سه مطالبه از وزارت راه

«رهایی از تصدی‌‌گری‌های دولتی»، «توجه به بخش ترانزیت» و «استفاده از ظرفیت بخش خصوصی» به عنوان سه مطالبه اصلی از سوی فعالان اقتصادی مطرح شد.

در این نشست که صبح روز گذشته، ساعاتی قبل از جلسه مجلس برای بررسی صلاحیت ۴ وزیر پیشنهادی برگزار شد، فعالان بخش خصوصی در حضور محمد اسلامی، ‌وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی، حضور نسبتا پررنگی داشتند و با صراحت از مهم‌ترین چالش‌های این بخش سخن گفتند. آنچه فعالان بخش خصوصی در این جلسه بر آن اشتراک نظر داشتند، دخالت و تصدی‌گری‌های گسترده دولت در بخش حمل‌و‌نقل و احداث بود که به باور آنها تبدیل به چالشی جدی شده است. فعالان اقتصادی معتقدند بسیاری از مشکلات امروز حوزه ساخت‌و‌ساز و حمل‌ونقل به دلیل تمرکز پروژه‌ها در بخش‌های دولتی و خصولتی است و وزارتخانه می‌تواند برای برون‌رفت از مشکلات فعلی از ظرفیت‌های بخش خصوصی استفاده کند. در بخش حمل‌و‌نقل جاده‌ای، «کندی حمل‌و‌نقل»، «تخریب محیط زیست» و «هزینه‌ها و مصرف بالای انرژی» به عنوان مهم‌ترین مشکلات از سوی بخش خصوصی مورد تاکید قرار گرفت.

فعالان بخش خصوصی تصریح کردند که در حوزه شهرسازی طی دهه‌های گذشته دچار نوعی بی‌هویتی و عدم تناسب و بدقوارگی در ساخت‌و‌ساز شده‌ایم که این اتفاق ناشی از سیاست‌های اشتباه بوده است. به باور ناظران، پتانسیل‌ها در بخش ترانزیت کالا، همچنین موقعیت منطقه‌ای و جغرافیایی کشور به‌گونه‌ای است که می‌توان علاوه بر اشتغال‌زایی، درآمدهای ناشی از آن را به مرور جایگزین درآمدهای نفتی کرد. در زمینه ساخت‌و‌ساز شهری، نسبت به دریافت هزینه برای اعطای گواهی کیفیت هشدار داده شد، فعالان صنعت ساختمانی بر این باورند هزینه‌هایی که بابت گواهی کیفیت دریافت می‌شود باید در راستای بهبود و ارتقای کیفیت ساخت‌و‌ساز عمل کند و دولت نباید به این بخش نگاه درآمدزایی داشته باشد. فعالان اقتصادی همچنین از دخالت‌های سازمان برنامه و بودجه طی سال‌های اخیر در کار وزارت راه و شهر‌سازی انتقاد کردند. در حوزه حمل‌و‌نقل دریایی و بندری فعالان بخش خصوصی تصریح کردند که سهم بخش خصوصی از این بخش تقریبا صفر است که باید بر اساس قانون نسبت به این سیاست بازنگری شود. اعضای پارلمان بخش خصوصی پیشنهاد کردند که این وزارتخانه ارتباط خود با بخش خصوصی را تبدیل به ارتباطی سازمان یافته و مستمر کند و از نظرات مشورتی اتاق در تصمیم‌سازی‌ها بهره ببرد. اما محمد اسلامی نیز ضمن استقبال از این پیشنهاد تصریح کرد که دیگر دوران روابط مکانیکی و خشک بخش خصوصی و دولتی به پایان رسیده است و رهایی از تصدیگری‌ را یک ضرورت دانست.

وی تاکید کرد که در بخش حمل‌و‌نقل، واگذاری امور صنفی و لجستیکی به انجمن‌ها و تشکل‌ها در دستور کار وزارتخانه تحت مدیریت او قرار خواهد گرفت، چراکه به باور او فعالان این صنف بهتر از هر کسی می‌توانند امور خود را سازمان‌دهی کنند. اسلامی همچنین «بازمهندسی ساختاری برای کوچک ‌سازی»، « ایجاد پنجره واحد برای تسهیل مجوزها» و «توسعه رگولاتوری» را ۳ برنامه و اولویت اصلی خود عنوان کرد.

ضرورت تغییر نگرش در بخش حمل‌ونقل

غلامحسین شافعی،‌ رئیس اتاق ایران، وزارت راه و شهرسازی را یکی از استراتژیک‌ترین و زیربنایی‌ترین وزارتخانه‌ها در مسیر توسعه اقتصادی عنوان کرد. شافعی تاکید کرد که برنامه‌های وزرای پیشنهادی از جمله وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی در مراحل بعدی مورد پایش اتاق بازرگانی قرار می‌گیرد تا مشخص شود چه میزان از این برنامه‌ها عملی شده است.

شافعی تزریق نگاه و رویکردی جدید به بخش حمل‌و‌نقل را یکی از ضرورت‌های وزارت راه و شهر‌سازی در دوره جدید دانست و تاکید کرد که با توجه به نقش ایران در اقتصاد منطقه ایجاد تحول در بخش حمل‌و‌نقل بسیار حائز اهمیت است. او به مهم‌ترین مشکلات بخش حمل‌و‌نقل جاده‌ای اشاره کرد و گفت: متاسفانه ناوگان حمل‌و‌نقل ما بسیار فرسوده است. «کندی حمل‌و‌نقل جاده‌ای»، «تخریب محیط‌زیست»، «هزینه‌های بالای حمل‌و‌نقل» و «‌مصرف بالای انرژی» به عنوان مهم‌ترین مشکلات در بخش حمل‌و‌نقل بسیار واضح است. بنابراین نگاه و نگرش کلی دولت به این بخش باید تغییر کند. رئیس اتاق ایران ادامه داد:‌ در زمینه حمل‌و‌نقل ریلی وضعیت‌مان به مراتب بدتر از حمل‌و‌نقل جاده‌ای است.

امروز اگر کشور‌های آسیای‌میانه ترانزیت پنبه‌شان را قطع کنند، ‌ترانزیت ما تعطیل می‌شود. شافعی به تحولات کشور‌های همسایه در بخش ترانزیت اشاره و تصریح کرد که اگر از این تحولات عقب بمانیم ترانزیت‌مان با مشکل جدی مواجه می‌شود و احتمال تعطیلی این بخش وجود دارد. آسیب‌های بخش شهری و شهر‌سازی نیز مورد توجه رئیس اتاق ایران قرار گرفت. شافعی عنوان کرد که‌ از حدود ۵۰ سال پیش تا کنون یکی از بی‌هویت‌ترین شهر‌های منطقه را به دلیل سیاست‌های اشتباه داریم،‌ به‌گونه‌ای که هم باعث تخریب محیط‌زیست شده است و هم امکان کنترل در برخی مناطق در صورت وقوع حوادثی مثل آتش‌سوزی وجود ندارد. به گفته شافعی، به دلیل ساخت‌و‌ساز‌های غلط، بی‌قوارگی در شهرسازی ما غوغا می‌کند. رئیس اتاق ایران اعلام کرد که بخش خصوصی این آمادگی را دارد که در اجرای برنامه‌‌های وزارت راه و شهرسازی گام بردارد.

در بخش‌های دیگری از این نشست فعالان بخش خصوصی در حوزه خدمات فنی و مهندسی، احداث و حمل‌و‌نقل مهم‌ترین مطالبات خود در این بخش را مطرح کردند. محمد امیرزاده، رئیس کمیسیون احداث و خدمات فنی و مهندسی اتاق ایران بر استفاده از ظرفیت‌‌های شرکت‌های خصوصی تاکید کرد. به گفته وی، عملکرد خصولتی‌ها در حوزه راه وشهر‌سازی آسیب‌های زیادی را به دنبال داشته است که وزارتخانه باید برای آن چاره‌اندیشی کند. امیرزاده عنوان کرد: نگاه سلیقه‌ای به قراردادهای پروژه‌های این وزارتخانه باعث تحمیل هزینه‌هایی سنگین به کشور شده است. رئیس کمیسیون احداث اتاق ایران همچنین بر فرصت و امکان ارتباط مستمری بین وزارتخانه و بخش خصوصی تاکید کرد.  احمد پورفلاح از تولیدکنندگان مصالح ساختمانی نسبت به تبعات منفی اخذ هزینه‌ برای گواهی‌های کیفیت که از سوی وزارت راه و شهر‌سازی اخذ می‌شود هشدار داد. پورفلاح تصریح کرد هزینه‌هایی که در این بخش از فعالان اقتصادی گرفته می‌شود باید عاملی برای ارتقای کیفیت ساختمان باشد، ‌نه روشی برای درآمدزایی دولت.