به گفته آنها، با روی کار آمدن دونالد ترامپ، رئیسجمهور جدید آمریکا، قطعا مسیر الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی پیچیدهتر از قبل خواهد شد. زیرا ترامپ همواره در سخنرانیهای انتخاباتی خود موضع روشنی در مخالفت با برجام از خود نشان داده بود، بهگونهای که حتی بسیاری از مشاوران وی، نظر مثبتی نسبت به توافق هستهای ایران با کشورهای ۱++۵ نداشتند.
در چنین حالتی وضعیت پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی دشوار خواهد بود. از این رو، قطعا اتخاذ سیاستهای غلط رئیسجمهور آمریکا، تجارت آزاد جهان را با چالش روبهرو خواهد کرد و انعکاسی که میتواند برای ایران به همراه داشته باشد، این است که الحاق ایران با WTO با وجود سیاستهای دولت ترامپ با مشکل جدی مواجه خواهد بود. البته در این میان نمیتوان نقش کشورهای عربی به خصوص عربستان را در سنگاندازی برای الحاق به این سازمان نادیده گرفت.
از این رو، به گفته کارشناسان، تنها راهی که پیش روی ایران باقی میماند این است که وزارت امور خارجه بستر را برای رایزنی با دولت آمریکا و سایر کشورها فراهم کند تا کارشناسان اقتصادی کشور نیز آماده رایزنی برای حل و فصل این مشکل شوند. هفته گذشته با حضور محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه در اتاق بازرگانی تهران، بخش خصوصی نیز رسما خواهان ورود این عضو کابینه دولت برای رایزنی با همتایان خارجی خود به منظور جلب رضایت آنها برای الحاق ایران به WTO شد. فعالان بخش خصوصی بر این باورند که دستگاه سیاست خارجی به همراه سایر مقامات ارشد کشور میتوانند در این باره کمک کنند.
اگرچه ۲۰ سال از زمان تاسیس سازمان تجارت جهانی میگذرد، اما منافع و زیادهخواهی کشورهای غربی و آمریکا از یکسو و کم و کاستهای اقتصادی کشورمان از سوی دیگر، دست به دست هم داده تا همواره برای عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی سنگاندازی شود. زیرساختهای گشوده شدن مرزهای ایران برای ورود به فضای بینالمللی و تجارت آزاد هنوز آنطور که انتظار میرود فراهم نیست؛ تسهیل فضای کسبوکار و به روزرسانی استانداردهای کشور از جمله این زیرساختها است. از سویی تسلیم رژیم تجاری ایران هم یکی از موارد دیگری است که پیشنیاز ورود به مذاکره برای الحاق است.
این پیشنیاز مهم و ضروری، هنوز تکمیل نشده و همین تعلل، میتواند روند الحاق را نیز طولانیتر کند؛ بنابراین برخی اعتقاد دارند هنوز برای پرداختن به تاثیر ترامپ در الحاق ایران به WTO زود است؛ چراکه اقدامات داخلی برای الحاق، هنوز انجام نشده است.
در کنار اظهاراتی که نشان میدهد حضور ترامپ در کاخ سفید میتواند روند پذیرش عضویت ایران را در سازمان تجارت جهانی با مشکل مواجه کند، برخی از دیدگاهها نیز حاکی از آن است که ترامپ بهعنوان یک تاجر، نمیتواند اعتقاد خود را به تجارت آزاد از دست دهد. چراکه تاجر و تجارت آزاد دو جزء لاینفک هستند و تجارت، محدودیت نمیشناسد. این گروه معتقدند ترامپ یک تاجر موفق است و قطعا از رقبایش جا نمیماند. در دوره تحریمها بازار بزرگ ایران به ناچار در اختیار کشورهای بلوک شرق آسیا و چین قرار گرفته بود. در این شرایط، آمریکا نتوانسته سهمی از این بازار وسیع داشته باشد و از سایر رقبای خود جا مانده است. حال با توجه به گشایشهای بینالمللی، چشمپوشی از بازار ایران برای آمریکاییها سخت است و ترامپ بهعنوان یک تاجر قطعا با مزیتهای ایران آشنا است. از این رو این امکان وجود دارد که منفعتخواهی ترامپ، در الحاق ایران تاثیر مثبت بگذارد.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران