روزهای متفاوت صندوقهای با درآمد ثابت
از حدود دو سال پیش، بازار پول کشور، شاهد اوجگیری نقشآفرینی پدیده نوینی تحت عنوان «صندوقها با درآمد ثابت» بود. در آن زمان، شاید کمتر کسی تصور میکرد که در مدتی کوتاه، ارزش داراییهای تحت مدیریت این صندوقها به رقمی نزدیک به ۱۰ درصد کل سپردههای بانکی کشور برسد. به این ترتیب، ارزش داراییهای تحت مدیریت این صندوقها از ۶ هزار میلیارد تومان در ابتدای سال ۹۴ تا محدوده ۱۲۰ هزار میلیارد تومان بالا رفت.
بخش عمده این منابع که عمدتا با پیشبینی سود ۲۰ درصدی روزشمار از مردم جمع شده در خود بانک پذیرنده در قالب سپردههای خاص، سرمایهگذاری شده است. بدین ترتیب، با عبور از محدودیتهای رسمی جذب سپرده، بانکها در این قالب موفق به جذب منابع جدید شدند. با این حال، روند اخیر جذب پول جدید از سوی این نهادهای مالی حکایت از وضعیتی متفاوت با دو سال گذشته دارد. بر این اساس، این صندوقها، در اسفند ماه۹۵، برای اولین بار در مقیاس ماهانه شاهد خروج منابع (بهطور خالص) بودند. در ماه جاری نیز به ویژه در روزهای اخیر، غلبه ابطال واحدها بر صدور واحدهای جدید در این صندوقها نمایان است.
از این رو به نظر میرسد راه میانبر بانکها برای جذب منابع پس از دو سال ترکتازی با مانع مواجه شده و این نهادها جذابیت خود را به ویژه برای جلب منابع جدید از دست دادهاند. این مساله میتواند ناشی از احتیاط سپردهگذاران در سرمایهگذاریهایی از این دست و یا عدم اقناع نرخهای سود فعلی باشد. رصد تحولات آتی به ویژه با توجه به سرمایهگذاری بخش کوچکی از منابع برخی این صندوقها در بازار سهام برای بورسیها هم حائز اهمیت زیادی خواهد بود تا مشخص شود آیا بانکها برای احیای دوباره جذابیت صندوقهای با درآمد ثابت تدبیری میاندیشند و یا با تداوم چالش موجود، مسیر انباشت سرمایه در این نهادهای نوپا معکوس میشود.
سقوط آزاد نفت
سقوط ارزش طلای سیاه حتی در اوج فصل مصرف هم خیال ایستادن ندارد. در هفته جاری قیمتهای نفت با افت سنگین بیش از ۴درصدی به سطح ۴۳ دلار در هر بشکه کشیده شدند تا با عبور افت ماهانه از مرز ۱۵ درصد، تمام رشتههای توافقات کشورهای اوپک برای کنترل بازار پنبه شود. در همین حال، تعداد دکلهای حفاری نفت آمریکا با افزایش برای بیست و سومین هفته متوالی، رکورد سیساله رونق فعالیتهای حفاری در این کشور را شکستند. همزمان، در ۹ ماه گذشته، تولید نفت آمریکا هر ماه تقریبا ۱۰۰ هزار بشکه افزایش یافته تا اثر کاهش ۲/ ۱ میلیون بشکهای تولید اوپک به حداقل برسد.
به این ترتیب، کشورهای سنتی نفتی از یک سو تولید را با اراده خود محدود کردهاند و از یک سو شاهد انقباض روزافزون درآمد صادراتی هستند؛ وضعیتی که میتواند در ادامه با شکستن مقاومت اعضای اوپک، آنها را به عرصه افزایش عرضه و شکستن توافق قبلی بکشاند.در مجموع، به نظر میرسد نه تنها استراتژی اوپک شکست خورده، بلکه رویکرد آنها فرصتی برای احیای رقبا در ایالات متحده در یک سال گذشته فراهم آورده است. در ایران نیز روند جاری هم به لحاظ کاهش درآمدهای دولت (که بودجه خود را بر اساس قیمت ۵۵دلاری بسته است) و هم برای شرکتهای بورس تهران (که بهطور گسترده با نرخ محصولات نفتی و شیمیایی و نیز مخارج عمرانی دولت مرتبطند) اتفاقی ناگوار به شمار میرود؛ اتفاقی که در صورت تداوم، مسیر رشد اقتصادی سال جاری و امکان خروج بورس از رکود را با مانع جدی روبهرو میکند.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران