حتی شهرهای زیارتی
درباره شهرهای زیارتی مثل مشهد مقدس و قم در داخل ایران از قبل هم مطرح بود که بسیاری از لباسهای دوخته شده در بازار عباسآباد تهران و نیز کوچه عربها یکراست به این شهرها فرستاده شده و به عنوان لباسهای خارجی به زائران عرضه میشود. اما جالبتر از همه، سفر انواع لباسهای دوخت ایران، همراه کفش و صندل و حتی انواع عروسک و مهر و تسبیح و لباسهای عربی به عتبات عالیات و «مکه» بود که باز توسط مسافران زائر ایرانی با ذوق و شوق همراه با «دشداشه»های عربی هندیدوز خریداری و با زحمت و به صورت پرداخت کیلویی در بار هواپیما به شهرهایشان میآوردند تا به عنوان اجناس تولید اروپا به خانواده و فامیل سوغات بدهند. اینکه چرا چنین برداشتی از سوی خریداران ایرانی نسبت به اجناس مثلا خارجی وجود داشته و دارد چندان مشخص نیست؛ اما به گفته یکی از قدیمیهای خرید و فروش لباسهای خارجی که هنوز هم در خیابان وزرای تهران فروشگاهش مورد پسند جماعت فرنگیپوش است و بیشتر از ۶ دهه است که کارش را ادامه میدهد؛ «در آن دوره بهویژه سالهای ۴۰ و ۵۰ با آزادی ورود انواع لباس، کفش و کیف از اروپا، بسیاری از مشتاقان استفاده از اجناس و کالاهای کشورهای صاحب «نشان» مثل ایتالیا، فرانسه و انگلیس، فروشگاههای سرشناسی که در راس آنها فردی به نام قاسمی بیشترین مشتری را از تهران و حتی شهرهای دیگر جذب کرده بود، به جای لالهزار و کوچه معروف «برلن» خریدهایشان را از فروشگاههای معروف آن روزها که اتفاقا در همین خیابان وزرا مشغول به کار بودند انجام میدادند. در این میان واردات عطرهای زنانه و ادکلنهای مردانه و «ادوتوالتها» نیز مورد توجه قرار گرفته بود که معروف بود شیکپوشان تهرانی خریدهایشان را از این خیابان انجام میدهند، بنابراین تاریخ نشانشناسی و نشانسازی در ایران به همین سالها بازمیگردد، اما باتوجه به رفتوآمد مسافران به کشورهای اروپایی و همچنین ایرانیهای مقیم این کشورها، بیشتر خریدها به صورت سوغات و چمدانی انجام شده و بهویژه برای افراد خانواده مورد استفاده قرار میگیرد. بنابراین با توجه به قیمت دلار و یورو دیگر سود چندانی برای فروشگاهداران وجود نداشته و بنابراین بعضی افراد مثل مدیران پروازی و میهمانداران و رانندگان کامیونهای ترانزیت کالا با قراردادی که با فروشگاهداران به صورت شفاهی بستهاند، سفارشات مشتریانشان را تهیه و با خود میآورند. بنابراین چون برای شرکتهای وابسته بهعنوان نمایندگی خرید و فروش بهره چندانی ندارد اقدام به یک ترفند جدید کردهاند که بیشترین سود را هم برایشان به وجود میآورد.
نماینده داخلی کالا
به گفته فروشگاهداران سرشناس که جدا از خیابان وزرا در دیگر پاساژها و بازارچههای فروش اجناس لوکس از جمله چند پاساژ خصوصی در خیابان فرشته مشغول فعالیت هستند؛ اینک نوبت به کپیسازی و نمونهسازی رسیده که با تهیه دو سه قلم لباسهای ویژه آقایان و خانمها و چینش درون ویترینی ضمن جذب مشتری، همان نمونهها را به طراحان و خیاطهای ویژه ارائه داده و از آنها میخواهند بر همان ایده و فرم و رنگهای مورد قبول ایرانی نسبت به دوخت و تولید لباسها اقدام کنند. در همین مورد یک خانم صاحب فروشگاه مدعی است: «ما به مشتریهایمان هم جنس اصلی را ارائه میکنیم و هم جنس دوخته شده توسط خیاطهای همکار را معرفی میکنیم. افرادی که جنسشناس باشند و ارزش طراحان ایرانی را بدانند، به طور حتم فرقی قائل نمیشوند، در میان مشتریهای خارجیپسندمان هم افرادی از هنرمندان سینما، تلویزیون و تئاتر را نیز داریم که به همین ایرانیدوزهای خودمان سفارش کار میدهند، چون هیچ فرقی بین جنس اروپایی سریدوزی شده و خریداری شده از فروشگاههای مشغول کار در «شانزهلیزه» فرانسه و «ونتو» ایتالیا با اجناس تولیدی ما نمیبینند.
بالا و پایین شهر
بد نیست به این مورد هم توجه کنیم که در حال حاضر بسیاری از فروشگاهها پاساژهای قائم شمیران و صفویه و چهارراه استانبول با خرید مغازههای تازهساز اطراف میدان شوش و منطقه معروف به تیردوقلو و بیسیم نجفآباد با ارائه آخرین مدلهای دوخته شده خیاطیهای تهران، اقدام به مشترییابی و فروش این تولیدهای داخلی میکنند. یکی از راهکارهای مورد استفاده مغازهداران لوکسفروش، تهیه و اجاره یا خرید چند فروشگاه یا مغازه کوچک در نقاط مختلف تهران است، داشتن چند مغازه که اجناس خریداری شده توسط فروشندهها در چرخش قرار میگیرد دیگر با هیچ ضرر و زیانی روبهرو نمیشود و هر مغازه میتواند به مشتریهای مغازههای دیگر خدمات ارائه کرده و کالا بفروشد. این وضعیت در حال حاضر توسط مغازهداران در حال پیگیری است و به همین ترتیب هم مشتریها را برای خود نگاه میدارند.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران