حرکت نوسانی رتبه صنعت خودروی ایران در فهرست جهانی از قابلیتهای فراوان این صنعت در کشور حکایت دارد، بهگونهای که اگرچه اکنون در جایگاه هجدهم جهان قرار گرفتهایم اما کسب رتبه زیر ۱۰ برای این صنعت امکانپذیر است.
براساس آمار سازمان بینالمللی سازندگان وسایل نقلیه موتوری، ۲ شرکت خودروسازی ایرانخودرو و سایپا در فهرست ۵۰ شرکت بزرگ خودروسازی دنیا قرار گرفتهاند. در این رتبهبندی که بر مبنای میزان تولید انجام میشود، ایران خودرو با تولید ۵۸۶ هزار و ۷۲۵ دستگاه خودرو رتبه ۲۵ و سایپا با تولید ۴۰۱ هزار و ۹۶۲ دستگاه خودرو رتبه ۳۲ را در سال ۲۰۱۴م به خود اختصاص دادهاند. در همین حال خودروسازان ایرانی از مجموع تولید، رتبه هجدهم جهان را در اختیار دارند.از سال ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳ خودروسازی کشور با فراز و فرودهای رتبهای در سطح جهانی روبهرو بوده است، بهگونهای که در سال ۱۳۸۹ رتبه سیزدهم، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ رتبه هجدهم، ۱۳۹۲ رتبه بیستم و سال ۱۳۹۳ دوباره رتبه هجدهم را بهدست آورده است. این آمار نشان میدهد در صنعت خودروی کشور این قابلیت وجود دارد که به روزهای اوج بازگردد.
ایران، صاحب یکی از جذابترین بازارهای خودروی دنیا
در همین زمینه یک کارشناس صنعت خودرو معتقد است در شرایط فعلی این ۲ خودروساز در تولید نشان (برند) خود سهم زیادی ندارند، بنابراین اگر در این زمینه برنامهریزی کنند، احتمال آنکه در ردیف ۱۰ خودروساز نخست جهان قرار گیرند، دور از ذهن نیست زیرا شرکت هیوندایی (رتبه چهارم فهرست) در برنامهریزی ۱۵ ساله به جایگاه کنونی رسید و جایگاه خود را حفظ کرده است.فربد زاوه در گفتوگو با صمت اظهار کرد: خودروسازان ایرانی در گذشته رتبههای بهتری از نظر تولید در فهرست جهانی داشتند که آن را از دست دادهاند، به طوری که گروه صنعتی ایرانخودرو در دورهای حدود ۷۵۰ هزار دستگاه خودرو در سال تولید کرد که بر این اساس در این فهرست از رتبه بهتری برخوردار بود.
به گفته این کارشناس صنعت خودرو، در امریکا که تا ۵ سال پیش به عنوان بزرگترین خودروساز دنیا به شمار میرفت، تولید شماره یک خودرویسواری که ۲۶ درصد بازار را به خود اختصاص میداد، به شرکت ژاپنی هیوندایی تعلق داشت و شرکت تویوتا در پله دوم قرار میگرفت.وی در اینباره ادامه داد: در جایی که نبض خودروسازی دنیا معرفی میشود و نزدیک به ۱۰۰ سال بزرگترین خودروساز جهان بوده است، شرکتهایی نظیر هیوندایی، تویوتا و کیا که عمر آنها به ۴۰ سال نمیرسد، موفق شدند بزرگترین شرکتهای دنیا را کنار زده و جایگاه خوبی برای خود به وجود آورند. زاوه با اشاره به این موضوع که در ایران هم امکان کسب رتبه بهتر برای خودروسازان وجود دارد، گفت: اگر نقاط قوت صنعت خودروی کشور در کنار هم چیده شود، ملاحظه خواهد شد که ایران از امتیازهای زیادی برای تبدیل شدن به شرکتی خودروساز که خودرویی با کیفیت و با قیمت مناسب تولید میکند، برخوردار است.به اعتقاد این کارشناس صنعت خودرو، در ایران نیروی کار و انرژی ارزان است و مواد اولیه در دسترس قرار دارد. این مسائل نوید میدهد که صنعت خودرو میتواند سهم بیشتری در تولید ناخالص ملی داشته باشد و در بازارهای جهانی نیز مطرح شود.وی تصریح کرد: خوشبین بودن به صادرات اندک به کشورهایی نظیر عراق، نگاه درستی نیست زیرا با تغییر سیاستها راهبرد امکان صادرات خودروهای ایرانی به کشورهای همسایه و تمام دنیا وجود خواهد داشت. بنابراین لازم است ابتدا ۲ شرکت خودروساز بزرگ کشور خود را سبک کرده و به عبارت دیگر سنگینی را که به دلیل هزینههای تولید یا اموال غیرمولد بر دوش میکشند، از گردونه هزینههای خود خارج کنند و در مرحله بعد به توسعه محصول پرداخته و همکاری با شرکتهایی که تولید آنها در حد کیفیت جهانی است را در دستور کار خود قرار دهند.زاوه اضافه کرد: به دلیل فضای بسیار مناسبی که در حوزه صنعت خودرو در کشور وجود دارد، بازار ایران یکی از جذابترین بازارهای دنیا به شمار میرود، بنابراین حضور خودروسازان خارجی در کشور نهتنها معادلات را در تولید داخل بلکه در واردات نیز تغییر خواهد داد. بنابراین پیشنهاد میشود، خودروسازان خارجی نظیر هیوندایی وارد کشور شده و خارج از مدل سرمایهگذاری مشترک بهطور مستقل به فعالیت بپردازند. نمونه سادهای از آن مدل شرکت «ام.وی.ام» بوده که نسبت به دیگر خودروهای چینی در ایران موفق عمل کرده است. این کارشناس صنعت خودرو اجازه سرمایهگذاری مستقل به خودروسازان خارجی در کشور را معادل جلوگیری از ارزبری واردات خودرو دانست و گفت: در این سرمایهگذاری بازار میانی خودروهای وارداتی (پرفروشترین بازار خودروهای وارداتی) از بین خواهد رفت زیرا قیمت این محصولات نسبت به زمان واردات کاهش چشمگیری خواهد داشت. در این شرایط علاوه بر ایجاد شغل، ثروت به وجود میآید. همچنین قطعهسازان داخلی به دلیل ساخت برخی قطعات مورد نیاز این شرکتها به رشد واقعی خواهند رسید.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران