نخستین صبحانه کاری دوره هشتم با نگاه پررنگ هیاترییسه اتاق بازرگانی ایران به اقتصاد دانشبنیان و دعوت از معاون علمی و فناوری رییسجمهوری برگزار شد.
«در دوران حساس کنونی و با توجه به اینکه در دوران پساتحریم قرار خواهیم گرفت؛ به نظر میرسد این نهال نوپا اکنون نیاز به حراست بیشتری دارد تا در مقابل توفان پرقدرت آماده وزیدن به اقتصاد کشور بتواند رشد طبیعی خود را با بهره بردن از تجارب و تخصص دنیا طی کند و تبدیل به درختی تنومند و بارآور شود. » اینها بخشی از توصیفات محسن جلالپور رییس اتاق بازرگانی ایران است که در شبکه تلگرام خود قبل از دیدار با سورنا ستاری، معاون علمی فناوری رییسجمهوری منتشر کرد.
جلالپور در این نشست بر تاثیر بخش دانشبنیان در افزایش GDP کشور تاکید کرد و گفت: بخش خصوصی قائل به وصول مالیات است اما اعتقاد دارد که اگر براساس قانون شرکتهای دانشبنیان از پرداخت مالیات معاف شوند تاثیر چندانی در منابع حاصل از آن نخواهد داشت، چرا که شرکتهای فعال در این بخش تنها یک درصد اقتصاد کشور را تشکیل میدهند.
وی شروع دوره جدید فعالیت اتاق بازرگانی ایران را همراه با مشکلات ناشی از وجود پروژههای نیمهتمام، حجم بزرگ تعهدات دولت، بدهیهای معوق، فراوانی هزینههای جاری، بزرگ بودن بیش از حد دولت در کنار ارزان شدن بهای نفت دانست و توضیح داد: با وجود همه این بحثها آغاز دوره هشتم اتاق بازرگانی ایران بهدلیل انجام مذاکرات و تفاهم با تزریق امیدهای تازه در بین افراد همراه بود.
جلالپور از پایان دوره توسعه دولتی سخن گفت و تاکید کرد: آینده در دست بخش خصوصی و سرمایهگذاری آن است. هر چند اثرگذاری این مسئله به دورهای ۱۰ساله نیاز دارد. اما معتقدیم بخش دانشبنیان میتواند در بهبود و پیشبرد اهداف موثر عمل کند. رییس اتاق بازرگانی ایران جمعیت نخبگان، پهنای باند و محیط کسبوکار را ۳ اصل مهم در بخش دانشبنیان دانست. وی به موضوع مالیات و لزوم معافیت بخش دانشبنیان از آن اشاره و تاکید کرد: مالیات از بخش شفاف به طور کامل و حتی بیش از آنچه باید گرفته میشود ولی از بخش سیاه و غیر شفاف اقتصاد دریافت نمیشود. فعالان اقتصادی دریافت عادلانه مالیات را امری ضروری میدانند و از سوی دیگر میخواهند که این منابع به نفع فضای کسبوکار هزینه شود.
جلالپور یادآور شد: براساس قانون، شرکتهای دانشبنیان از پرداخت مالیات معاف هستند. بدین ترتیب خواستار اجرای کامل قانون بوده و تاکید داریم که معافیت این بخش تاثیر چندانی در منابع حاصل از مالیات ندارد، چرا که شرکتهای این حوزه تنها یک درصد اقتصاد کشور را تشکیل میدهند.
رییس اتاق بازرگانی ایران به کمکهای دولت و مجلس شورای اسلامی به این حوزه از طریق ارائه تسهیلات اشاره و تصریح کرد: کمکهایی انجام شده ولی تاثیر لازم را نداشته، بنابراین باید شالوده و فلسفه فکری این نوع کمکها را تغییر دهیم و به جای اینکه دولت با تکتک این واحدها روبهرو شود، بهتر است حمایت مالی را در چرخه مدیریتی، حرفهای و توان قرار دهد. بهطور حتم با این اقدام میتوان از برخی برخوردهای سلیقهای جلوگیری کرد.
جلالپور همچنین پیشنهاد کرد کمیتهای مشترک با حضور فعالان این حوزه و مسئولان مربوطه دولتی در اتاق بازرگانی ایران به منظور بررسی مشکلات و ارائه راهکارها تشکیل شود.
افراد مستعد از سربازی معافاند
سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رییسجمهوری نیز با تاکید بر اینکه باید توجه به فعالیت و میزان اثرگذاری بخش دانشبنیان را به یک فرهنگ تبدیل کنیم، توضیح داد: در سرمایهگذاریهای کنونی در سطح دنیا دیگر موضوع نفت و گاز پایان یافته و مسائل مربوط به دانشبنیان و فناوریهای نو جای آن را گرفته است.
وی تعداد مهندسان فارغالتحصیل ایرانی را برابر با فارغالتحصیلان کشورهای توسعه یافته دانست و از آن بهعنوان رشدی ایدهآل در بخش نیروی انسانی یاد کرد و گفت: بپذیریم که باید برای پاسخگویی به این رشد، شغلی را ایجاد کنیم که به توسعه فکر و دانش بینجامد. فراموش نکنیم که فناوری به هیچوجه قابل خرید نیست بلکه باید آن را آموخت.
معاون علمی و فناوری رییسجمهوری ادامه داد: هنوز فرهنگ آن را پیدا نکردیم که برای حل مشکلات خود به جای تکیه صرف به دولت و منابع نفتی علوم دانشبنیان را تجاری کرده و از آن کسب درآمد کنیم. در دنیای امروز راهی نداریم جز هر آنچه در توان داریم برای توسعه این حوزه خرج کنیم. برای همین بهتازگی برای افراد مستعد حتی معافیت سربازی در نظر گرفتیم.
ستاری تصریح کرد: باید نیروی انسانی و فرزندان خود را یک سرمایه بدانیم و با تاکید بر ارزش آن قدمهای جدی در توسعه و رشد این سرمایه برداریم. تا زمانی که فرهنگسازی لازم را انجام ندهیم با ایجاد صندوق، تزریق پولهای دولتی و کارهای دیگری از این دست به هیچ کجا نخواهیم رسید.
وی با تاکید بر نقش بخش خصوصی در ایجاد فرهنگ لازم در این حوزه توضیح داد: با نگاهی به شهرهای ایران و وضعیت صنعتی و زیستمحیطی آنها، متوجه میشویم که راهی جز تکیه بر فناوری برای کسب درآمد و ایجاد اشتغال نداریم و در این مسیر برای استفاده از ظرفیتهای خود بهویژه نیروی انسانی متخصص باید فرهنگسازی کنیم.
براساس اظهارات معاون علمی و فناوری رییسجمهوری، بیوفناوری آینده کشورهای دنیا خواهد بود هر چند خوشبختانه ایران در این حوزه مزیت بالایی دارد. دانشگاهها باید از طریق پیوند با صنعت، در تولید سهیم شده و توان فکری خود را در تولید ثروت برای کشور افزایش دهند.
ستاری یادآور شد: سرمایه انسانی و توجه به این حوزه پایه و اصل توسعه است. برای همین معاونت علمی و فناوری رییسجمهوری آمادگی خود را برای اجرایی کردن پیشنهاد رییس اتاق بازرگانی ایران اعلام میکند و امیدواریم با تشکیل آن روزی برسد که روی این سرمایه بکر خود سرمایهگذاری کند. البته دولت در این وادی چندان قادر به حرکتهای جدی نیست، برای همین بخش خصوصی باید حضور جدی داشته باشد.
فعالان بخش خصوصی چه گفتند؟
محمدرضا طلایی، رییس هیاتمدیره مجمع تشکلهای فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران، تسهیل فرآیند دانشبنیان شدن شرکتهای نرمافزار و فعال در بخش ICT، گسترش اعطای مشوقهای صادراتی به شرکتهای فعال در همه حوزههای فناوریهای نو و فراتر از شرکتهای دانشبنیان و ایجاد همکاری عمیقتر بین اتاق و معاونت را ازجمله مطالبات فعالان این حوزه دانست.
سعید رسولاف، عضو مجمع تشکلهای دانشبنیان نیز فرآیند صدور وتمدید مجوزها با توجه به تعدد مراکز ذیربط و فشارهای ناشی از مالیات و تامین اجتماعی بر شرکتهای کوچک فعال در این حوزه را مورد انتقاد قرار داد و گفت: با بحران مدیریتی در شرکتهای فعال در بخش دانشبنیان روبهرو هستیم.
افشین کلاهی، رییس هیاتمدیره مجمع تشکلهای دانشبنیان، تدوین استراتژی، بهبود فضای کسبوکار، پیوند بین تشکلها و سرمایهگذاران داخلی و خارجی، حضور تشکلها در کمیتههای مربوط به صندوقها بهدلیل شناخت این تشکلها از شرکتهای فعال و ایجاد دفاتر صادراتی را ازجمله درخواستهایی دانست که با تشکیل کمیته بین اتاق بازرگانی ایران و معاونت علمی و فناوری رییسجمهوری میسر میشود.
محسن احتشام، رییس اتاق بازرگانی بیرجند نیز اجرای طرحهای ملی فناورانه را از لازمههای امروز کشور برشمرد و گفت: اتاق بیرجند در این زمینه فعال شده و خواستار حمایت معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری است. وی تجدیدنظر در شیوه اختصاص بودجه به حوزه نشان(برند) و بازارسازی در بخش دانشبنیان را خواستار شد.
مسعود شنتیایی فعال حوزه دانشبنیان، مشکلات مربوط به ارائه مجوزها و تایید صلاحیتها را مورد توجه قرار داد و تاکید کرد: بوروکراسیهای حاکم موجب شده که این شرکتها امکان فعالیت گسترده را پیدا نکنند. در حالی که امروز همگی بر اهمیت و نقش این شرکتها تاکید میکنند.
نگاه دولتی را کنار بگذاریم
ستاری در واکنش به مطالبات، پیشنهادات و اظهارنظرهای بخش خصوصی، تصریح کرد: با وجود نقایص بسیار، امروز همه از اهمیت این بخش سخن میگویند و همین دغدغه ذهنی به نتایج مطلوب میانجامد. وی تصریح کرد: معاونت علمی و فناوری، اعتقاد جدی و واقعی نسبت به بخش خصوصی دارد و برای حل چالشهای موجود اقدامات لازم را انجام میدهد، در همین راستا با گمرک وارد مذاکره شده و در حال پیدا کردن راهکارهای لازم در این بخش هستیم. معاون علمی و فناوری رییسجمهوری اذعان کرد: نگاه دولتی راکنار بگذاریم. باید بازار خود را بخش خصوصی ببینیم. با اجرای ایدهها در کشور میتوان نسبت به توسعه این صنعت امیدوار بود. وی در پایان بررسی دقیق پیشنهادات و مشکلات را به کمیته مشترک واگذار کرد و از آمادگی خود برای مذاکره بیشتر با نمایندگان شرکتهای دانشبنیان خبرداد.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران