توسعه یافته ها چگونه مالیات می گیرند؟

به گزارش اقتصادنیوز ، در کشورهای عضو OECD نسبت درآمدهای مالیاتی به GDP تقریبا پنج برابر ایران است. آنچه در ترکیب درآمدهای ایران تفاوت قابل‌ملاحظه‌ای با کشورهای عضو OECD دارد، سهم مالیات اشخاص حقوقی است که حدود 3/ 36 درصد از درآمدهای مالیاتی ایران را در سال 1394 تشکیل می‌دهد. معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران طی گزارشی، درآمدهای مالیاتی کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه (OECD) را با ایران مقایسه کرده است.

براساس این گزارش، در کشورهای عضو OECD سهم مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر درآمد اشخاص از درآمدهای مالیاتی طی 14 سال اخیر به‌طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است؛ در ایران نیز سهم مالیات بر ارزش افزوده از کل درآمدهای مالیاتی و سهم مالیات بر اشخاص حقوقی بخش غیردولتی طی سال‌های گذشته رشد قابل‌توجهی داشته؛ در حالی که سهم مالیات بر درآمد از کل درآمدهای مالیاتی تغییر چندانی نکرده است. براساس گزارش اخیر سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه (OECD)، با تغییر ترکیب مالیات‌ها به سمت مالیات‌های مصرف و نیروی کار، درآمدهای مالیاتی کشورهای پیشرفته افزایش یافته است.

بررسی‌ها نشان داد متوسط نسبت مالیات به GDP کشورهای OECD با اندکی افزایش، از 2/ 34 درصد در سال 2014 به 3/ 34 درصد در سال 2015 افزایش یافته است. از سال 1965 تاکنون، این رقم بالاترین سطح را در سال 2015 به خود اختصاص داده است. نسبت مالیات به GDP، در 25 کشور از 32 کشور OECD براساس داده‌های سال 2015، افزایش یافته و در 7 کشور باقی‌مانده، این نسبت با کاهش همراه بوده است. در کشورهای OECD، دانمارک بیشترین نسبت مالیات به GDP را داراست.

در طبقه‌بندی OECD مالیات به پنج گروه کلی مالیات بر درآمد، سود و سود سرمایه‌گذاری، مشارکت در تامین اجتماعی، مالیات بر حقوق و دستمزد، مالیات بر دارایی، مالیات بر کالا و خدمات تقسیم‌ می‌شوند. بر این اساس، درآمد حاصل از مالیات بر ارزش افزوده، منبع اصلی درآمدهای حاصل از مالیات بر مصرف در کشورهای عضو این سازمان بوده است و در حال حاضر به بالاترین سطح خود از GDP رسیده و سهم آن از مجموع درآمدهای مالیاتی معادل 1/ 20 درصد در سال 2014 شده است.

این در حالی است که سهم مالیات بر ارزش افزوده از GDP، در سال 2012 حدود 6/ 6 درصد و سهم آن از کل درآمدهای مالیاتی در این سال، معادل 8/ 19 درصد بوده است. نسبت مالیات به ارزش افزوده به GDP در 22 کشور از 34 کشور عضو OECD که در آنها مالیات بر ارزش افزوده به کار گرفته می‌شود، در مقایسه با سال 2012، افزایش یافته و در 5 کشور با افت ناچیزی همراه بوده است.