مسئولیت اجتماعی سازمانها یعنی رویههای باز و شفاف کسبوکار، یعنی روشهایی که مبتنی بر ارزشهای اخلاقی و احترام به کارکنان، جامعه و محیطزیست است.
مسئولیت اجتماعی شرکتها، واحدهای تولیدی و صنعتی به این منظور برنامهریزی میشود که برای جامعه بهطورکلی و برای سهامداران حامل ارزش پایدار باشد. حوزه مربوط به روش یا رویه کسبوکار دربرگیرنده یکی از پویاترین و چالشپذیرترین موضوعهایی است که امروز رهبران شرکتها با آن روبهرو هستند. امروز برای مدیران دیگر کافی نیست که وظایفی چون برنامهریزی، سازماندهی و کنترل نقدینگی، درآمد و سود را انجام دهند و خود را اثربخش بنامند بلکه پاسخگویی به نیازهای جامعه و خواست شهروندان و مشتریان داخلی و خارجی سازمانهایشان از زمره وظایف بااهمیتتر آنان محسوب میشود. درواقع میتوان گفت همانگونه که مدیران نحوه انجام وظایف سنتی را میآموزند باید از چگونگی انجام چنین وظایفی نیز آگاه شوند زیرا شرایط امروز جهان و فضاهای جدید کسبوکار ایجاب میکند تا رهبران و مدیران سازمانها و شرکتهای بزرگ که در بازارهای جهانی و بزرگ نقش فعال و موثر دارند، تمام تلاش خود را متوجه ایجاد ارزش برای تمامی سودبران خود کنند و نوعی تعادل میان بخشهای اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی کسبوکارشان ایجاد کنند. بهطورکلی میتوان گفت مسئولیت اجتماعی شرکتها و واحدهای تولیدی به ارائه روشهایی میپردازد که سازمانها در فضای کسبوکار خود به آن عمل کنند و پاسخگوی توقع جامعه، انتظارها تجاری، قانونی و اخلاق اجتماعی آنان باشد چون سازمانها مسئولیتهای بزرگی درزمینه اجتماعی، اقتصادی و محیطی در قبال کارکنان، سهامداران، مشتریان، دولت، تامینکنندگان و تمامی سودبران خود بر عهدهدارند. آنچه میتواند یک اعتماد و اطمینان دوجانبه را فراهم و شرکتها و سازمانها را به انباشت سرمایه و سوددهی و هدایت کند، وجود فضایی پر از اعتماد در تجارت و اقتصاد است. برای پاسخگویی و حساب پس دادن شرکتها در قبال عملکرد خویش و مسئولیت آنها در قبال تمامی سودبران ازجمله پیمانکاران، شریکان تجاری، انجمنها و نهادهای مدنی، سازمانهای دولتی باید اقدامهای مفید و موثری از سوی صاحبان شرکتها و فعالان اقتصادی انجام شود چون شرکتها برای بقا و پایداریشان باید سوددهی و افزایش سرمایه را در فضای رقابتی باز ؛ همراه با عملکردی سالم تحقق بخشند.
مسئولیت اجتماعی؟
ازنظر اجتماعی مسئول بودن یعنی آدمها و سازمانها میباید بااخلاق و با حساسیت نسبت به مسائل اجتماعی، فرهنگی و محیطی رفتار کنند. تلاش برای برقراری مسئولیت اجتماعی، افراد، سازمانها و دولتها کمک میکند تا تأثیر مثبتی بر پیشرفت جامعه داشته باشند. یک سازمان براساس نیازهای عمومی و اجتماعی به وجود میآید و مبنای ایجاد سازمان نیاز به تولید کالا و یا ارائه خدمت به جامعه است بنابراین نه سازمان میتواند خود را از جامعه جدا کند و نه جامعه میتواند بدون سازمان زندگی کند. از نتایج این رابطه جدانشدنی این است که هر تصمیم و عمل سازمان به نحوی روی جامعه تأثیر میگذارد. تأثیرگذاری فوق باعث میشود که آحاد جامعه، خود را در عملکرد سازمان سهیم بدانند. همچنین مسئولیت اجتماعی سازمانها و شرکتها، آنها را مجبور میکند که فقط از انجام رفتارها و واکنشهایی که جنبه اقتصادی صرف دارند، فاصله بگیرند. گفتنی است؛در جامعه امروز که سازمانها تأثیر عمدهای بر سیستم اجتماعی دارند و حل چالشهای جهانی بدون مشارکت و همکاری سازمانها کار آسانی نیست موضوع عمل به مسئولیتهای اجتماعی از سوی سازمانها امری حیاتی به نظر میآید. از زوایای گوناگونی به پدیده مسئولیت اجتماعی شرکتها پرداختهشده و تعاریف زیادی برای آن ارائهشده است اما بهطورکلی میتوان مسئولیت اجتماعی مدیران و سازمانها را الزام پاسخگویی و برآورده کردن توقع گروههای سودبر خارجی را با حفظ منافع گروهای سودبر داخلی دانست.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران