خیز بلند مسکن برای خروج از رکود

روزنامه ایران: رکود در بازار مسکن که ناشی از مشکلات ریشه‌ای سال‌های ۸۹ تا ۹۱ بود از سال ۹۲ وارد فاز جدیدی شد و به مدت ۳ سال به صورت عمیقی در اقتصاد کشور ادامه یافت. در آغاز سال ۹۵ این روند تغییر یافته است و با بهبود معاملات می‌توان گفت که فاز اول خروج مسکن از رکود آغاز شده است. در بیان شاخصه‌ها و ابعاد گوناگون رکود مسکن و چشم انداز آتی باید به چند مسأله توجه نمود: عوامل ایجاد رکود، راهکارهای خروج از رکود، وضعیت فعلی و چشم انداز آتی.

عوامل ایجاد رکود: در بیان عوامل رکود باید به چند مسأله اشاره کرد؛ اول رشد نامتعارف قیمت‌ها در فاصله سال‌های ۸۹ تا ۹۱ بود که قیمت مسکن را با رشد ۶۰ الی ۹۰ برابر روبه‌رو کرد. این خود موجب سوداگری و بی‌انضباطی شدیدی شد که کاملاً قابل انتظار بود که رکود عمیقی را به دنبال خود خواهد داشت. در ادوار تاریخی مشابه پس از انقلاب نیز این نوسانات شدید را تجربه کرده بودیم اما این رکود را می‌توان در تاریخ پس از انقلاب بی‌سابقه ذکر کرد. دومین عامل رکود به سیاست‌های پولی و بانکی برمی‌گردد. ورود بانک‌ها به عرصه بنگاه‌داری و ساخت و سازهای نامتناسب با اقشار متوسط تأثیر زیادی در نوسانات بازار داشت. این ساخت و سازها باعث شد که مجتمع‌های لوکس و ناهمخوان با قدرت خرید مردم عادی در بازار عرضه و به رکود دامن زده شود. عامل سوم به نبود سیاست‌های جامع در حوزه تولید مسکن برمی‌گردد که هنوز هم می‌توان گفت این سیاست‌های جامع تدوین نشده‌اند. دلیل چهارم ایجاد رکود هم به کاهش قدرت خرید مردم برمی‌گردد. تعداد مستأجران در ۴ دهه بعد از انقلاب همواره روند افزایشی را به خود دیده است و هیچ گاه متناسب با درآمد واقعی مردم در حوزه مسکن تولید و ساخت و ساز نداشتیم. دلیل پنجم سیاست‌های شهرداری‌ها در حوزه ساخت و ساز است که موجب افزایش هزینه‌های مربوط به ساخت و ساز شده است. به همین دلیل در طول سه سال گذشته شاهد کاهش ۶۰ الی ۷۰ درصدی صدور پروانه‌های ساختمانی در کشور بودیم.