سال ۱۳۸۳ زمانی که با مصوبه مجلس شورای اسلامی و پس از تقسیم استان خراسان به ۳ استان، خراسان به سه بخش خراسان شمالی خراسان جنوبی و خراسان مرکزی تقسیم شد؛ بیرجند به عنوان مرکز استان خراسان جنوبی معرفی شد. بیرجند، شهرستانی کوهستانی است و در آن کوهها و درههای عمیق و حاصلخیزی وجود دارد.
بر همین اساس یکی از مزیتهای اقتصادی و تجاری این استان گردشگری و درآمد حاصل از این بخش اقتصاد است. گردشگرانی که عازم بیرجند میشوند میتوانند در راه بازگشت زعفران، زرشک، عناب، آلو، فرش و صنایعدستی را به عنوان بهترین سوغاتیهای شهرستان بیرجند به همراه بیاورند. با این همه گردشگری از شاخصههای مهم این منطقه است که در این گزارش به بررسی ویژگیها و مزیتها و سرمایهگذاریهای انجام شده برای رونق اقتصاد و تجارت این منطقه میپردازیم.
شاخصههای اقتصادی و گردشگری بیرجند
معاون گردشگری، سرمایهگذاری و تامین منابع در استان خراسانجنوبی میگوید: شهرستان بیرجند مرکز استان خراسانجنوبی سومین استان پهناور کشور است. آثار و جاذبههای بسیاری به ویژه آثار و جاذبههای تاریخی، فرهنگی و طبیعی را دارد که اگر در این زمینه بخواهیم شاخصترین آثار را ذکر کنیم میتوان به باغ و عمارت جهانی اکبریه اشاره کرد که در یونسکو به ثبت رسیده است. مرتضی عربی در گفتوگو با صمت تصریح میکند: باغ اکبریه با وسعتی حدود ۴۵ هزار مترمربع در بستری کوهستانی واقع شده و متشکل از دو بناست که ساختمان قدیمیتر متعلق به حشمتالدوله است که تاریخ احداث آن به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه برمیگردد. معاون گردشگری، سرمایهگذاری و تامین منابع در استان خراسانجنوبی اظهار میکند: همچنین موزههای استانی هم در شهر بیرجند واقع شده است. به عنوان نمونه موزه باستانشناسی، موزه مردمشناسی، موزه مشاهیر و مفاخر، حیات وحش، موزه وقف و موزه مردمشناسی بخش خصوصی گوشهای از ظرفیت موزههای شهرستان بیرجند هستند.
عربی میافزاید: از آثار و جاذبههای تاریخی که گفته شد میتوان به باغ تاریخی شوکتآباد، باغ امیرآباد و باغ رحیمآباد هم اشاره کرد که این باغها همه حاکی از قدمت و اهمیت گذشته و دوران کهن دارند. ویژگیهای گردشگری بیرجند در حالی عنوان میشود که به گواه تاریخ و آمار در گذشته بیرجند نقش پررنگ و مهمی در عرصه تجاری داشت، این شهر دروازهای برای ارتباطات تاجران و بازرگانان محسوب میشد.
به گفته عربی مدرسه شوکتیه بیرجند سومین مدرسه آموزشی به سبک جدید بعد از دارالفنون تهران و رشدیه تبریز است. معاون گردشگری، سرمایهگذاری و تامین منابع استان خراسانجنوبی تاکید میکند: در دامنه رشتهکوه باقران یک منطقه نمونه گردشگری به نام درهبند یا بنددره واقع شده که چشمانداز بسیار زیبا و خاصی در منطقه ایجاد کرده است. همچنین روستاهای بسیار زیبا در دامنه رشتهکوه باقران واقع شده است.
هتلی سر برافراشته از دل کوه
در سالهای نه چندان دور در ۳کیلومتری شهر بیرجند روستای متروکهای وجود داشت که حالا با سرمایهگذاری بخش خصوصی و احداث هتل گردشگری به منطقهای گردشگری تبدیل شده است. سالانه گردشگران زیادی از این روستای دیدنی و «هتل کوهستان» بازدید میکنند. همچنین روستاهای مجاور این هتل هم فعال شدند و با راهاندازی سفرهخانه سنتی اشتغالزایی در این منطقه رونق گرفته است.
مدیرعامل هتل کوهستان بیرجند با اشاره به هزینه ۸ میلیارد تومانی احداث این هتل میگوید: برای احداث هتل کوهستان بیرجند در اردیبهشت ۹۰ از تسهیلات بانک کشاورزی حدود یک میلیارد و ۴۵۰میلیون تومان استفاده شده است.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران