خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران
نوشته های مرتبط
امروز ۸ مارس (۱۸ اسفند) را روز جهانی زن نامیدند چون شناختهشدهترین نماد مبارزه اجتماعی زنان در تاریخ معاصر در همین روز و در سال ۱۹۰۸ میلادی (۱۲۸۶۶ خورشیدی) شکل گرفت.
این مبارزه در اعتراض به شرایط سخت کاری و دستمزد کم زنان بود که باعث شد آنها دست به اعتراض بر ضد آنچه «نابرابری» میدانستند، بزنند. در این روز گروهی از زنان کارگر در یک کارخانه نساجی در نیویورک دست به اعتراض زدند و رییس کارخانه برای جلوگیری از گسترش اعتراض، آنها را در کارخانه محبوس کرد و یک آتشسوزی مشکوک باعث شد نزدیک به ۱۲۹ تن از زنان کارگر جان خود را از دست بدهند. در آن سالها زنان در کشورهای مختلف اروپایی و امریکایی در کنار مبارزه برای رفع تبعیض و استثمار کاری، برای احقاق حق مشارکت سیاسی نیز مبارزه میکردند. به همین بهانه و به مناسبت این روز نگاهی داریم به فعالیت زنان در سطح جهان و در حرفه مردانه معدن. بیگمان ایجاد هماهنگی بین زندگی خانوادگی که در اولویت مسئولیتهای زنانه در همه جای دنیاست و همزمان با آن تطبیق با کار در یک حرفه تا حدود زیادی مردانه، خالی از فراز و نشیبهای منحصر به خود نیست. به گزارش صمت، سایت معدنی و انگلیسیزبان ماینینگ در گزارشی که در سال ۲۰۱۴ میلادی (۱۳۹۳ خورشیدی) منتشر کرد، مروری بر وضعیت فعالیت زنان در معادن جهان داشته و در جریان این گزارش با ویلمینا ماناسو، زن معدنکار شاغل در افریقای جنوبی نیز به گفتوگو پرداخته تا شرایط کار زنان در این حرفه را از زبان یک زن مدیر معدنکار شرح دهد و تجربه او را با زنانی که میخواهند وارد این حرفه شوند، به اشتراک بگذارد. ویلمینا یک زن و یک مدیر معدن است که در شرکت استرالیایی بیاچپیبیلتون در یکی از معادن افریقایی کار میکند، او میگوید: اگر بخواهید در این صنعت مردسالارانه به عنوان یک زن کار کنید، به موانع زیادی برمیخورید. همه فکر میکنند شما با یکی از مدیران ارشد نسبتی دارید که سمتی مناسب در یک حرفه معدنی به شما داده شده است.
معدنکاری حرفهای مردانه
معدنکاری همیشه حرفهای مردسالارانه بوده و این واقعیت ربطی به منطقه جغرافیایی ندارد، هر چند گامهای مثبتی برای ورود زنان به این صنعت برداشته شده، اما همچنان حضور زنان در این بخش کمرنگ است و معدنکاری هنوز یک قلمروی مردان به شمار میآید. پژوهشها در این زمینه نیز نشان میدهد صنعت معدن کمترین تعداد زنان را در اعضای هیات مدیره شرکتهای صنعتی سراسر جهان دارد، اما در هر حال افریقای جنوبی، همان جایی که ویلمینا در آن مشغول است، کشوری است که در استخدام زنان در معدن پیشتاز بوده است. تا حدود ۳۰ سال پیش قوانین افریقای جنوبی به زنان اجازه نمیداد در زیرزمین کار کنند، اما این قانون تغییر کرد و در سال ۲۰۰۲ میلادی (۱۳۸۱ خورشیدی) منشور معدنی افریقای جنوبی سهمیهای برای شرکتها تعیین کرد که بر مبنای آن میتوانند تا ۱۰ درصد از نیروهای خود را از میان زنان استخدام کنند، در حالی که این رقم در سال ۲۰۰۰ میلادی تنها ۲ درصد بود. همچنین حالا برای زنان در افریقای جنوبی مشوقهای زیادی وجود دارد که آنها را به بخش معدن سوق دهد، از جمله بورسهای تحصیلی که در اختیار آنها گذاشته میشود تا زنان جوان را به این حرفه جذب کنند و برای آنها امکان رقابت با این قلمروی مردسالارانه را فراهم آورند و به آنها فرصت رشد و دستیابی به پستهای تخصصی و کلیدی را ببخشند، اما مشکل این است که این انگیزهها پس از مدتی فرو میریزد. ممکن است زنان زیادی در دانشگاه در حوزه معدن درس بخوانند اما حضور آنها در پستهای مدیریتی در صورتی ممکن است که آنها تجربه کاری بهدست آورند و راه برای ورود به پستهای بالاتر برای آنها باز شود. این برابر است با حضور آنها در معادن و در صنعتی که هنوز بسیار مردسالارانه است. ویلمینا به عنوان یک مدیر معدنی نخستین زنی است که در سال ۲۰۱۰ میلادی مدرک مدیریت معدنی را بهدست آورد، او میگوید: در کل از زمانی که او به معدنکاری روی آورده تاکنون تعداد زنانی که به این صنعت وارد شدهاند افزایش پیدا کرده است، اما روند این افزایش کند است و هنوز زنان که میخواهند وارد این حرفه شوند، راه دشواری در پیش دارند. او میافزاید: الان من یک مدیر معدن هستم و دیگر مسئله چندانی در محیط کارم ندارم اما به یاد میآورم وقتی تازه فارغالتحصیل و مشغول شده بودم، یکی از معدود زنانی به شمار میآمدم که در معادن مشغول هستند. همه معدنچیان از اینکه باید زیر نظر یک زن کار کنند، شوکه شده بودند و بسیار مقاومت میکردند، حتی بعضیها من را تهدید میکردند و من میدانستم که باید در حرفهای که انتخاب من است مقاومت کنم و با خود میگفتم: ببین، من به این کار در زندگی نیاز دارم. مهندسی معدن خواندهام، هیچ راه برگشتی وجود ندارد و حرفه دیگری را نمیتوانم شروع کنم.
بنابراین مجبور بودم در ردههای مختلف پیش روم تا به آنچه امروز هستم، برسم. در واقع سفر سختی بود. برای ویلمینا سفر به اوج راهی طولانی بود، او در ادامه میگوید: به هر قسمتی از کار که وارد میشوی، دستکم در ۶ماه نخست دیگران سعی میکنند، بیشتر از تو بدانند و ۴تا ۶ ماه زمان میبرد که به تو عادت کنند و در نهایت زمانی که نشان دهی توانمند هستی دیگر تو را فقط یک زن نمیبینند و به عنوان یک مدیر میپذیرند. در حقیقت شرایط کار برای زنانی که اکنون در بخش معدن مشغولند در مقایسه با همتایان مرد نامطلوب تلقی میشود، اما تلاش پیوسته این زنان راه را برای ورود زنان دیگر و برابری جنسی به نفع زنانی که در آینده به این بخش وارد میشوند، هموارتر میکند و آنها از نتیجه مستقیم تلاش زنانی مانند ویلمینا بهرهمند میشوند.
