مدل ترکیه در مهارت‌سازی صنعتی

صرف‌نظر از عملکرد اقتصادی و توسعه منابع انسانی میان کشورها آنچه از آن به‌عنوان چالشی مشترک میان کشورها یاد می‌شود ورود جوانان به عرصه‌های اقتصادی و ممانعت از بیکاری این قشر است. اگرچه اغلب دلایل این بیکاری مشخص شده اما هنوز راه حل قطعی برای این مشکل با وجود توجه روزافزون بخش دولتی و سازمان‌های خصوصی پیدا نشده است. آنچه مسلم است بیکاری جوانان خود نمایانگر عدم کارکرد درست سیاست‌ها و برنامه‌های آموزشی است. فقدان مهارت‌های مناسب منطبق با نیازهای بازار کار و عدم هماهنگی ظرفیت‌های دانشگاهی با نیاز بازار از جمله مهم‌ترین مشکلات آموزشی است که منتج به بیکاری می‌شود.

براساس گزارشی که از سوی بازوی پژوهشی بخش خصوصی گردآوری شده است، می‌توان گفت رویکرد کشورها نسبت به مقوله بیکاری در مناطق مختلف جهان متفاوت است به همین دلیل سیاست‌های مختلفی برای غلبه بر این بحران اتخاذ می‌شود. در این زمینه برخی از کشورهای جهان، از رویکرد ایجاد فرصت‌های شغلی جدید از طریق افزایش پویایی در صنایع خود بهره می‌برند؛ در حالی که سایر کشورها از سیاست حمایت از توریسم و سرمایه‌گذاری روی آموزش‌های فنی و حرفه‌ای به منظور تقاضاهای بخش صنعت استفاده می‌کنند. با توجه به پویایی شهر استانبول، سیاست‌گذاران ترک به این نتیجه رسیدند که بهترین و عینی‌ترین راه‌حل برای غلبه بر بیکاری در این شهر گسترش آموزش‌های فنی و حرفه‌ای است. استانبول به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین کلان‌شهرهای ترکیه که ۲۵ درصد از درآمد ملی این کشور را تولید می‌کند حتی از نرخ بیکاری بالاتر از متوسط کشور ترکیه برخوردار است. اعضای اتاق استانبول ۲۲ درصد از تولید ناخالص ملی ترکیه و ۴۴ درصد از درآمدهای مالیاتی ترکیه را ایجاد می‌کنند، همین موضوع سبب شد تا اتاق استانبول به منظور ایجاد اشتغال در این شهر و غلبه بر مشکل بیکاری به فکر چاره‌جویی باشد. از جمله اقدامات اتاق بازرگانی استانبول در این زمینه مشارکت و حمایت از اجرای پروژه اداره تخصیص دوره‌های آموزشی شغلی (OZIMEK) بود که در سال ۲۰۰۷ اجرای آن آغاز شد.

با همکاری اداره مدیریت استانی استانبول، اداره استانی آموزش ملی ترکیه، اتاق بازرگانی استانبول و اداره اشتغال ترکیه برای استان استانبول انجام شد، یکی از این تلاش‌های مشترک بخش خصوصی و دولتی برای حل مشکل بیکاری در استانبول از طریق ارائه دوره‌های آموزش شغلی به طیف وسیعی از گروه‌های اجتماعی بود. هدف اصلی پروژه (OZIMEK) حفاظت، توسعه و افزایش اشتغال و کاهش بیکاری از طریق زمینه‌سازی تحصیل در سازمان‌های آموزش فنی و حرفه‌ای برای افراد مختلف جویای شغل است. پروژه OZIMEK مشتمل بر برگزاری دوره‌های آموزشی برای همه کسانی است که از حق تحصیل محروم شده و به دنبال بهبود مهارت‌های حرفه‌ای خود برای تغییر شغل یا کسب شغل جدید هستند. آمار اعلام شده از روند اجرای این شاخص بیانگر افزایش قابل ملاحظه شرکت‌کنندگان در این پروژه در کوتاه‌مدت است. در بلندمدت نیز این پروژه تاثیر زیادی بر اشتغال و جایگاه‌های شغلی در استانبول داشته است، نتایج حاصل از یک نظرسنجی که از سوی اتاق بازرگانی استانبول منتشر شده بیانگر آن است که از ۱۱.۲۸۸ نفر از فارغ التحصیلان این پروژه ۴/ ۲۴ درصد از شرکت‌کنندگان بیکار موفق به یافتن شغل شدند، ۱/ ۱۵ درصد از کارآموزانی که شاغل بودند موفق به تغییر شغل خود شدند و ۶/ ۳۹ درصد از فارغ‌التحصیلان درآمد خود را افزایش دادند.

در نتیجه مشارکت سازنده و پاسخگویی‌های به موقع، این پروژه موفق شد امید نسل جوان استانبول را به زندگی در کلان‌شهر استانبول حفظ کند. در واقع روشن‌ترین نتیجه OZIMEK را می‌توان ایجاد امید در کارآموزان برای یافتن شغل مناسب یا درآمد بیشتر دانست. از سوی دیگر پروژه OZİMEK در شناسایی عرضه و تقاضا در حوزه آموزشی بسیار موفق عمل کرده و با تجزیه و تحلیل پروژه İSMEK و BELTEK دوره‌های خود را بدون تقلید و کپی از روی آنها انتخاب کرد. همچنین این کشور سعی کرده تا پروژه‌هایی برای دوری از رقابت غیرضروری با بخش خصوصی در نظر گیرد تابه این طریق از ارائه دوره‌هایی که سایر موسسات آموزش فنی و حرفه‌ای به خوبی پوشش داده‌اند خودداری شود.