالی است که هرکدام از این روشها چالشها و مشکلات زیادی به همراه خود میآورند. بهعنوان مثال در روش گرمایی سرمایهگذاری بالایی نیاز است که آلودگی بالا و کاهش تولید را به همراه دارد. همچنین مصرف بالای منابع انرژی مانند آب، برق و ذخیره شدن اندک انرژی و نیاز به فسفات عیار بالا برای تولید اسید فسفریک از دیگر معایب این روش بهشمار میآیند.
استفاده از مواد معدنی دیگری همچون سیلیس و زغالسنگ هنگام فرآوری فسفات در روش قدیمی، منجر به آلودگیهای زیستمحیطی فراوانی میشود.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران