خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران
نوشته های مرتبط
اگر بخواهیم جمعبندی نسبت به مشکلات و مسائلی که وجود دارد، داشته باشیم چشمانداز صنعت غذا را چطور ترسیم میکنید؟
صادقیان: به نظر من قبل از هر چیزی، باید بازارهای خود را در داخل و خارج بشناسیم و سلیقه و نیازهای بازار را به خوبی رصد کنیم. آنگاه است که میتوان متناسب با نیازها تولید کرد؛ نباید تولید کورکورانه داشته باشیم؛ این مهمترین مساله و موفقیت پیش روی ماست. ضمن اینکه بحث بستهبندی موضوعی است که در کشور اگرچه رشد خوبی داشته؛ ولی جا دارد که متناسب با سلایق بازار و نیازهای آن پیش رود. باید توجه داشت که هر بازاری سلیقه خود را دارد. در کیفیت، بستهبندی، نوع بستهبندی و رنگهای آن باید کار کرد و این یک موضوع بسیار مهم است. نامگذاری و برندینگ هم البته بسیار مهم است؛ چراکه هر تولیدکننده محصول کشاورزی ما، نمیتواند کالای خود را صادر کند و این یک امر مهم است؛ بنابراین باید در محصولات غذایی و کشاورزی، برند ایرانی صادر شود؛ پس موضوع برندینگ مهم است که در بحث محصولات غذایی ما و کشاورزی، آن را رعایت کنیم. اکنون بسیاری از محصولات کشاورزی دنیا بهرغم اینکه چندین تولیدکننده متعدد دارند، اما تنها با دو تا سه برند روانه بازارهای جهانی میشوند؛ بنابراین اگر برند برای مصرفکننده شناخته شده باشد، میتواند به آن اعتماد کند. بحث مدیریت الگوی کشت نیز مهم است و باید انجام شود؛ یعنی مشخص شود که چه بکاریم، کی بکاریم و چه زمانی برداشت کنیم. اکنون دولت به این موضوع توجه دارد و وارد اصلاح الگوی کشت هم شده است؛ یعنی اینکه در مورد محصولی مثل چغندر، اکنون تاکید کرده که باید این محصول را پاییز بکاریم؛ چراکه در بهار مصرف آب بالایی دارد و دولت اجازه کشت نمیدهد و خرید تضمینی هم نمیکند. اما در پاییز که بارندگی بیشتر است و تولید این محصول مصرف آب کمتری دارد، توصیه میشود که کاشته شود. البته دولت به کاشت محصولات گلخانهای هم میل پیدا کرده است. اگر به سمت تولیدات گلخانهای برویم که آب کمتر و بازدهی بیشتری دارد، موفقتر خواهیم بود. در بحث خاویار و ماهی سفید، ایران تولیدات بینظیری دارد و پسته ایران بینظیر است و حتی پسته آمریکایی که بازار را گرفته است، از نوع ایرانی آن نامرغوبتر است. البته در مورد محصولی مثل پسته نیز، ایرانیها هستند که در آن کشور محصول تولید کردهاند. در مورد سایر محصولات منحصر به فرد ایرانی هم مزیتهای بسیاری داریم. هیچ جای دنیا گلاب ایرانی را ندارد و هرجا در سوپرمارکتهای سراسر دنیا مراجعه کنید، مرغوبترین گلاب متعلق به ایران است و مصرفکننده ایرانی و غیرایرانی دارد. انار و رب انار ایرانی، آبلیمو و آبغوره ایرانی بسیار خاص است و این برای صنایع غذایی ما فرصت خوبی را فراهم میکند. در مجموع میتوان گفت مشکلاتی در بحثهای تولیدی داریم که باید برطرف شود و الگوی مصرف و کشت را باید عوض کنیم. مصرف سرانه برنج کشور ۴۰ کیلو است و متاسفانه مجبوریم دو میلیون تن آن را وارد کنیم؛ اما اینکه این کالا را با چه ارز، قیمت و کیفیتی وارد میکنیم هم خود جای بحث دارد، در حالی که ماکارونی باید جایگزین آن شود. در مصرف ماکارونی در اروپا، سوئیس مصرف سرانه ۱۲کیلویی را دارد و همین رقم برای ایتالیا ۳۰ کیلو و اروپا ۱۲ کیلو است؛ ولی در ایران ماکارونی که ارزان است و از نان هم ارزانتر تولید میشود و کیفیت بالایی هم دارد؛ مصرف کمی را به خود اختصاص میدهد؛ در حالیکه ما تکنولوژی بهروزی داریم و مواد اولیه این صنعت را که گندم دروم است در داخل تولید میکنیم؛ پس این فرهنگ باید جا بیفتد که از ماکارونی به جای برنج استفاده کنیم؛ یا اینکه الگوی مصرف گوشت را تغییر دهیم؛ الگوی مصرف گوشت قرمز نیاز به تغییر دارد و جایگزین آن باید گوشت سفید شود. در پرورش ماهی و صیادی رشد داشتهایم ولی کافی نیست، با توجه به اینکه دسترسی به سواحل جنوبی و شمالی داریم و باید صیادی را رشد دهیم. دولت هم پرورش ماهی در قفس و میگو را رشد داده و اکنون صادرات صورت میگیرد. در مجموع باید در بخش کشاورزی توجه بیشتری صورت گیرد و الگوی کشت و آموزش کشاورزان باید تغییر کند، ضمن اینکه تجمیع اراضی کشاورزی نیز که دولت دنبال میکند، باید با سرعت بیشتری رخ دهد. پس میتوان با تکنولوژی و آموزش، اتفاقات نویی را رقم زد. اکنون میانگین اراضی کشاورزی حدود چهار هکتار در کشور است در حالی که اراضی بالای دو هزار هکتار ایران، تنها ۶۴ قطعه است؛ اما در کشورهای پیشرفته، اراضی بالای ۱۰۰ تا ۲۰۰ و حتی ۱۰۰۰ هکتار داریم که میتوان الگوی مناسبی را در آن پیاده کرده و تکنولوژی را به کار بست. به هرحال بهرغم همه مشکلات، موفقیتهایی داشتهایم و بهرغم تحریم که دسترسی به کود، سم و بذر را نامطلوب کرده بود، توانستیم نیازهای خود را تامین کرده و صادرات محصولات کشاورزی و صنایع غذایی را داشته باشیم.
چه انتظاری میتوان از دولت داشت؟
صادقیان: دولت از تولیدکنندگان انتظار دارد که صادرات محصولات کشاورزی و صنعت غذایی را رشد داده و در این زمینه جهش داشته باشند؛ اما ما نیز از دولت میخواهیم که از صنعت و صادرات آن حمایت کند تا بتوانیم با رقبا رقابت کرده و مجهز به ابزارهایی شویم که بازارهای هدف را برای ما قابل دسترس میکند. ما به حمایت نیاز داریم و باید دسترسی به مواد اولیه ارزان داشته باشیم، ضمن اینکه نرخ تسهیلات هنوز بالاست و اگرچه تورم کنترل شده ولی هنوز هم در مقایسه با رقبا بالاست. ما هنوز مشکل حملونقل و بیمه و هزینه نقل و انتقالات پول را داریم که تا هفت درصد هم گاهی در هزینهها اثرگذار میشود. بنابراین انتظار داریم این موانع رفع شود؛ ضمن اینکه در حوزه بازاریابی و حضور در نمایشگاههای خارج کشور نیز، به حمایت دولت نیاز داریم. در گذشته دولت بخشی از هزینهها را میپذیرفت ولی اکنون دستش خالی است و جوایز صادراتی را نمیتواند بدهد، در حالی که اگر این مشکلات رفع شود و مشوقها دوباره به صورت هدفمند بازگردند، صنایع غذایی و کشاورزی ما پتانسیل بسیار بالایی دارد.