آثار ناشی از فعالیت گردشگری در بازار کار و تامین اشتغال باعث شده این مهم همواره یکی از مباحث مهم و در دستور کار کشورها باشد، اهمیت این صنعت تا آنجا است که کشورهای مختلف با ایجاد جذابیتهای گردشگری بر آن شدهاند تا بازار داغی برای جذب هرچه بیشتر گردشگر از سراسر جهان به وجود آورند.
از آنجا که بسیاری از خدمات گردشگری را به هیچ وجه نمیتوان با استفاده از فناوری روز ارائه کرد، این صنعت در مقیاسی قابل توجه به اشتغال نیروی انسانی به طور مستقیم نیازمند است، به همین دلیل توسعه گردشگری در جغرافیای مختلف موجب شده است در یک کلیت اقتصادی زمینههای ایجاد اشتغال فراهم و از نرخ بیکاری کاسته شود. بدیهی است که اشتغال حاصل از فعالیتهای گردشگری میتواند کمبود بازار کارخانههای تولیدی را نیز جبران کند. زیرا میزان سرمایهگذاری برای ایجاد یک شغل در زمینه خدمات گردشگری در مقایسه با دیگر صنایع تفاوت فاحشی دارد و بسیار کمتر است. علاوه بر این اشتغال در فعالیتهای دیگری که به صورت غیرمستقیم در ارتباط با گردشگری هستند، همچون کارهای ساختمانی، تعمیرات، کرایه دادن اتومبیل، دستفروشی و نظیر اینها برای افراد بومی نیز شغل ایجاد میکند. یکی از آثار مهم و مفید توسعه گردشگری یک کشور بهویژه کشورهای در حال توسعه ایجاد اشتغال و استفاده از نیروی غیرمتخصص است. گردشگری به صورت یک بخش فعال اقتصادی میتواند از عامل کار بیشتر از سایر عوامل استفاده کند و موجب بالا بردن سطح اشتغال در کشور شود. به گزارش سازمان تجارت جهانی با افزایش تعداد جهانگردها در سال ۱۳۹۹، بیش از ۵۰ درصد معضل اشتغال در کشورهای در حال توسعه از این راه قابل رفع خواهد بود. در اینجا این سوال مطرح است که با وجود اشتغالزایی بالایی که این صنعت بههمراه دارد، چرا این مهم به جایگاه مطلوبی در کشور دست نیافته است؟
اشتغال صنعت گردشگری جهان
معضل بیکاری ویژه ایران نیست و بسیاری از کشورهای جهان با این معضل دست و پنجه نرم میکنند. ظرفیت بالای اشتغالزایی در این صنعت باعث شده کشورها نگاه خاصی به این مهم داشته باشند. بر اساس آمارهای سازمان بینالمللی گردشگری (UNWTO) صنعت گردشگری درمجموع ۲۸۴ میلیون شغل در جهان ایجاد کرده است.یعنی از بین تمام شاغلان جهان بیش از ۲۸۴ میلیون نفر بهنوعی با صنعت گردشگری مرتبط هستند. این رقم مربوط به ایجاد اشتغال مستقیم، غیرمستقیم و القایی است که بیش از ۱۰۷ میلیون نفر در جهان بهصورت مستقیم در زمینه گردشگری مشغول به کار هستند. در سال ۱۳۹۴ از هر ۱۱ شاغل جهان یک نفر در حوزه گردشگری مشغول به کار بوده است که این رقم در سال ۱۳۹۵ به نسبت ۱۰ نفر و یک شغل گردشگری ارتقا یافته است.
اشتغال صنعت گردشگری در ایران
براساس گزارش شورای جهانی مسافرت و گردشگری، صنعت مسافرت و گردشگری ایران در سال ۱۳۹۲ بهطور مستقیم برای ۴۱۳هزار نفر و بهطور غیرمستقیم برای یکمیلیون و ۲۲۳هزار نفر اشتغال ایجاد کرد. سهم این صنعت از کل اشتغال ایجاد شده در ایران در سال ۱۳۹۳ بهطور مستقیم ۱/۸ درصد و بهطور غیرمستقیم ۵/۳ درصد بوده است. پیشبینی شده است اشتغال مستقیم ایجاد شده به وسیله صنعت گردشگری ایران در سال ۱۳۹۴ با رشد ۴/۴درصدی به ۴۳۱هزار نفر و اشتغال غیرمستقیم با رشد ۵/۱درصدی به یکمیلیون و ۲۸۵هزار نفر برسد.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران