خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران
نوشته های مرتبط
توسعه صادرات محصولات معدنی نیازمند توسعه بنادر کشور است اما متاسفانه بنادر کشور برای بارگیری یا تخلیه مواد معدنی آنطور که باید آماده نیستند، این در حالی است که ایجاد زیرساختهای اساسی در بنادر نقش بسیار مهمی در کاهش قیمت تمامشده داشته و قدرت رقابت در بازارهای صادراتی را افزایش میدهد.
از سویی دیگر کشورهای معدنی به ویژه استرالیا و برزیل با هدف کاهش هزینه حمل بار خود به دنبال ساخت کشتیهای غولپیکر هستند. امروز با افزایش روابط خارجی ایران با کشورهای دیگر بهویژه کشورهای اروپایی، بازارهای صادراتی بیش از پیش گسترده میشوند، در نتیجه مسئولان معدنی باید بهدنبال ایجاد زیرساختهای اساسی برای توسعه گلوگاههای صادراتی باشند.
مشکل بنادر ایران برای بارگیری
احمد مشکانی، استاد دانشگاه و فعال بخش معدن در گفتوگو با صمت، درباره وضعیت بنادر کشور برای صادرات محصولات معدنی اظهار کرد: متاسفانه بنادر ما با ۲ چالش اصلی در حوزه معدن مواجه هستند. یکی از مشکلات مربوط به انبارهاست. انبارهایی که برای مواد معدنی استفاده میشود، فاصله زیادی از بنادر دارند در نتیجه انتقال بار از انبارها به کشتی یا برعکس با مشکل مواجه میشود. وی گفت: از سویی دیگر ابزار و تجهیزات مناسب برای بارگیری یا تخلیه بار در بنادر وجود ندارد، به همین دلیل زمان بارگیری یا تخلیه افزایش مییابد. این موضوع در میزان هزینه دموراژ تاثیرگذار بوده و میتواند قیمت تمام شده را برای معدنکار افزایش دهد. به گفته مشکانی، تاکنون بارگیریهای بزرگ معدنی در بنادر کشور نداشتهایم. بارگیریهای بزرگ به وسیله حمل ریلی انجام میشود، یعنی قطار در اسکله وارد شده و بار را بهصورت اتوماتیک در کشتی خالی میکند. از سویی دیگر تخلیه بار از کشتی با استفاده از قطار نیز در کشور انجام نمیشود. البته در اینباره نیز باید یادآور شد، ظرفیت کشتیهای موجود در کشور بالا نیست. این استاد دانشگاه معتقد است، زیرساختها در بنادر از موضوعاتی است که باید به آن توجه ویژه داشت. متاسفانه بیشتر انبارهای موجود جایگاه خوبی برای استراحت و اسکان در اختیار ندارند. وی تصریح کرد: بارگیری، تجهیزات و محلی برای اسکان از مشکلات اصلی موجود در بنادر است که امیدواریم خیلی سریع برطرف شود. مشکانی اظهار کرد: متاسفانه هزینههای بارگیری در مقایسه با استانداردهای جهانی بسیار بالا بوده، از سویی دیگر سرعت بارگیری و تخلیه بسیار پایین است. این فعال معدنی با اشاره به ساخت کشتیهای غولپیکر، گفت: کشتیهایی که در سالهای اخیر با ظرفیت بالا ساخته شدهاند، تاثیر بسیاری در کاهش قیمت حمل دارند اما باید به این موضوع توجه داشت که بنادر ما در حال حاضر ظرفیت بارگیری برای کشتیهای بزرگ را ندارند، به همین دلیل ورود آنها به بنادر ایران وابسته به ایجاد زیرساختهای اصلی است.
حق پرچم و افزایش کرایه حمل
پروا سلطانی، عضو انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگآهن ایران در گفتوگو با صمت درباره وضعیت بنادر ایران، اظهار کرد: مهمترین مشکلی که در این بخش وجود دارد این است که بنادر ایران سالهاست لایروبی و بازسازی نشدهاند، در نتیجه امکان پهلوگیری برای کشتیهایی با ظرفیت بالا وجود ندارد. به گفته سلطانی، در حال حاضر اغلب کشتیهایی با ظرفیت ۷۰هزار تن امکان پهلوگیری در بنادر ایران را دارند. وی ادامه داد: در واقع امکانات جدید از گذشته تا به امروز در بنادر ایران ایجاد نشده و اسکلههای متفاوتی ساخته نشدهاند. با افزایش ترافیک در بنادر کشتیها مجبورند مدتی در لنگرها منتظر مانده تا زمان تخلیه بار یا بارگیری آنها فرا رسد. این عضو انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگآهن ایران در ادامه تصریح کرد: موضوع دیگر این است که، اداره راهداری و حملونقل جادهای ۱۰درصد حق پرچم (برای کشتیهایی که پرچم ایران را ندارند) را علاوه بر کرایه حملی که صاحب کالا به کشتی پرداخت میکند، دریافت میکند. اما نکته مهم این است که چرا حق پرچم باید به اداره راهداری و حملونقل جادهای که ارتباطی با بنادر ندارد داده شود که در نهایت منجر به افزایش هزینه حمل کالا میشود.
حق توقف، تمایل صاحبان کشتی را کاهش میدهد
سلطانی با بیان اینکه حقوق و عوارضی که از کشتیهای ایران اخذ میشود با استانداردهای بینالمللی اختلاف داشته و بسیار گران است، گفت: درحالی که امکانات و تجهیزات موجود در بنادر کشورهای دیگر بسیار مجهز و بروزتر از ایران است اما میزان حقوق و عوارضی که در بنادر ایران دریافت میشود بسیار بیشتر از رقمهای جهانی است. سلطانی در پاسخ به این سوال که، نبود زیرساختهای اصلی در بنادر ایران چه تاثیری بر افزایش روابط فعالان معدنی ایران با شرکتهای معدنی جهان خواهد داشت، اظهار کرد: زمانی که رونق اقتصادی ایجاد میشود بدون شک بنادر نیز شلوغ شده و به دنبال آن رفتوآمد کشتیها نیز بیشتر خواهد شد. اما متاسفانه نبود زیرساختهای اصلی در بنادر و وجود مشکلات یادشده میتواند هزینه زیادی را به صاحبان کالا تحمیل کند. نخستین اتفاقی که در این زمان رخ خواهد داد، موضوع حق توقف است. در واقع کشتیها مبلغی را به عنوان حق توقف دریافت کرده تا زمان پهلوگیری آنها فرارسد. حق توقف میتواند هزینه حمل را افزایش دهد. از سویی دیگر برخی صاحبان کشتی ترجیح میدهند به جای پرداخت حق توقف در مسیر دیگر بار جابهجا کنند، این موضوع باعث افزایش کرایه حمل، کاهش قدرت رقابت صاحبان محصولات معدنی و افزایش قیمت تمام شده خواهد شد. در واقع حق توقف میتواند از علاقه کشتیهای دیگر برای پهلوگیری در بنادر ایران بکاهد.
