خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران
نوشته های مرتبط
مدل الماس، الگویی برای رقابتپذیری صنعتی
در بررسی رقابتپذیری میتوان از زاویه دیگری نیز به مسئله نگریست و آن، منابع ایجاد رقابتپذیری است. منابع ایجاد رقابتپذیری را میتوان در ۳ دسته فناوری، سازمان و نیروی انسانی تقسیمبندی کرد. اگرچه این مدل پایه و اساس بسیاری از مطالعات در سراسر جهان قرار گرفته و مورد توجه بسیاری از پژوهشگران بوده ولی در مجموع دارای نقاط ضعفی نیز هست که از آن جمله میتوان به تاکید نداشتن بر مسائل بینالمللی و بازارهای جهانی و نیز در نظر نگرفتن جابهجایی عوامل تولید از طریق شرکتهای چند ملیتی و سرمایهگذاری مستقیم خارجی اشاره کرد. علاوه بر این، دولت در کشورهای توسعه نیافته نقشی فراتر از تاثیر غیرمستقیم دارد، بنابراین لازم است در بررسی رقابتپذیری بر اساس مدل الماس «پورتر» این موارد نیز مد نظر قرار گیرد.
تاکنون تئوریهای زیادی برای تشریح الگوی رقابتپذیری صنعتی بین کشورها و علت موفقیت آنها در سطح بینالمللی ارائه شده اما با توجه به تغییراتی که در محیط اقتصادی بینالمللی رخ داده، هیچیک از تئوریها برای علت تجارت کشورها و دلیل موفقیت کشوری در صنعتی ویژه و توانایی یک کشور در حفظ موقعیت رقابتی خود در بلندمدت کافی نیست و به ارائه نظریهای نیاز است که بتواند ورای مزیت نسبی به بیان دلایل رقابتپذیری یک صنعت در سطح جهان بپردازد. این تئوری باید بتواند علت دستیابی کشوری به مزیت رقابتی را در همه ابعاد و با درنظرگرفتن پویایی محیط رقابتی امروز تشریح کند.
مایکل پورتر، برجستهترین نظریهپرداز رقابتپذیری، ۴ حوزه شرایط تقاضا، رویدادهای شانسی، دولت و شرایط عوامل را به عنوان ارکان اصلی رقابتپذیری در سطح صنعت معرفی کرده است. این ۴ حوزه مرتبط با یکدیگر به عنوان «مدل الماس» شناخته میشوند. مدل الماس چارچوبی را برای تحلیل نقاط قوت و ضعف محیط کسب و کار و همچنین تعیین اولویتهای سیاستگذاری در سطح صنعت فراهم میآورد. نقاط ضعف و قوت در هر یک از بخشهای الماس به طور نظاممند بر یکدیگر اثر متقابل دارند و از یکدیگر مستقل نیستند. این مدل به ایجاد بینشی عمیق بین مدیران، اقتصاددانان و سیاستگذاران برای تنظیم مناسبترین استراتژی به منظور ارتقای موفقیت رقابتی در سطح بینالمللی کمک میکند و مفهوم و پیام اصلی این مدل، چگونگی شکلدهی به محیط اقتصادی کشورها در راستای دستیابی به موفقیتهای جهانی است.
