خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران
نوشته های مرتبط
معضل تورم در کشورهای دیگر نیز همواره مشکلآفرین بوده است. اقتصاد ترکیه بهعنوان کشوری که شباهتهای زیادی به لحاظ جمعیت، فرهنگ و ابعاد اقتصاد با ایران دارد، سالها گرفتار تورم لجامگسیخته و حتی سه رقمی شده بود. اما نهایتا از سال ۲۰۰۰ با هدفگذاری تورم توانستند آن را مهار کنند. بدون شک موفقیتهای اقتصاد ترکیه در دهه اخیر مرهون مهار و حفظ نرخ تورم در سطوح پایین و یکرقمی است. به عبارت دیگر، گام برداشتن به سمت توسعه اقتصادی در فضایی محقق میشود که امکان برنامهریزی برای سرمایهگذاری فراهم باشد. وجود تورم فزاینده و افسارگسیخته با ایجاد شرایط نااطمینانی، امکان برنامهریزی برای سرمایهگذاری را سلب میکند و کشور به تدریج به سمت رکود پیش میرود. لوکاس بهعنوان یکی از بزرگترین اقتصاددانان جهان و برنده جایزه نوبل اقتصاد، در مورد مهار موفق تورم در ترکیه و روش استفاده شده در آن کشور میگوید: «آنها برای سالهای طولانی، مشکل اقتصاد خود را اشتباه تشخیص دادند. یعنی هر دولت پس از دولت دیگر، همان اشتباه دولت قبلی را تکرار کرد. اشتباه آنها در تشخیص نقش بانک مرکزی در اقتصاد بود.
برای سالهای طولانی مشکل آنها این بود که تورم سنگین را تحمل میکردند و ارزش پول آنها به شدت پایین آمده بود. اما نزدیک به دو دهه است که ترکیه مشکل تورم را حل کرده است. آنها حل همه مشکلات را در اصلاح و نوسازی عملکرد بانک مرکزی دیدند و پس از آنکه در وظایف و نقش آن بازنگری کردند، موفق شدند تورمهای سنگین را مهار کنند… وقتی نرخ تورم خیلی پایین است، پول بیشتری به سیستم تزریق میکنید. زمانی که تورم نیز خیلی بالا است، پول بیشتری از سیستم خارج میکنید. با این کار به نرخ تورمی که میخواهید دست پیدا میکنید. هر بانک مرکزی میتواند این کار را به بهترین شکل انجام دهد. این همه آن چیزی است که ترکیه انجام داد.»
کنترل تورم برای کشورها همواره بهعنوان یکی از شاخصهای کلیدی مطرح بوده است؛ چراکه در شرایط تورمی، بیثباتی سرمایهگذاری ایجاد میشود و به نحو مناسب نمیتوان سرمایهها را جذب کرد و از سویی عامل نابرابری را در جامعه افزایش میدهد. بنابراین همه دولتهای جهان سعی میکنند وضعیت خود را از منظر این شاخص بهبود بخشند. در میان کشورهای در حال توسعه، آرژانتین و شیلی نیز همچون ترکیه، در دورههایی از بحران تورم به سلامت گذشتند. حال که اقتصاد پرمحدودیت ایران به مدد بهرهگیری از توان کارشناسی بالا و هماهنگی در تیم اقتصادی دولت توانسته است بر غول تورم فائق آید، باید برای پایدار ماندن نرخ تورم تکرقمی برنامهریزی کرد. همانگونه که ذکر شد این امر میتواند بهعنوان سنگ بنای رشد اقتصادی، در میانمدت با کاهش تقاضای سوداگرانه پول، زمینه رشد قابل توجه سرمایهگذاری را فراهم کرده و روند خروج از رکود و نهایتا رفع مشکل بیکاری را تسریع کند. بنابراین چنین دستاورد قابل توجهی از سوی تیم اقتصادی دولت، بهعنوان یکی از نقاط درخشان کارنامه دولت یازدهم در یادها خواهد ماند.
