محمدرضا مرتضوی، رئیس کانون انجمنهای صنایع غذایی و رییس خانه صنعت، معدن استان تهران و احمد صادقیان، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی تهران و موسس و مدیرعامل شرکت تک ماکارون در میزگردی به بررسی وضعیت صنعت غذا در ایران پرداختند. آنها معتقدند صنعت غذای ایران، اکنون یک صنعت بینالمللی است که توانسته راه خود را به بسیاری از بازارهای جهانی باز کند.
وضعیت کنونی صنعت غذا در ایران به چه صورت است و اکنون چه آیندهای را میتوان برای این صنعت قائل بود؟
محمدرضا مرتضوی: صنعت غذا به خاطر پیشینهای که دارد، اکنون وضعیت مناسبی را تجربه میکند. همانطور که تمامی برندهای قدیمی در ایران، متعلق به صنایع غذایی کشور است. بنابراین صنعت غذا نشانگر قدمت صنعت در ایران است و برخی شرکتهایی در صنعت غذا داریم که بیش از ۷۰ سال است که ثبت شده و مشغول به کار و فعالیت هستند. پس صنایع غذایی این خاصیت را دارد که شرکتهایی که در حوزه تولید برخی محصولات صنعت غذا فعال هستند، مجموعههایی هستند که سالهاست فعالیت خود را در این حوزه آغاز کردهاند. به همه اینها باید مزیتهای ایران را هم اضافه کرد. کشور ما مزیتهایی دارد که این مزیتها میتواند کمک بزرگی به صنایع غذایی باشد. طعم تولیدات زراعی ایران، مطلوب است و آفتاب، آبوهوای کشور، شرایط مناسبی را برای زراعت رقم میزند؛ در نتیجه آن هم مزه کالاهای ایرانی خوب بوده و همین شاخص میتواند پشتوانه بزرگی برای صنایع غذایی ایران باشد؛ ضمن اینکه محصولات منحصر به فردی هم در ایران تولید میشود که نمونه آن زعفران، پسته، خشکبار، صیفیجات و سبزیجات است؛ بنابراین در مجموع، صنایع غذایی ایران پتانسیل بزرگی نسبت به سایر رشتههای صنعتی دارد. از طرفی ما در ایران با توجه به رشد جمعیت و جوان بودن آن، نیاز بالایی به جذب انرژی داریم که این خود، یک مزیت است که کمک میکند رشتههای مختلف صنایع غذایی توسعه یابد. فرض کنید در گذشته، ممکن بود بیسکویت به عنوان یک کالای لوکس مطرح شود، ولی این کالا در جامعه امروزی، تبدیل به یک باید شده است و این طور نیست که شما فکر کنید این محصولی است که اگر نبود، مشکلی پیش نمیآمد؛ بلکه زندگی شهرنشینی با تغییر مدل زندگی، فاصله زیادی میان روشهای سنتی تامین غذا با روشهای مدرن داشته و کسی نمیتواند با روشهای سنتی زندگی کرده و حتی تولید برخی کالاها را داشته باشد؛ چراکه همه کالاها تبدیل به کالای صنعتی شده است. همچنین در این صنعت، سرمایهگذاریهای گستردهای شده و تصور من بر این است که سطح تکنولوژی در صنایع غذایی ایران، از سطح خوبی برخوردار است و ما در صنایع زیادی مثل صنعت آرد، ماکارونی، شیر، لبنیات و تولید شیرینی و شکلات، شاهد ایجاد شرکتهایی هستیم که سطح سرمایهگذاری آنها، بسیار سطح بالایی است و سطح تکنولوژی نیز خوب و نیروها کارآمد هستند. در مجموع میتوان گفت برای یک صنعت، چند عامل مورد نیاز است تا بتوان گفت افق و چشمانداز خوبی میتوان برای آن متصور بود. یک صنعت به بازار نیاز دارد که ایران در این زمینه مزیت داشته و بازار خوبی دارد؛ به این معنا که یک بازار ۹۰ میلیوننفری در خود ایران وجود دارد که مدل مصرف آن، با مدل مصرف سایر کشورهای همجوار فرق دارد و الگوی مصرف کالاهای ایرانی با پاکستان یا کشورهای همسایه، قابل مقایسه نیست، بنابراین ایران خود بازار خوبی است که البته جمعیت ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیوننفری را هم در کشورهای اطراف خود دارد، از همه مهمتر اینکه انرژی ارزان و کارگر ماهر موجود در ایران، همه دست به دست هم داده و مزیت ایجاد کرده است. همچنین از نظر نزدیکی به بازارهای اروپایی و داشتن رابطه بلندمدت با کشورهای اروپایی نیز این صنعت مزیتهایی دارد؛ به نحوی که بیشترین بخش از صنعت ایران، تا قبل از دهه ۷۰ اروپامحور بود و اگر از محرومیت ماشینآلات، تکنولوژی و دانش فنی بگذریم، صنعت ایران اروپامحور بوده؛ اگرچه بعدها به خاطر دغدغههایی که در مورد اروپاییها وجود داشت، تامین ماشینآلات به سمت واردات از هند و چین رفت. به هرحال وقتی که به صنعت غذا نگاه کنیم، الگوی اروپایی دارد و بنابراین میتوان چشمانداز خوبی را برای آن قائل بود.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران