پکن یک مشکل بزرگ دارد که مشکل بسیاری از کشورهای جهان هم به شمار میرود. دومین اقتصاد بزرگ جهان یا همان چین در حال نابود شدن است و نگرانی بسیای از دولتمردان بیش از آن چیزی است که دولت این کشور به آن اقرار میکند.
چیزی که باعث نگرانی است تعداد کشورها، شرکتها و افراد وابسته به اقتصاد چین است که از نابودی آن تأثیر جدی میپذیرند. رشد اقتصادی در امریکای لاتین در حال کاهش است، شرکتهای اروپایی نیز خود را برای سقوط آماده کردهاند و اقتصادهای کوچکتر آسیایی شاهد سقوط ارزش ارز رایج کشور خود هستند. حتی شرکتهای ایالات متحده امریکا که وابستگی بسیار کمی به چین دارند نیز آسیبپذیر شدهاند و در نهایت اینکه بسیاری از افراد در حال بیکار شدن هستند. کارشناسان اقتصادی معتقدند برای جلوگیری از فروپاشی اقتصاد چین، ابتدا باید وابستگی رشد اقتصاد به بخش ساختوساز کم شود، به عنوان نمونه زمینه برای رشد سرمایهگذاریها در بازارهای مالی یا دیگر بخشهای اقتصاد شکل بگیرد. نکته نگرانکننده این است که اگر اقتصاد بزرگی مانند اقتصاد چین دچار بحران شده و از رشد آن به شدت کاسته شود، اقتصادهایی که مراودات زیادی با آن دارند نیز دچار نابسامانی خواهند شد. اکنون چین یک بازار بزرگ مصرف برای بسیاری از کشورها از جمله کرهجنوبی و ژاپن به شمار میرود. به علاوه پیشبینی میشد این کشور با پشتسر گذاشتن ژاپن، به دومین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شود؛ بنابراین میتوان گفت کاهش کنترل نشده رشد اقتصاد در چنین کشوری تبعات جدی برای اقتصاد جهان خواهد داشت.
ضرورت کنترل قیمتها در بازارهای چین
در حقیقت مهار رشد اقتصاد و کنترل قیمتها در بازارهای مختلف چین یک ضرورت بزرگ است زیرا اگر کنترلی در کار نباشد، نقدینگی عظیم اقتصاد چین وارد هر بازاری شود در آن نابسامانی ایجاد خواهد کرد. نکته نگرانکننده دیگر ناتوانی وامگیرندگان در پرداخت اقساط وام به بانکهاست. کارشناسان معتقدند رکود در بازارهای کلان چین باعث میشود بخشی از وامها غیرقابل بازپرداخت شوند. به عقیده بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی هرگونه کاهش رشد در اقتصاد و بخشهای مهم آن باید کاملا حساب شده انجام شود. چراکه رویدادهای غیرمنتظره در اقتصاد چین بر بازار مواد خام و نیز بازارهای مالی تاثیر منفی بر جا خواهد گذاشت.
چین بزرگترین بازار مصرف
چین بزرگترین بازار مصرف برای کالاهایی که بسیاری از کشورها تولید میکنند به شمار میرود. بنابراین «تجارت» از نقاط عطف این کشور محسوب میشود، در چنین شرایطی کشورهایی که برای رشد اقتصادی به تجارت متکی هستند و با چین نیز تجارت بسیاری دارند نظیر برزیل، اندونزی و ژاپن بهطور مستقیم در معرض خطر سقوط اقتصادی قرار میگیرند. در این بازار مکاره هر شرکتی که با چین کوچکترین ارتباطی داشته باشد ضرر خواهد کرد. بسیاری از کارخانههای خودرو نظیر «فورد» و «بیامو» با کاهش فروش مواجه شدهاند. اپل و مایکروسافت نیز جزو شرکتهایی بودهاند که در امسال از سقوط چین ضرر کرده و فروش کمتری داشتهاند. حتی دلار قوی امریکا هم نتوانسته ضرر این شرکتها را جبران کند. اما بهطور کلی باید گفت اقتصاد ایالاتمتحده امریکا کمترین وابستگی را به چین داشته و کمترین آسیب را دیده است.
خروج روسیه از فهرست شرکای اصلی تجاری چین
چین دیگر روسیه را در فهرست ۱۵ شریک اول تجاری خود ندارد. این آخرین خبری است که چندی پیش در آستانه سفر پوتین به پکن اعلام شد. ولادیمیر پوتین در حالی برای حضور در جشن سالگرد پایان جنگ جهانی دوم راهی پکن شده بود که روابط تجاری و اقتصادی این دو کشور چندان مثبت به نظر نمیرسید. سقوط بازار سهام چین در چند هفته گذشته به کاهش روابط تجاری این دو کشور افزوده و باعث شده ارزش روبل روسیه به پایینترین سطح خود در ماههای اخیر برسد. نگرانیها درباره رشد اقتصادی چین همچنین منجربه افت شدید بهای نفت که اصلیترین کالای صادراتی مسکو به شمار میرود، شده که درنهایت تشدید بحران اقتصادی روسیه را به دنبال داشته است. براساس آمار، در نیمه نخست امسال روابط تجاری میان دو کشور بیش از ۲۹ درصد کاهش داشته که برابر با ۶/۳۰ میلیارد دلار است. مقامات دولت روسیه اعلام کردهاند هیچ راهی ندارند که بتوانند در امسال میلادی به هدف ۱۰۰ میلیارد دلاری خود در تجارت با چین دست پیدا کنند. بسیاری از مسائل دست بهدست هم داده تا روسیه برای نخستینبار در ۵ سال گذشته، دیگر در میان ۱۵ شریک اصلی تجاری چین نباشد. به عقیده بسیاری از کارشناسان، تحریمهای ایالاتمتحده امریکا و روسیه در زمینه بحران اوکراین این کشور را وادار کرده روابط تجاری جدیدی را با چین ایجاد کند.
تبعات بحران اقتصادی چین برای ایران
وقتی بیش از یک چهارم تجارت خارجی ایران با یک کشور انجام میشود و حالا همان کشور دچار بحران اقتصادی است، نخستین سوالی که پیش میآید چگونگی تاثیرگذاری این بحران بر کشور است. ارزش صادرات غیرنفتی ایران به چین در ۶ماه نخست امسال، ۳ میلیارد و ۷۳۱میلیون دلار و ارزش واردات از این کشور ۳ میلیارد و ۵۱۶ میلیون و ۷۳۹ هزار دلار بوده است. این کشور به ترتیب از لحاظ ارزشی حدود ۲۴ درصد از صادرات غیرنفتی و ۲۵ درصد از واردات کشور را به خود اختصاص داده است. البته اگر نفت را نیز به این دایره اضافه کنیم رقم واردات چین از این رقم افزایش زیادی خواهد داشت. کاهش رشد اقتصادی چین و همچنین ارزش یوان بهعنوان دومین قدرت اقتصادی جهان که بسیاری از کشورها نیز با آن تبادلات تجاری دارند موجب ترس سرمایهگذاران و پناه بردن آنها به سمت طلا شده و حالا بسیاری از کشورها را نیز به تکاپو انداخته تا دامنشان آلوده بحران اقتصادی چین نشود و اقتصادشان کمترین آسیب را از این محل، متحمل شود. برخی کارشناسان غربی نیز معتقدند مشکل پکن، مشکل همه به شمار میرود. آنها کاهش رشد اقتصادی در امریکای لاتین و آماده شدن شرکتهای اروپایی برای سقوط و همچنین کاهش ارزش ارز رایج در اقتصادهای کوچکتر آسیایی و درعین حال بیکار شدن بسیاری از افراد را نتیجه این بحران اقتصادی میدانند چراکه چین بزرگترین بازار برای کالاهایی که بسیاری از کشورها تولید میکنند به شمار میرود.
خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران