حالا که ۱+۵ حق قانونی ما در برخورداری از دانش صلحآمیز هستهای را پذیرفته است میخواهیم مذاکرات را در رابطه با مدت زمان مورد نیاز برای صنعتیسازی غنیسازی هستهایمان پیش بریم و تمایلی هم برای بحث بر سر اعداد نداریم. برنامه غنیسازی ایران یک برنامه صنعتی است و چشمانداز بلندمدت صنعتی شدن دارد و هر سیاست و تصمیمی نیز باید با توجه به همین چشمانداز اتخاذ شود. این موضوع یکی از بخشهای دشوار مذاکرات است که ما در گفتوگوهای هستهایمان به آن توجه ویژهای داریم. اینکه در صنعتیسازی فعالیتهای هستهایمان چه فاصله زمانی برای دستیابی به توافق وجود دارد و چه مراحلی باید طی شود. در مورد این مسائل ما هنوز در حال مذاکره هستیم و به توافقی هم نرسیدهایم. اختلافات زیاد است که شامل اعداد و ارقام و دوره زمانی (مدت زمان اجرای توافق جامع) و میزان آن نیز میشود.
وندی شرمن مذاکرهکننده ارشد آمریکایی اخیراً از پیشروی در مذاکرات مربوط به تاسیسات فردو و اراک خبر داده است اما شما با رد این موضوع گفتهاید این مباحث صحت ندارد. چطور است که اعضای ۱+۵ از رفع موانع در دستیابی به توافق در رابطه با بخشی از مذاکرات سخن میگویند اما اعضای تیم ایرانی آن را تکذیب میکنند.
در مورد اراک و فردو ما هنوز به هیچ توافقی دست نیافتهایم که بخواهیم آن را بیان کنیم. در مورد اینکه این تاسیسات چگونه به کار خود ادامه دهند و به چه صورت فعالیت کنند ایدههایی وجود دارد و گزینههایی هم مطرح شده است اما این امر به معنای دستیابی به توافق نیست. قطعاً ما نگرانیهای موجود نسبت به برنامههای هستهایمان در اراک و فردو را درک میکنیم و آماده هستیم که برای رفع این نگرانیها با ۱+۵ وارد مذاکره شویم؛ هدف از مذاکرات هم رفع این نگرانیهاست. این موضوعی است که در توافق ژنو نیز به آن پرداخته شده است. ما میخواهیم به این موارد بپردازیم به شرط آنکه مخل حقوق ما نباشد.
اینکه ما پروژه تولید آب سنگین اراک را متوقف کنیم.
اینکه تاسیسات اراک آب سنگین داشته باشد یا آب سبک، یک بحث است و اینکه خطر تولید پلوتونیوم داشته باشد که در تولید بمب مورد استفاده قرار گیرد بحثی دیگر. ما معتقدیم که میشود در همین تاسیسات میزان تولید پلوتونیوم را تا اندازهای کاهش داد که نگرانی از حیث تولید بمب وجود نداشته باشد. اینکه تاسیسات اراک با حفظ ماهیت آب سنگین به فعالیت خود ادامه دهد و تنها با تغییرات فنی که دوستان ما در سازمان انرژی اتمی آن را طراحی کردهاند به لحاظ علمی، فنی و تکنولوژیک به کاهش نگرانیها کمک کنیم برای ما حائز اهمیتتر است. ما تمایلی به تغییر ماهیت تاسیسات اراک نداریم و اگر سیاست ایران در اعمال برخی تغییرات فنی را پیشرفت در مذاکرات مینامند، درست است اما این امر به معنای توافق نیست.
بنابراین خواست ایران در عدم توقف تولید آب سنگین تاسیسات اراک از سوی ۱+۵ پذیرفته شده است.
خیر، بحثها پیرامون این موضوع همچنان ادامه دارد. ما میتوانیم بگوییم در مذاکرات به پیشرفتهایی رسیدهایم چرا که به رفع نگرانیها نزدیک شدهایم اما تاکید میکنم که این امر به معنای توافق نیست.
وندی شرمن هم از پیشروی در مذاکرات گفته بود و نه توافق.
اگر ایشان صحبت از پیشروی کرده باشد، صحیح است اما این پیشروی به معنای توافق نیست. اگر توافق هم باشد توافق جامع و گام نهایی مذاکرات نیست چرا که تا زمانی که ما در رابطه با تمامی بحثهای مطروحه به اتفاقنظر دست پیدا نکنیم نمیتوان واژه توافق را به آن اطلاق کرد.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران