از تعداد سانتریفیوژها و مدت زمان اجرای توافق جامع هستهای سوال میکنم و میگوید اعداد و ارقام موضوع مهمی در مذاکرات نیست. زمانی که میگویم همین اعداد و ارقام است که مذاکرات را به تعویق انداخته، تاکید میکند که مهمتر از آن، این اصل است که ۱+۵ حقوق ایران در برخورداری از دانش صلحآمیز هستهای را به رسمیت شناخته که باید بر اساس نیازهای عملی ما تعیین شود.
ادامه میدهد که برنامه غنیسازی ایران یک برنامه صنعتی است و باید یک چشمانداز صنعتی برای آن در نظر گرفته شود. سید عباس عراقچی مذاکرهکننده ارشد ایرانی در خلال گفتوگوی خود خبر از پیشنهاد جدید ایران در اجرای توافق جامع هستهای میدهد و میگوید: این پیشنهاد را مطرح کردهایم که دورههای زمانی متفاوتی را برای هر یک از موارد در نظر بگیریم. وی همچنین در مورد نگارش متن نهایی مذاکرات نیز یادآور میشود: در حال حاضر حدود ۶۰ درصد از متن به نگارش درآمده است هرچند که نگارش این ۶۰ درصد به معنای توافق و پذیرفته شدن آن نیست. چون آن ۴۰ درصد باقیمانده حاوی نکات بسیار کلیدی است.
پرانتزهایی که عمدهترین موضوعات مورد اختلاف را دربر میگیرند. معاون امور بینالملل وزارت خارجه در این گفتوگو از اهتمام طرفهای مذاکرهکننده برای دستیابی به توافق تا پایان آذرماه خبر میدهد و خاطرنشان میکند ما تا پایان این چهار ماه باید به توافق جامع دست پیدا کنیم و در غیر این صورت شانس ادامه مذاکرات بسیار اندک میشود. نمیگویم به اتمام میرسد چرا که دیپلماسی هیچ وقت به پایان نمیرسد. ممکن است که ما تصمیم بگیریم مذاکرات ادامه پیدا کند اما توافق ژنو دیگر ادامه پیدا نکند. اما آنچه مسلم است شانس دستیابی به توافق بعد از چهار ماه بسیار کاهش پیدا میکند. شرایط نیز به همین شکل تغییر پیدا میکند. تمامی طرفین نیز آن را میدانند که بعد از چهار ماه زمان به نفع مذاکرات نیست.
گفته میشود عمدهترین دلیل تعویق آخرین دور مذاکرات ایران و ۱+۵ در وین به جهت اختلافنظرها پیرامون تعداد سانتریفیوژهای تهران بوده است. تیم مذاکرهکننده ایرانی کمترین تعداد سانتریفیوژها را ۹ هزار عنوان کرده است اما اعضای تیم مقابل متذکر شدهاند که این رقم باید به ۱۵۰۰ تا دو هزار تقلیل پیدا کند؟
بحث بر سر اندازه و میزان غنیسازی ایران یکی از بحثهای جدی مذاکرات توافق نهایی است. البته این تنها موضوع مهم این مذاکرات نیست. ما موضوعات بسیار متنوعی را در دستور کار داریم که هر کدامشان بهاندازه همین موضوع پیچیده و تعیینکننده است و البته در مورد هر کدامشان اختلافنظرهای فراوانی وجود دارد که بعضاً جدی است. این بحثها شامل اراک و فردو، دوره زمانی اجرای توافق جامع و موضوعات دیگر میشود که کم و بیش از آنها اطلاع دارید.
البته در میان این موضوعات یک موضوع از بقیه شاخصتر است و آن هم بحث پیرامون غنیسازی ایران است. نه اینکه این تنها موضوع مهم این مذاکرات باشد، خیر اینطور نیست. اما شاید به دلیل ابعاد سیاسی موضوع و جنبه و پرستیژی که پیدا کرده است شاخصتر از بحثهای دیگر باشد والا گفتوگوهای ما محدود به یک یا دو مورد نمیشود. تقریباً عمده دعواهای ما هم بر سر همین موضوع غنیسازی بوده است. تا مدتهای مدید مناقشات ایران و ۱+۵ بر سر اصل غنیسازی ما بود و برای مدتهای طولانی کشورهای غربی با نادیده گرفتن حق ایران در غنیسازی ایران را مجاز به انجام آن نمیدانستند. البته از دیدگاه این کشورها بحثهای پیرامون غنیسازی انرژی هستهای نه برای ایران بلکه برای هیچ کشور دیگری مجاز نبود.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران