خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران
نوشته های مرتبط
با اینکه هر ایرانی در خانه خود شامپو، صابون و پودر شویندهای را مصرف میکند که در یکی از ۱۵ کارخانه تولید این محصول در کشور تولید شده اما کارشناسان میگویند ایران هنوز در تبدیل صنایع شوینده به صنعتی ارزآور موفق عمل نکرده است.
اعداد و ارقام منتشر شده در گزارشهای آماری حاکی از آن است که در سال گذشته ارزش صادرات صنایع شوینده ۲۳۰میلیون دلار بوده اما این اعتقاد وجود دارد که ظرفیت تولید در این صنعت میتواند حداقل تا ۲ برابر تولید کنونی رشد داشته باشد. چراکه ظرفیت تولید صنایع شوینده کشور حدود ۴میلیون تن است که درحالحاضر ۵/۱میلیون تن آن تولید میشود. به این ترتیب انتظار میرود در راستای سیاستهای وزارت صنعت، معدن و تجارت مبنی بر تولید صادراتگرا و تولید مواد و محصولات شیمیایی بهعنوان یک اولویت در برنامه راهبردی این وزارتخانه، صنایع شوینده در صحنه تولیدات رقابتپذیر نقشی اساسی بازی میکنند.
صنایع شوینده، مولد و اشتغالزا
محمدعلی مددی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی درباره مشکلات موجود در صنایع شوینده، به صمت میگوید: صنایع شوینده یکی از صنایع مولد و اشتغالزاست که بهطور قطع دولت در برابر آن وظیفهای جدی برعهده دارد و انتظار میرود که از آن حمایت کند. در صنعت شوینده علاوه بر اینکه با حجم قابل ملاحظهای از واردات روبهرو هستیم متاسفانه قاچاق این محصول به کشور زیاد است که این موضوع بقای بسیاری از صنایع تولیدکننده محصولات شوینده را با مشکل مواجه کرده است. گذشته از آن واردات برخی کالاها به کشور، زمینه افزایش تولید و صادرات را تضعیف میکند. چون یکی از ابزارهای تقویت صنایع داخلی، کاهش واردات کالا به کشور و در مقابل، توسعه صادرات است. به گفته وی برنامهریزی، وضع قوانین و مشوقهای صادراتی به صاحبان صنایع کشور کمک میکند تا توان تخصصی و تکنیکی خود را افزایش دهند. اما مشکلات اصلی صنایع شوینده را میتوان در افزایش قیمت مواد اولیه و برخی موادی که تهیه آنها ارزبری بالایی دارد، دید؛ مشکلاتی که چالشهای جدی برای این صنعت بهوجود آورده چراکه تهیه این مواد از طریق واسطهها، هزینهها را افزایش داده است.
مددی ادامه میدهد: برای رفع مشکلات این صنعت، دولت میتواند یارانه تولید به صنایع شوینده پرداخت کند که هم واحدهای تولیدی توسعه یابند و آمار تولید و در پی آن صادرات افزایش یابد و هم این صنعت از ارز دولتی و نفتی بینیاز شده و زمینه توسعه کشور در ابعاد صنعتی و اقتصادی را فراهم کند. با توجه به اینکه در دوران پساتحریم بهسر میبریم باید بیشترین استفاده برای رونق اقتصاد و بهرهبرداری از صنایع را از آن داشته باشیم. این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی میافزاید: البته چاره مشکلاتی همچون مشکلات موجود در تولید و صادرات، استفاده از فناوریهای نوین و… را باید بیابیم و با شیوههای صحیح آن را مدیریت کنیم. در این زمینه نباید از دنیا عقب بمانیم. استفاده از فناوریهای نوین جهانی به شرط آنکه بومیسازی شود، میتواند بهعنوان یک توانمندی داخلی مطرح شود. صنعت و توجه به آن، تنها راه برونرفت از مشکلات اقتصادی کشور است چون تولید سرمایه، ایجاد فرصتهای شغلی، تقویت سرمایهگذاری داخلی و رغبت سرمایهگذاران خارجی و بهبود شرایط کسبوکار را درپی دارد و همه مردم از آن منتفع میشوند.
کمبود نقدینگی، مشکل نخست
بختیار علمبیگی، دبیر انجمن صنایع شوینده، آرایشی و بهداشتی کشور در اینباره به صمت میگوید: در فعالیت کارخانههای صنایع شوینده در سالهای گذشته تغییراتی دیده شده است. اکنون میزان فعالیت این کارخانهها حدود ۵۰درصد اما ظرفیت ماشینآلات و تجهیزات کارخانهها درحالحاضر بیشتر از ۲ برابر نیاز داخل کشور است که در صورت رفع شدن مشکلات میتوان به این میزان تولید رسید و در جهت صادرات گام برداشت. اما متاسفانه کمبود نقدینگی سبب شده که مشکلاتی در خرید مواد اولیه وجود داشته و میزان تولید محصولات شوینده تا پایان مرداد امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته باشد اما رفع مشکل کمبود نقدینگی میتواند تولید را افزایش دهد و بر میزان صادرات نیز تا ۳۰درصد افزوده شود.
دولت بسترسازی میکند
پیش از این مجتبی خسروتاج، قائممقام وزیر صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر استفاده بهینه از ظرفیتهای صنعت مواد شوینده، بهداشتی و سلولزی اعلام کرده بود: فعالان این عرصه باید با برنامهریزی دقیق و هدفمند به جایگاه اصلی این صنعت در کشور دست یابند. وی با اشاره به ظرفیتهای مناسب ایجادشده در زمینه مواد شوینده و بهداشتی تصریح کرد: سال گذشته ارزش صادرات صنایع شوینده ۲۳۰میلیون دلار بوده و این در حالی است که ظرفیت این صنعت ۲ برابر تولید کنونی است. او در ادامه افزود: دولت وظیفه دارد با وضع مقررات و قانون، بستر فعالیت بخش خصوصی را فراهم و با مشارکت بخش خصوصی، چشمانداز صنعت بهداشتی و آرایشی را مشخص کند.
وی ادامه داد: در این میان اگر دولت هم موانع را بردارد و با یکسری قوانین و مقررات پشتیبانی لازم را به عمل آورد بخش خصوصی حرکت خود را به سمت جلو انجام خواهد داد. خسروتاج همچنین با تاکید بر ضرورت تعیین اهداف صادراتی این صنعت از سوی انجمن صنایع شوینده یادآور شد: این انجمن در راستای تحقق اهداف خود باید اهداف صادراتی را برای امسال و سالهای آینده مشخص کند.
صادرات در حال انجام است
ابوالفضل مسگرزاده، عضو هیاتمدیره انجمن صنایع شوینده نیز در گفتوگو با صمت درباره وضعیت صنعت مواد شوینده میگوید: در گذشته ایران بزرگترین صادرکننده مواد شوینده در منطقه بوده و از آنجایی که کشورهای همسایه ایران مصرفکنندگانی هستند که تولید مواد شوینده در آن کشورها به بلوغ نرسیده، ظرفیت بالقوهای برای صادرات ایران به وجود آوردهاند. درحالحاضر عراق و افغانستان ۲ کشوری هستند که بیشترین خرید مواد شوینده را از ایران دارند و صادراتی نیز به کشورهای ارمنستان، تاجیکستان و دیگر کشورهای آسیایمیانه انجام میشود.
این عضو هیاتمدیره انجمن صنایع شوینده با اشاره به دلایل صادرات قابل توجه در سالهای گذشته ادامه میدهد: آنچه در عمل در این سالها اتفاق افتاده بستری است که به واسطه نرخ ارز و ثابت نگه داشتن قیمت مواد اولیه ایجاد شده و صادرات را در آن سالها تشدید کرده بود. این امر در چند سال پیش ناشی از کاهش شدید ارزش ریال بود که باعث میشد قیمتهای ایران در بازار هدف کاهش یابد و کالای ایرانی جذابیت پیدا کند اما با متعادل و واقعی شدن قیمت ارز از جذابیت قیمتی کالای ایرانی کاسته شد. مسگرزاده درباره تامین مواد اولیه مورد نیاز این صنعت میگوید: بخش اعظمی از مواد اولیه محصولات پاککننده خانگی مثل پودرهای لباسشویی و مایعات ظرفشویی و پاککنندههای سطوح در داخل تولید میشود اما در محصولات مراقبت شخصی مثل شامپوها، کرمها و… بخشی از مواد از خارج تهیه و چند کار مختلف روی آن انجام میشود و به مصرف کارخانهها میرسد اما آنچه باعث افزایش قیمت مواد اولیه شده تحریمها و قیمت ارز و مشکلاتی از این قبیل بود که قدرت چانهزنی را از بین میبرد و قیمت مواد اولیه را افزایش میدهد.
به گفته او اگر بخواهیم به سابقه واحدهای صنعتی برگردیم تعداد پروانههایی که برای این صنعت از سوی وزارت بهداشت صادر شده حدود ۵۰۰ واحد است اما خیلی از واحدها از گردونه تولید خارج شدهاند یا به صورت نیمهفعال هستند اما واحدهایی که اکنون به صورت فعال در حال تولید هستند نزدیک به ۲۰۰ واحد تولیدی است. وی درباره فناوریهای بهکار رفته در تولید محصولات شوینده و فرمولهای تولید این محصولات میگوید: از آنجایی که این صنعت از نظر ماشینآلات تولیدی پیشرفته و پیچیده نیست فناوری و ماشینآلات داخلی از دانش روز دنیا عقب نیست اما آنچه در این صنعت بیشتر مطرح است بحث فرمولهای تولید محصولات است که در شرایط رقابتی چند سال گذشته و با توجه به ظرفیت چندبرابری مصرف، ارتقای کیفی مناسبی در بحث فرمولهای مواد شوینده و بستهبندی این محصولات به وجود آمده است.
