خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران
نوشته های مرتبط
نبود نقدینگی و رکود در صنعت نهتنها بخش تولید را گرفتار کرده بلکه پنبه طراحان صنعتی را نیز زده است. تا آنجا که کارشناسان میگویند بخش صنعت از کاربرد طراحی صنعتی در فرآیند تولید اطلاع کافی ندارد.
از سوی دیگر طراحان صنعتی در حرفه خود اشتغال نداشته و یا فرصت استفاده از تخصص خود در صنعت را نمییابند. کارشناسان صنعتی کالاهای تولید داخل را زبانی گویا در نبود طراحان عنوان میکنند. طراحان از نبود تشکیلات صنفی و جایگاه حقوقی حرفه خود گلایه دارند. دانشگاهیان ارتباط صنعت و دانشگاه در طراحی صنعتی را ضعیف و نامعلوم میدانند. این خلاصهای از اظهارنظرهایی است که در نشست جایگاه طراحی صنعتی در توسعه محصولات کشور مطرح شد. نمایندگان گروههای دانشگاهی، طراحان صنعتی و صنعتگران در کنار مسئولان دولتی مرتبط با این حوزه در نخستین نشست از سلسله نشستهای جایگاه طراحی صنعتی در توسعه محصولات صنایع کشور حاضر شده و در زمینه ترویج مفهوم طراحی صنعتی در بخش صنعت کشور و نهادینه کردن طراحی صنعتی به تبادلنظر پرداختند. تصمیم بر آن شد تا این نشستها بهصورت ماهانه در وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزار شود. کمیسیونی تشکیل شد تا برای ایجاد کارگروههای مسائل صنفی طراحان صنعتی، حقوق مالکیت معنوی آنها و ارتباط کاربردی صنعت و دانشگاه در حوزه طراحی صنعتی کار کارشناسی را انجام دهد و نتیجه را در نشست بعدی به اطلاع اعضا برساند.داود اکبری، کارشناس طراحی صنعتی با اشاره به دستاوردهای حمایت از ظهور طراحی صنعتی در برخی صنایع کشور پس از برگزاری نخستین کنفرانس طراحی صنعتی کشور در سال ۱۳۷۵ و به پیشنهاد مهندس محمدرضا نعمتزاده اظهار کرد: کمبودها و کاستیهای نبود طراحان صنعتی در بخش صنعت کشور را میتوان با نگاهی به تولیدات و کالاهای داخلی دریافت.او گفت: در این نشستها بهدنبال آن هستیم تا جایگاه صنفی طراحی صنعتی در بخش صنعت کشور تعریف شود و مهمتر از همه در مرکز تصمیمگیری و برنامهریزی صنعت که وزارت صنعت، معدن و تجارت است، مشخص شود.این استاد دانشگاه ادامه داد: طراحان صنعتی ایرانی در خارج از کشور به جایگاه مشخصی دست یافتهاند و توانمندیهای خود را در صنایع بزرگ دنیا مطرح کردهاند. در حالی که طراحان صنعتی در کشور با موانعی مانند نبود جایگاه حقوقی و سازمانی در این حرفه و نبود مالکیت در طرحهای ارائه شده مواجهاند. متقاضی واحد صنعتی که برای دریافت مجوز مراجعه میکند الزامی برای دریافت امضای طراح صنعتی ندارد در حالی که این موضوع در معماری و ساخت بنا تعریف شده و مشخص است.صاحبنظران بر این اعتقادند که طراحی صنعتی حاصل نبوغ و خلاقیت است. مدیرکل دفتر حمایت از مالکیت صنعتی وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز بر این گفته صحه گذاشته و آن را یک ایده در تجلی تولید میداند.
طراحی صنعتی، دارایی فکری در برنامه ششم توسعه
سیدمهدی میرصالحی اظهار کرد: نبود نقدینگی، رکود صنعت، فروش پایین بازار و… از مشکلاتی است که در بخش تولید مطرح میشود اما باید بهدنبال راهکاری بود تا مشکلات را از سر راه برداشت. شناخت نیاز مصرفکننده و ارتباط بین متقاضی با کالای تولیدی توسط طراح صنعتی ایجاد میشود.او ادامه داد: طراحی صنعتی به لحاظ ایجاد خلاقیت، نوآوری و دارایی فکری یک سرمایه است و ارزش معاملاتی دارد که مالکیت آن باید مشخص شود. طراحی صنعتی ایدهای در منشا تولید است که باید تقویت شده و در تولید تجلی کند اما اکنون آثار ایدههای طراحی صنعتی در تولید کشور دیده نمیشود.به گفته میرصالحی، در دنیا بحث مالکیت فکری حل شده است و در برنامه ششم توسعه نیز قصد داریم نظام جامع مالکیت صنعتی را تاسیس کنیم. حق طراحان صنعتی در این نظام محفوظ است.میرصالحی خاطرنشان کرد: هیچ واحد صنعتی از تنوع محصول، توسعه بازارهای فروش و سودآوری بالا دوری نمیکند اما ارتباط طراحی صنعتی با واحدهای صنعتی تقویت نشده است.در ادامه این نشست شهرام رضوی، طراح صنعتی در کلیپی به معرفی نقش طراحی صنعتی در صنعت کشور و جایگاه طراحان برتر ایرانی در صنعت دنیا پرداخت.
