فعالیتهای معدنی و به نتیجه رساندن آن به عوامل مختلف بسیاری از جمله عوامل برون سازمانی و درونسازمانی وابسته است و هر کدام از آنها نقش مهم و اساسی در موفقیت داشتن یا نداشتن یک شرکت معدنی دارند.
حتی یکی از این عوامل به تنهایی میتواند موجب رکود و توقف فعالیت شرکت معدنی شود. از بین بردن یا کم اثر کردن این عوامل، کار بزرگ، پیچیده و زمانبری است که انجام آن برنامهریزیهای گسترده طولانیمدت نیاز داشته و باید فرهنگسازی گسترده در سطح دولت، جامعه، قوای مقننه و تشکلهای معدنی و حتی دانشگاهها و موسسههای آموزشی به وجود آید. درباره آشنایی با عوامل موثر بر موفقیت معادن، با وحید صائبفر عضو کمیته تخصصی زمینشناسی سازمان نظام مهندسی معدن استان تهران که جزو فعالان و پیشکسوتان قدیمی در حوزه معدنکاری است به گفتوگو نشستیم.
دلیل عملکرد ناموفق تجاری بیشتر شرکتهای معدنی چیست؟
فعالیت شرکتهای معدنی تحتشعاع ۲ عامل اصلی برون سازمانی و درون سازمانی است. عوامل برونسازمانی از شرایط اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و قوانین و مقررات دولتی حاکم بر کشور تاثیر میگیرند در حالی که عوامل درون سازمانی، وابسته به مکانیسم، نوع عملکرد افراد و اجزای درون خود شرکت هستند. شرکتهای معدنی نمیتوانند نقش چندانی در کنترل یا هدایت عوامل برون سازمانی داشته باشند اما عوامل درون سازمانی آنها قابل کنترل بوده و میتوان آنها را مدیریت کرد.
عوامل برون سازمانی شامل چه مواردی است؟
عوامل برون سازمانی موثر بر کار و فعالیت شرکتهای معدنی به نهادهای دولتی یا وابسته به دولت مربوط هستند که یکی از آنها وزارت صنعت، معدن و تجارت است. طولانی شدن بیش از حد فرآیند دریافت پروانه اکتشاف به دلیل نیاز به استعلام وضعیت محدوده مورد درخواست از سایر نهادها و زمانبر بودن پاسخ استعلامها، نبود زمان کافی برای انجام کارهای اکتشافی براساس طرح اکتشاف به دلیل مسائلی مانند معارضان محلی یا شرایط دشوار آب و هوایی و کمبود اعتبارات مالی، طولانی شدن دریافت مجوز تمدید اعتبار پروانه اکتشاف به دلیل لزوم دریافت مجوز سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مربوط از وزارتخانه در تهران را میتوان جزو عوامل برون سازمانی اثرگذار بر فعالیتهای معدنی دانست. همچنین طولانی شدن زمان لازم برای صدور گواهی کشف به دلیل مشغله زیاد کارشناسان سازمانهای صنعت، معدن و تجارت استانها و نیاز به دریافت مجوز از سایر نهادهای دولتی مانند سازمان منابع طبیعی، نادیده گرفتن بخشی از ذخیره اعلام شده در گزارش پایانی عملیات اکتشافی از سوی کارشناسان سازمان صنعت، معدن و تجارت استانها، لزوم تهیه و ارائه طرح اکتشاف جدید برای ماده معدنی دوم یا سایر موارد معدنی موجود در محدوده مورد اکتشاف و لزوم طی کردن دوباره تمام سلسله مراتب و تشریفات اداری لازم به منظور صدور پروانه اکتشاف جدید برای ماده معدنی دوم نیز از عوامل اثرگذار بر روند فعالیتهای معدنیاند.
چه مشکلات دیگری سد راه معدنکاران است؟
ایراد گرفتن از طرحهای اکتشافی و بهرهبرداری و گزارش پایان عملیات اکتشاف از سوی کارشناسان سازمانهای صنعت، معدن و تجارت استانها که نیاز به استعلام دوباره دارد یا تشکیل کمیتههای تخصصی که ممکن است تا یکسال زمان ببرد باعث کند شدن فعالیتهای معدنی میشود. همچنین فرآیند طولانی و پیچیده صدور پروانه بهرهبرداری شامل دریافت مجوز از سایر نهادهای دولتی، تهیه طرح توجیهی زیستمحیطی، دریافت انواع ضمانتنامهها برای پرداخت حقوق دولتی، ملزم کردن معدندار به پرداخت فوری حقوق دولتی بدون در نظر گرفتن زمان لازم برای تجهیز معدن و احداث کارخانه فرآوری و بازاریابی لازم برای فروش محصول تولیدی، از مواردی است که فعالان بخش معدن با آن روبهرو میشوند.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران