خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران
نوشته های مرتبط
محمد نهاوندیان پس از انتخاب حسن روحانی بهعنوان رییسجمهور ایران، به ریاست دفتر رییسجمهوری منصوب شده و در بیشتر سفرهای مهم روحانی مانند همین سفر اخیر وی به نیویورک برای حضور در مجمع عمومی سالانه سازمان ملل متحد، رییسجمهوری ایران را همراهی کرده است. وی در روز شنبه هفته گذشته (۲۶ سپتامبر) با نشریه المانیتور، (Al-Monitor) در نیویورک گفتوگو کرد.
این مصاحبه از رویدادهای جنبی برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل محسوب میشود. در خلال انجام این مصاحبه، رییسدفتر ریاستجمهوری ایران بر این نکته تاکید میکند که ایران درحالحاضر منتظر اجرایی شدن فاز نخست توافق اتمی است تا دریابد که طرف مقابل تا چه اندازه به انجام وظایف خود متعهد بوده و پایبند است. وی گفت: «به طور عام برای مردم ایران، مشاهده اجرایی شدن لغو تحریمها از سوی ایالات متحده، نشانهها و دلایل ملموس و محسوسی خواهد بود برای اینکه مطمئن شوند این دولت تا چه اندازه صدق گفتار داشته و گفتار و کردارش توأم با خلوص نیت بوده است؛ و البته این مهم، موضوعی نیست که نیاز به زمانی طولانی داشته باشد. »
در بخشی از این گفتوگو خبرنگار المانیتور از نهاوندیان میپرسد: «شما در مرحله پایانی مذاکرات هستهای که ماه ژوئیه در وین اتریش برگزار شد حضور پیدا کردید. آیا میتوانید درباره نقش خودتان در آخرین مرحله مذاکرات صحبت کنید؟ زیرا در اینباره تئوریهای گوناگونی شنیدهایم، ازجمله اینکه، شما باید در آن مرحله حضور پیدا میکردید تا نسبت به مد نظر قرار گرفتن علائق و موضوعات مهم و حساسی که مورد توجه جامعه فعال تجاری و اقتصادی ایران است اطمینان حاصل کنید و یا اینکه، بهطور کلی حضور شما در آن مقطع حساس پایانی به این علت بوده تا درباره تمامی مراحلی که ایالاتمتحده و اتحادیه اروپا نیازمند فراهم کردن مقدمات اولیه و آمادهسازی زمینههای لازم به منظور برچیدن موانع تحریم و لایههای متعدد این تحریمها از اطراف ایران در موعد اجرایی شدن توافق بودند، اطلاعات مورد نیاز و اطمینان لازم را کسب کنید. »
نهاوندیان پاسخ خود را به این صورت بیان میکند که: «بله، یک بخش بسیار پراهمیت در توافق اتمی ایران و گروه ۱+۵، برچیده شدن دیوارهای تحریم از اطراف مرزهای ایران و بهطور کلی، از میان رفتن رژیم تحریمها به صورت کامل است. به همین دلیل نیز از همان ابتدای شکلگیری مذاکرات، یک کمیته رسمی که مسئولیت پیگیری و پیشبرد جنبههای اقتصادی گفتوگوها به آن محول شده بود، تشکیل شد و در ادامه این موضوع هم مورد موافقت قرار گرفت که در آخرین دور مذاکرات، بعد از لوزان (سوئیس)، و هنگام آغاز مرحله پایانی در وین اتریش، ابتدا باید گفتوگوهای مشترک و مذاکرات مربوط به مسائل اقتصادی و تجاری مورد نظر طرفین به نتیجه قطعی و مشخص برسد و پس از آن، مذاکرهکنندگان وارد جزئیات دور نهایی درباره مسائل فنی توافق شوند. تیم اقتصادی ما در زمینه یکایک جزئیات مربوط به مسائل اقتصادی و موارد مرتبط با آن، بیشترین توجه و توان خود را به کار گرفت و در مرحله پایانی مربوط به مسائل اقتصادی، باید برخی تصمیمات ضروری اتخاذ میشد. به همین دلیل مکلف به آن حضور کوتاه مدت در وین شدم.
در بخشهای دیگر گفت وگو سوال و جوابها این گونه مطرح شده است:
بخش مهمی از مطالبات افراد و گروههای موافق رییسجمهور روحانی در ۲ سال گذشته، به سرنوشت مذاکرات هستهای گره خورده و حال با حصول توافق، به عقیده شما مطالبات اقشار مختلف مردم چه سرانجامی خواهد داشت و اولویتهای دولت کدامند؟
درحالحاضر، در همین مسیری که حرکت میکنیم و در ادامه آن، مسیری که در پیشرو داریم مسائل و چالشهای اصلی کشور به ترتیب اهمیتشان در فهرست اولویتبندی موضوعات جابهجا شده و مهمترینها در صدر فهرست قرار میگیرند. دولت (تدبیر و امید) تا امروز که در حال صحبت با یکدیگر هستیم به روشنی و باشفافیت تمام، ۲ موضوع اصلی را بهعنوان بااهمیتترین موارد، در صدر فهرست اولویتهای خود قرار داده است. نخست، سامان بخشیدن و مدیریت نظام اقتصادی و بهطور مشخصتر، حوزه اقتصادکلان ایران و تامین کردن و بازگرداندن ثبات و آرامش لازم به حیطه اقتصاد کشور است که اهمیتی حیاتی دارد و البته دومین چالش نیز، برداشتن کامل تحریمهای اعمالشده بر کشورمان و بستن پرونده اتمی و حل کامل این مسئله است که در شرف انجام است. دولت بهطور واضح و مشخص در هر ۲ جبهه توفیقاتی (قابل توجه) داشته که برای مثال با آنکه هنوز هیچ یک از تحریمهای وضعشده علیه ایران به صورت کامل حذف نشده است، با این وجود دولت و تیم اقتصادی کابینه موفق شد ظرف مدت زمانی کمتر از ۲ سال، نرخ تورم (بالای ۴۰درصد ایران) را بیشتر از ۲۵درصد کاهش دهد و این خود توفیقی بزرگ و همچنین پیامی قدرتمند در جمع کشورهای در حال مذاکره با ایران بود با این مضمون که: با وجود تداوم تحریمهای سنگین، دولت جدید ایران توانسته است با اعمال مدیریت صحیح اقتصادی، نرخ تورم بالای کشور را تا حد زیادی کاهش داده و همچنین نرخ رشد اقتصادی که ۲ سال پیاپی منفی شده بود را تبدیل به رشد مثبت (۳درصدی) کند. البته مشکلات مهم دیگری نیز هنوز وجود دارند مانند مشکل ذخایر آب و کمبود شدید این مایه حیاتی که از مشکلات بسیار جدی ایران است. معضل موادمخدر و قاچاق آن نیز از چالشهای مهم و پرسابقه کشورمان است. مشکل بیکاری بهویژه در قشر جوان ایران نیز در چند سال اخیر شدت گرفته و برای سروسامان دادن به آن سرمایهگذاری عظیمی لازم است.
حال که بحث اقتصاد مطرح شده است، شما بهعنوان یک کارشناس و اقتصاددان و در جایگاه کسی که تا همین ۲، ۳ سال قبل ریاست اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران را برعهده داشتید، چالشهای اصلی که پیشروی اقتصاد ایران قرار دارد را شامل چه مواردی میدانید؟
اقتصاد ایران دارای ظرفیت بالقوه و بسیار بالایی است. ما یکی از غنیترین سرمایههای انسانی تحصیلکرده در منطقه را در اختیار داریم. از نظر منابع طبیعی نیز بهویژه در زمینه انرژی جزو معدود کشورهای غنی در منطقه هستیم که برای نمونه، اگر بخواهیم مجموع منابع نفت و گاز را با هم در نظر بگیریم، ایران از این نظر در کل جهان بیرقیب و در رتبه اول قرار میگیرد. اما بدیهی است برای آنکه این ظرفیتهای موجود را به فعلیت برسانیم و آنها را تبدیل به فعالیت و تحرک پویا و ارزشآفرین کنیم، به سرمایهگذاری کلانی احتیاج داریم و این خود یکی از مهمترین چالشهای پیش روی اقتصاد ایران بهشمار میرود. همچنین ایران این قابلیت را دارد تا تبدیل به قطب حملونقل منطقه برای انرژی (نفت و گاز)، برای صنعت هوانوردی، برای محصولات و مواد معدنی و مواردی دیگر شود.
اما تحقق این مهم وابسته به آن است که سیستم حملونقل ریلی و خطوط راهآهن ایران بهطور کامل به کشورهای همجوار خود متصل شود و البته این موضوع، خود از اولویتهای دولت جدید ایران بوده و در طول ۲ سال گذشته راهآهن ایران ابتدا به ترکمنستان و سپس از مسیر این کشور به کشور پهناور چین اتصال پیدا کرده است. امسال نیز درصدد متصل کردن خطوط ریلی ایران به کشور افغانستان هستیم که در صورت تکمیل این پروژه، مسیر دیگری نیز به کشور چین برقرار و متصل خواهیم کرد. مشابه این طرح در غرب کشور و با هدف اتصال به عراق در حال انجام است. در بخشهای نفت و گاز و بهطور کلی در بخش انرژی برنامههای بلندپروازانهای را برای اجراییشدن آماده کردهایم و این ظرفیتهای جدید و عظیم، سرمایهگذاری عظیمی نیز احتیاج دارد که جذب خواهد شد. صنعت پتروشیمی ایران هم از ظرفیت بسیار بالایی برخوردار است. در صنعت اتومبیلسازی یکی از بزرگترینها در منطقه هستیم و طرحهای بسیاری نیز برای روزآمدتر شدن این صنعت آماده پیادهسازی است. در بخش معدن هم (جزو کشورهای غنی در جهان هستیم) نه فقط به فکر اقتصاد ایران بلکه در فکر توسعه منطقهای هستیم زیرا به عقیده ما در بخش معدن، مرزهای سیاسی چندان مفهومی ندارند.
یکی از بحثهای مهمی که مطرح کردید درباره ایجاد اشتغال و اهمیت آن بود. دولت ایران بهطور مشخص چگونه میخواهد شغل ایجاد کند، بهویژه برای جمعیت پرتعداد جوانان ایرانی که با مدارک عالی تحصیلی از دانشگاه فارغالتحصیل شده و خواهند شد؟ چه ابتکار ویژهای برای ایجاد اشتغال این قشر به کار خواهید برد؟
برای رسیدن به هدف بزرگ ایجاد اشتغال برای جوانان و بهویژه جوانان دارای تحصیلات عالیه ایران، ما نیاز به ایجاد نوعی محیط و فضای بازرگانی داریم. منظور محیطی تجاری است که به وسیله قابلیتها و امکانات آن بتوان از صنایع جدید و دارای فناوریهای پیشرفته پشتیبانی و حمایت لازم را به عمل آورد و این طرحی است که دولت در فکر آن است. در حال حاضر ما سالانه بودجهای ویژه را تعیین و تصویب کردهایم که تنها مختص حمایت از شرکتهای دانشبنیان و شرکتهایی است که در عرصههای جدید فناوری مانند آیسیتی (فناوری اطلاعات و ارتباطات) و همچنین نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی فعالیت میکنند. نتیجه سیاستهایی که اتخاذ شده است نیز تا امروز (باتوجه به فضای تحریم و محدودیتهای بسیار) راهاندازی و تاسیس تعداد بسیار زیادی از شرکتها و مجموعههای اقتصادی و دانشبنیان کوچک بوده که برای مثال حضور آنها در حوزه تجارت الکترونیک بسیار بارز و مشخص است و این شرکتها در ایران مستقرند اما محصولات تولیدی خود را به خارج و برای مثال به سیلیکون ولی میفروشند (دره سیلیکون در ایالات متحده امریکا که ناحیهای پیشرو با تمرکز و تجمع شرکتهای فعال در علوم پیشرفته بوده و در حقیقت پارک فناوری و علوم و صنایع پیشرفته امریکا محسوب میشود) و به عقیده ما با برداشته شدن دیوارهای تحریمها و برقرار شدن دوباره ارتباطات و مبادلات بانکی، پتانسیل بسیار عظیم اما نهفته در این بخش به سرعت شکوفا خواهد شد.
ترجمه: قاسم دهقان
منبع: روزنامه آنلاین المانیتور
