همانگونه که پیشبینی میشد، لغو تحریمها درهای اقتصاد ایران را به سوی شرکتهای خارجی بازکرد و از همان نخستین روزهای بعد از توافق رقابت نفسگیری میان سرمایهگذاران، تاجران و بازرگانان خارجی برای ورود به فصل جدیدی از مبادلات اقتصادی با ایران آغاز شد.
درواقع شرکتهای بزرگ خارجی، تاجران و بازرگانانی که به دنبال تحریم از حضور دربازار ایران محروم شده بودند حالا فضا را برای بازگشت به بازار ۷۸ میلیون نفری ایران مساعد میبینند. برهمین اساس تنها چند روز از اعلام تفاهم اولیه ایران و قدرتهای جهانی گذشته بود که مسئولان ایرانی با سیلی از درخواست متقاضیان سرمایهگذاری و مشارکت شرکتها و کشورهای خارجی روبهرو شدند. هیاتهای تجاری و بازرگانی نیز یکی پس از دیگری وارد ایران شدند و به مذاکره با دولتیها و بخش خصوصی پرداختند تا راههای تجارت و سرمایهگذاری با ایران را هموار کنند. حالا نوبت میزبانی کشورهای دیگر است که پذیرای هیاتهای ایرانی برای مذاکرات تجاری و بازرگانی باشند. براساس برنامهریزیهای انجامشده نیز قرار است اعزام بازرگانان ایرانی از چند روز دیگر به کشورهای اروپایی آغاز شود.
اروپا میزبان هیاتهای تجاری ایران
محسن جلالپور، رییس اتاق بازرگانی ایران چندی پیش در دیدار با اصحاب رسانه از آغاز برنامه اتاق بازرگانی ایران برای اعزام هیاتهای تجاری به کشورهای اروپایی خبرداد و گفت: درپی برنامهریزیهای لازم، مطالعات اولیه و کسب اطلاعات تکمیلی از ظرفیتهای هر کشور سفر هیاتهای تجاری ایران به کشورهای هدف از نیمه دوم مهر سالجاری آغاز خواهد شد. بر همین اساس در روزها و هفتههای آینده باید منتظر اعزام هیاتهای تجاری ایران به کشورهای هدف باشیم. در همین حال محسن جلالپور در گفتوگو با صمتافزایش اعزام هیاتهای تجاری به کشورهای هدف وبازاریابی و بازارسازی برای کالا و خدمات ایران را مهمترین نسخه بخش خصوصی برای خروج از رکود و رونق اقتصاد و تجارت ایران اعلام کرد. وی افزود: برای تحقق این هدف پس از میزبانی ایران و بخش خصوصی از بازرگانان و سرمایهگذاران خارجی حالا نوبت بازرگانان ایران است که برای ادامه مذاکرات و آغاز گفتوگوی جدید به کشورهای دیگر سفر کنند. بر همین اساس اتاق بازرگانی ایران برای حضور بازرگانان ایرانی در سایر کشورها برنامهریزی کرده و سعی شده هیاتهای اعزامی به شکل تخصصی و دستهبندی شده عازم کشورهای هدف شوند. رییس اتاق بازرگانی ایران با اشاره به تداوم سفر هیاتهای تجاری ایران به سایر کشورها در سالهای گذشته گفت: در طول سالهای گذشته اعزام هیاتهای تجاری به بلوک شرق، امریکای لاتین و عربی انجام میشد اما اکنون با هیات تجاری چک، اسپانیا، اتریش هم هماهنگیهای لازم انجام شده و این کشورها برای میزبانی از هیاتهای تجاری ایران اعلام آمادگی کردهاند.
جلالپور در توضیح برنامهریزیها برای سفرهای تخصصی بازرگانان ایرانی گفت: براساس قرار بازرگانان ایرانی با ایتالیا و فرانسه در بخش بنگاههای کوچک و متوسط مذاکره خواهند کرد تا از تجربه و ظرفیتهای این کشورها بهترین بهره را ببریم. وی افزود: باید با جمعآوری اطلاعات دقیق اعزام این هیاتها براساس برنامهریزی و نیازسنجیهای داخلی باشد. وی با اشاره به هدفها و اولویتهای این هیاتهای اعزامی نیز تصریح کرد: در طول سالهای گذشته با کشورهای بلوک شرقی، عربی و امریکای لاتین ارتباطات دوجانبه خوبی برقرار بود اما امروز اتاق بازرگانی به دنبال بهرهوری بیشتر و ایجاد ارتباط با کشورهای اروپایی مانند اسپانیا، فرانسه، ایتالیا، چک، اتریش و… است که فعالیتهای جدی اتاق در این زمینه بهطور کامل مشخص است. وی درباره اینکه ارتباطات اتاق بازرگانی به شکل جدیتری دنبال میشود نیز گفت: در سالهای گذشته اقتصاد ما در وضعیت تحریمی به سر میبرد و کشورهای متقاضی برای سرمایهگذاری در ایران نمیتوانستند ورود پیدا کنند، اما امروز شاهد هستیم که بسیاری از کشورها حتی با رییسجمهور، ۳ وزیر و هیاتهای کلان اقتصادی وارد ایران میشوند. جلالپور با اشاره به تشکیل کمیته پساتحریم در اتاق بازرگانی ایران گفت: پس از آنکه هیات رییسه دوره هشتم اتاق بازرگانی انتخاب شدند بحث پساتحریم به عنوان اصلیترین موضوع اتاق بازرگانی مطرح و کمیتهای در این زمینه تشکیل شد که به تبع آن این کمیته در سایر شهرستانها نیز رنگ اجرایی به خود گرفت. یکی از مهمترین اهداف کمیته پساتحریم اتاق بازرگانی ایران اعزام هیاتهای تجاری تخصصی به کشورهای هدف اروپایی است.
ضرورت انتقال فناوری مدیریتی
در این زمینه رییس سابق مجمع عالی واردات با ارزیابی سفر هیات تجاری به ایران و بالعکس که به منظور گسترش روابط تجاری ایران و کشورهای دیگر در حوزههای مختلف انجام میشود اظهار کرد: رفت و آمد هیاتهای مختلف باعث میشود روابط تجاری ما گسترش یابد و تنها به ۴ یا ۵ کشور معطوف نباشد. محمدحسین برخوردار با اشاره به نتایج توسعه روابط تجاری با سایر کشورها ادامه داد: در زمینه سرمایهگذاریهای مشترک میتوانیم انتقال فناوری، بهویژه فناوری مدیریتی را دنبال کنیم. به گفته برخوردار متاسفانه به دلیل تحریم در این سالها فناوری مدیریتی ما همسطح فناوری بینالمللی نیست. به گفته برخورداردر ماههای گذشته هیات تجاری و بازرگانی متشکل از فعالان بخشهای اقتصادی و تجاری ایران عازم کشورهای هدف شدهاند تا با برقراری رابطه با همتایانشان، گسترش حجم مبادلات تجاری را هدفگذاری کنند و علاوه بر این آموزش رایزنان در دستور کار قرار گرفت تا با شناخت بیشتری وارد بازار کشور محل ماموریت خود شوند و در نقش حلقهای واسط، بازرگانان و تاجران ۲ کشور را با هم آشنا کنند. وی افزود: این برنامه با هدفگذاری و شناسایی دقیقتر ادامه خواهد داشت. به گفته برخوردار افزایش مشتریان بازرگانی ایران نشانگر این موضوع است که بستر تجاری ایران آمادگی دارد که در بخش سرمایهگذاری مشترک و همچنین سرمایهگذاری در زمینه صادرات، پذیرای شرکای خارجی باشد و در این زمینه هیاتهایی نیز بر اساس زمانبندیهای انجام شده به کشورهای هدف اعزام میشوند.
نمایشگاه و بازاریابی ۲ ابزار خروج از شرایط خاص
همچنین به گفته ولیالله افخمیراد، برگزاری نمایشگاههای بینالمللی ـ تخصصی و مشارکت در نمایشگاههای جهانی و همچنین اعزام و پذیرش هیاتهای تجاری ـ بازاریابی ۲ ابزار مهم برای تحقق اقتصادغیرنفتی و برونرفت از شرایط خاص اقتصادی کشور است. براساس آمار اعلام شده از سوی رییس سازمان توسعه تجارت، هیاتهای اعزامی در سال ۹۲ و ۹۳، افزونبر ۴۶ هیات بوده و در این زمان بیش از ۸۰۰ تاجر و بازرگان ایرانی در قالب این هیاتها با مجوز رسمی سازمان توسعه تجارت ایران به ۲۰ کشور دنیا سفر کردند که البته این ۴۶ هیات، جدا از هیاتهایی است که از سوی اتاقهای بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی و اتحادیهها و انجمنهای صادراتی اعزام شدهاند و در صورت اضافه شدن آمار هیاتهای سایر نهادها و سازمانها، با رقم بزرگتری مواجه خواهیم شد. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت همچنین درباره تعداد هیاتهای پذیرشی نیز یادآور شد: در ۲ سال گذشته ۵۷ هیات با ۲ هزار و ۱۰۰ تاجر و فعال اقتصادی از کشورهای مختلف پذیرش شدهاند.
تدوین استراتژی برای سفرهای خارجی
مجیدرضا حریری، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران نیز در گفتوگو با صمت درباره سفر هیاتهای خارجی به ایران و حضور هیاتهای ایرانی در سایر کشورها گفت: هر سازمانی که فعالیت برونمرزی دارد باید طرح و استراتژی از قبل تهیهشدهای در اختیار داشته باشد. وی با بیان اینکه اتاقهای بازرگانی به عنوان تریبون بخش خصوصی باید پیش از انجام سفرها به این سوالات پاسخ دهند که قرار است سفر به چه کشوری، با حضور چه کسانی و با چه هدفی انجام شود، تاکید کرد: متاسفانه پیش از این برخی از این سفرها هدف مشخصی را دنبال نمیکردند و هدف اصلی و نهایی چندان روشن و مشخص نبود که البته بخشی از این ضعف به شرایط تحریم بازمیگشت. این عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران با تاکید بر اینکه اتاقهای مشترک بازرگانی بازوی اجرایی در اتاق ایران هستند، اذعان کرد: اتاق بازرگانی ایران با تقویت امور بینالملل میتواند تاجران و بازرگانان اتاقهای شهرستانها را برای اعزام هیاتهای تجاری کنترل کرده و در برنامهریزیهای دقیق و هدفمند یاریرسان باشد.
رقابت کشورها در توسعه روابط تجاری با ایران
محمدرضا نجفیمنش، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران نیز در این زمینه به عنوان یکی از موافقان اعزام هیاتهای تجاری بخش خصوصی به کشورهای هدف گفت: نباید این انتظار را داشت که نتایج رفت و آمد هیاتهای تجاری به سرعت ملموس و دستیافتنی باشد. باید افزایش تعامل با دنیا را از یک جا شروع کنیم و میتوان با برنامهریزی و استفاده از ظرفیت اتاقهای بازرگانی اینکار را بهتر انجام داد. رییس کمیسیون بهبود فضای کسبوکار اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه رفتوآمدهای تجاری باعث رقابت کشورها در توسعه روابط تجاریشان با ایران میشود،خاطرنشان کرد: زمانی که فرانسه هیات تجاری خود را به ایران اعزام کرد باعث شد تا سایر کشورها نیز برای اعزام هیاتهای خود تلاش کرده و رقابتی در بین آنها به وجود آید.
به صلاح کشور و بنگاههای اقتصادی
حمید حسینی، از دیگر اعضای اتاق بازرگانی تهران نیز در گفتوگو با صمت در این زمینه گفت: یقینا چنین سفرهایی به صلاح کشور و بنگاههای اقتصادی است. به گفته وی،اتاق بازرگانی میتواند نقش موثری در این زمینه داشته باشد چراکه اتاق دولتیترین نهاد بخش خصوصی و خصوصیترین بخش دولت است و تنها متعلق به اعضای خود نیست بلکه بخشی از نهاد تصمیمگیری نظام است. حسینی گفت: در ماههای گذشته برخی از هیاتهای خارجی به ایران آمدند و الان وظیفه ما است که بازدید آنها را پس بدهیم.
سخن آخر…
در سالجاری کشور شاهد ورود هیاتهای تجاری متعددی از کشورهای اروپایی مانند، آلمان، ایتالیا، فرانسه، جمهوری چک و… برای افزایش مراودات تجاری خود با ایران بوده، حتی رسانهها نیز خبر از سفر هیاتهای تجاری امریکایی به ایران بهعنوان گردشگر دادهاند. علاوه بر این کشورها، ایران فصل جدیدی از روابط تجاری خود را با کشورهای همسایه از جمله، هند، افغانستان، پاکستان، ترکیه و… آغاز کرده و افزایش مبادلات تجاری ایران و کشورهای همسایه را هدفگذاری کرده است. بنابراین باید این مهم را پذیرفت که دست یافتن به توافق با تحولات بسیاری همراه است. این تحولات بهطور قطع چارچوبها و فضای تجاری کشور را نیز متاثر کرده و بر کموکیف تبادلات تجاری و اقتصادی ایران با کشورهای جهان سایه انداخته است. بنابراین برای استفاده بهینه از این فرصت پیش آمده باید برنامهریزی دقیقی برای رسیدن به اهداف تعیین شده و ارتقای فضای اقتصادی کشور داشته باشیم..
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران