خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران
نوشته های مرتبط
طبیعت و محیط زیست، موهبتی خداوندی است که از مجموعه موجودات، منابع و عوامل و شرایط هماهنگی که در اطراف هر موجود زنده وجود دارد و ادامه حیات به آن وابسته است به وجود می آید.
آلودگی محیط زیست بر کیفیت و چرخه طبیعی اثر می گذارد و پی آمدهای زیان باری برای زندگی انسان، حیوان، گیاه و بناها دارد. در جهان امروز، مسئله آلودگی محیط زیست، یکی از مهم ترین و حادترین مشکل تمدن انسانی است و نقش انسان در آلودگی محیط زیست بسیار چشم گیر است واین در حالیست که محیط زیست و طبیعت، برای بقای نسل بشر آفریده شده است و پیوندی ناگسستی میان انسان و طبیعت وجود دارد. فعالیت های انسان برای رسیدن به رفاه و توسعه اقتصادی و اجتماعی ، خود باعث تخریب محیط زیست شده است. این تخریب آنچنان در وضعیت آب و هوای کره زمین ، دگرگونی ایجاد کرده که سلامتی و حیات او و سایر موجودات زنده را به خطر انداخته است. شرایط به وجود آمده به حدی وخیم است که امروزه از آن به عنوان «بحران محیط زیست» یاد می شود .
مقدمه:
تحقیقات نشان داده است خاکهای ایران از نظر مواد نیتروژنی فقیر و اکثراً با کمبود فسفر مواجه هستند از این رو مصرف کودهای شیمیایی در کشور با رشدی روزافزون همراه بوده است. استفاده بیرویه از کودهای شیمیایی اگرچه در کوتاه مدت مواد مغذی مورد نیاز اراضی کشاورزی را تأمین و بهرهبرداری بیش از اندازه را ممکن میکند، ولی در بلندمدت باعث از بین رفتن کیفیت خاک، افت حاصلخیزی و در نتیجه فرسایش خاک میشود.
بررسیها نشان میدهد مؤلفههای غیرمستقیم همانند آب و هوا، رشد جمعیت و عوامل اقتصادی در تخریب زمین مؤثرند.
آب و هوا در بخشهای مختلف کشور اثرات متفاوتی بر خاک دارد. بهطور مثال، خاک استانهای حاشیه دریای خزر بیشتر در معرض فرسایش ناشی از آب قرار دارد و حال آن که در نواحی ببابانی و کویری فرسایش ناشی از باد حاکم است.
از سوی دیگر، عوامل اقتصادی باعث استفاده مکرر از زمین میشود که این امر کیفیت خاک را پایین میآورد. همچنین افزایش قیمت زمین و تجارت اراضی کشاورزی، تغییر کاربری زمینهای کشاورزی را در پی دارد. کارشناسان معتقدند فعالیتهای مرتبط با کشاورزی میتوانند از مهمترین عوامل تخریبی زمین باشند. زراعت و کشت نادرست در اراضی کشاورزی، شیوه سنتی آبیاری، استفاده از سموم و آفت کشها، شخم زدن نامناسب، استفاده نشدن از وسایل مدرن کشاورزی و کاشت فشرده از عوامل تخریب زمین در اثر فعالیتهای کشاورزی است.
بررسی اجمالی وضعیت محیط زیست ایران نشان میدهد که خاکهای ایران از نظر مواد نیتروژنی و فسفر در مضیقه هستند و این فقر خاک ایران به همراه فرسایش خاک موجب بروز مسایل و مشکلاتی در عرصه کشاورزی شده است. این در حالی است که فرسایش خاک در ایران ۵ برابر متوسط جهانی است از سوی دیگر خاک به عنوان یکی از مهمترین منابع طبیعی برای احیای مجدد به زمان طولانی نیاز دارد. خاک یک اکوسیستم اکولوژیک و متشکل از جامعه زیستی متنوعی در بستر حجیمی از مواد غیرزنده معدنی و آلی است که این اجزا آن چنان به هم آمیختهاند که میتوانند سیستمهای زنده واحدی محسوب شوند .
همانطور که می دانیم جذب تعداد زیادی از عناصر معدنی در خاک های آهکی به کندی انجام می گیرد در بین این عناصر می توان آهن، فسفر ، روی، کبالت ، پتاس و غیره را نام برد. در خاک های آهکی ایران مسئله کمبود و عناصر کمیاب در حقیقت مطرح نیست زیرا این عناصر در خاک هستند و حتی به مقدار زیاد ولی به علت وجود آهک و یون کلسیم فراوان، جذب عناصر کم مصرف با مشکلات فراوان انجام می گیرد. برای اصلاح و بهبود خاک های آهکی روش و متدهای زیادی وجود ندارد.
خاک های آهکی بی اندازه از مواد آلی فقیر هستند و یکی از نقایص این خاکها کمبود مواد آلی و هوموس هستند. از طرف دیگر با اضافه نمودن مواد آلی می توان از نقش مضر آهک جلوگیری نمود. روش دیگر عبارت خواهد بود از اضافه کردن کودهای شیمیایی اسیدی کننده خاک، تعداد این کودها کم و تأثیر آنها کند می باشد. در بین آنها می توان سولفات آمونیوم را نام برد.
pH خاک های فلات مرکزی ایران در اکثر موارد بیش از ۷ است و علت آن وجود کربنات کلسیم، سولفات کلسیم و املاح شور و سدیمی می باشد.
در بعضی از خاک های غنی از سدیم و کربناتهای محلول، PH خاک از ۹ نیز تجاوز نموده و به ۷/۹ و حتی بیشتر می رسد مثلاً خاک غنی از سدیم ، PH خاک تا ۱۰ افزایش می یابد. PH حداکثر خاک های فلات مرکزی ایران بین ۷ تا ۵/۸ در نوسان است. در خاک های جنگلی شمال PH خاک اسیدی بوده و حتی به ۲/۴ کاهش می یابد. عامل اسیدی شدن در این مناطق نزولات آسمانی، وجود ماسه سنگها و شنها است.
در خاکهای شور و قلیا که PH آنها کمتر از ۵/۸ است، صدمات وارده به گیاهان از غلظت زیاد نمک در محلول خاک ناشی میشود. سلولهای گیاه در محلولهای نمکی، آب خود را از دست داده ، به اصطلاح پلاسمولیزه میشوند. این پدیده از این امر ناشی میشود که حرکت آب طبق خاصیت اسمز از محیط رقیقتر داخل سلولی به محیط غلیظ خارج صورت میگیرد. شدت وقوع این پدیده به عواملی مانند نوع نمک ، نوع سلول گیاهی و شرایط فیزیکی خاک بستگی دارد.