تولید ثروت، وظیفه طراح صنعتی
مصطفی میرفندرسکی، پیشکسوت طراحی صنعتی کشور شرایط کاری برای طراحان صنعتی ایرانی را که در کارخانههای بزرگ دنیا فعالیت میکنند در تفاوت با طراحان داخلی میداند و دلیل آن را حمایت دولتها از صنعت عنوان میکند.وی در ادامه به نقش طراح صنعتی در شرایط اقتصادی فعلی در کشور اشاره کرد و گفت: وظیفه طراح صنعتی در تولید ثروت است. اینکه یک طراح در شرایط بیکاری و نرخ سود بانکی ۲۸درصدی در کدام صنعت و چه تولیداتی فعالیت کرده و رشد کند از جمله مواردی است که در جایگاه طراحی صنعتی معنا مییابد. روشهای آموزش دانشگاهی در دورههای مختلف از تغییر بیتاثیر نماند بهطوریکه در دورهای آموزشمحور، دورهای پژوهشمحور و اکنون به دوره کارآفرینمحور تکامل یافته است. وحید چوپانکاره، رییس دانشکده طراحی صنعتی دانشگاه تهران نیز با تایید این نکته گفت: وجهی از طراحی صنعتی ارتباط با دانشگاه است. دانشگاه از تجربه و صنعت ایجاد شده اما صنعت امروز را آنهایی پیش میبرند که از دانشگاه فارغالتحصیل شدهاند. علم و عمل باید کنار هم باشند تا بهترین نتیجه را حاصل کند.او با تاکید بر اینکه یک طراح صنعتی باید به سمت رفع نیازهای دستهبندی شده حرکت کند، ادامه داد: قانونگذاران و مسئولان دستگاههای اجرایی باید جایگاه طراح صنعتی را در بخشهای مختلف صنعت و تولید کشور مشخص کنند. اگر امروز تولید در بخش صنعت احصا میشود اما امضای طراح صنعتی در آن وجود ندارد، باید روشها را تعویض کرد.اینکه مهندسی معکوس در رأس تولید و واردات قراردارد و یا این مهندسی در مسیر تولید ملی و خلاقیت قرار دارد باید شناسایی شود. بر همین اساس نیز باید بازار کار ایجاد کرد. مالکیت فکری در طراحی صنعتی مهمترین موردی است که باید مشخص شود. حاضران در این نشست که از ارتباط ضعیف دانشگاه و صنعت در بحث طراحی صنعتی گلایه داشتند به مواردی از سردرگمی دانشجویان در ورود به بخش صنعت اشاره کردند و جایگاه متولی هدایت فارغالتحصیلان در بخش صنعت را الزامی دانستند. محمود امیری، نماینده دپارتمان طراحی صنعتی «واگن پارس »گفت: نبود طراحی صنعتی در واگنسازی کشور مشهود است. در ۲ سال اخیر تلاشهایی برای طراحی واگن انجام شد اما نتیجه مطلوبی نداشت. موضوع اصلی در این میان ارتباط بین صنعت و طراح است بهطوریکه طراح در بخش صنعت به جایگاه اصلی خود نمیرسد. با وجود آنکه برخی از برگزاری مسابقات طراحی صنعتی بهعنوان تجربهای بدون نتیجه یاد میکردند او با پیشنهاد برگزاری مسابقات طراحی صنعتی در بین دانشجویان و تعریف پروژههای صنعتی در قالب کارورزی دانشجویان اظهار میکند: در دانشگاه دفتر صنایع برای معرفی دانشجویان به صنعتگران وجود دارد اما دانشجو در واحد صنعتی به متولی مربوط معرفی نمیشود. همانطور که در دانشگاه دفتر ارتباط با صنعت وجود دارد باید در صنایع نیز متولی هدایت دانشجو مشخص شود. ارزشیابی در طراحی صنعتی کشور وجود ندارد.
