هنوز بازار رفتو آمد هیاتهای خارجی به ایران گرم است و هرهفته شاهد حضور یکی از کشورها هم از نوع اروپایی و هم آسیایی در کشور هستیم.
این در حالی است که دور دوم سفرها نیز با آغاز نیمه دوم سال در راه است و اینبار ایرانیها نیز آماده حضور در کشورهای خارجی هستند. از روز اعلام توافق اولیه ایران با ۶ قدرت جهانی بیش از دو ماهو نیم میگذرد و از همان روزهای نخست شرکتها و سرمایهگذاران بزرگ دنیا بهدنبال یافتن راهی برای ورود سریع به اقتصاد ایران در دوران پساتحریم بودند. آلمانیها، ایتالیاییها، فرانسویها، اتریشیها، لهستانیها، انگلیسیها، ژاپنیها و کرهایها از مهمترین هیاتهایی بودند که بلافاصله راهی ایران شدند و به رایزنی و گفتوگو با مقامات اقتصادی ایران چه دولتی و چه خصوصی پرداختند.
اما در این میان شاید جای امریکاییها هنوز بین علاقهمندان به حضور در ایران خالی باشد که البته بهنظر میرسد فضا برای آمدن این گروه نیز به زودی باز شود، چرا که چندی پیش رییسجمهور در نشست با مدیران شرکتهای تجاری، اقتصادی و صنعتی امریکا، به مذاکرات گسترده شرکتهای بزرگ اروپایی و آسیایی برای حضور در ایران اشاره کرد و گفت: تهران برای حضور شرکتهای امریکایی منعی قائل نیست و این شرکتها نیز میتوانند در فضایی رقابتی از شرایط پساتحریم، برای سرمایهگذاری و انتقال فناوری به ایران بهره بگیرند.به تازگی هم محمدرضا عابد، مدیرعامل شرکت سهامی فرش ایران اظهار کرد: پس از برداشتن تحریمها بازار صادرات فرش به امریکا دوباره رونق مییابد که در همین راستا پس از برجام عدهای از تاجران ایرانی مقیم امریکا در بهمن برای مذاکرات به ایران خواهند آمد و برای سرعت بخشیدن به این موضوع اقدام خواهیم کرد.
در این فضای شلوغ رفت وآمدهای هیاتهای اقتصادی و تجاری به ایران، برخی هم نگرانند و مدام گوشزد میکنند که دولت باید مراقب همه چیز باشد. اسداله عسگراولادی، رییس اتاق بازرگانی ایران و چین در اینباره یادآور شد: تاکنون هیچ سرمایهگذاری نیامده که حرف از سرمایهگذاری بزند و سرمایهگذاران خارجی به کشورمان میآیند که فقط ببینند چه خبر است. به گفته وی، باید از هیاتهای خارجی که به ایران میآیند، بپرسیم که دستور جلسه شما چیست و با چه کسانی میخواهید ملاقات کنید. در واقع ما باید چشمانمان را باز کنیم و گول نخوریم. اینها باید با برنامه به ایران بیایند.
مسعود خوانساری، رییس اتاق بازرگانی تهران نیز عنوان کرد: بعید به نظر میرسد امسال حضور هیاتهای تجاری خارجی در ایران تاثیری در وضعیت اقتصادی ایجاد کند و سرمایهگذاری خارجی در آینده نزدیک در کشور انجام نخواهد شد، بنابراین باید درحالحاضر بیشتر به فکر سرمایهگذاری داخلی و تقویت بخش خصوصی ایران باشیم. وی تاکید میکند: به طور قطع مقدمات سرمایهگذاری در همین مذاکرات فراهم میشود، اما اینکه فکر کنیم مذاکرات با هیاتهای تجاری خارجی در امسال به نتیجه میرسد، درست نیست. با این وجود، بررسی رفت و آمد هیاتهای تجاری حاکی از آن است که تاکنون بیش از ۱۰ هیات تجاری اروپایی و آسیایی به ایران سفر کردهاند و با مقامات ایرانی ملاقات داشتهاند. نگاهی به سایت اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران نیز حضور هیاتهای تجاری قزاقستان، لهستان، فرانسه، آلمان، اتریش، اسپانیا و چک را نشان میدهد. در همین راستا، نگاهی به تردد مهمترین هیاتهای اعزامی به ایران میاندازیم.
آلمانیها
آلمانیها جزو نخستین گروههایی بودند که بلافاصله بعد از توافق جامع، پا به ایران گذاشتند؛ به طوری که در روزهای پایانی تیر، هیات ۶۰ نفره آلمانی به ریاست زیگمار گابریل، قائممقام صدراعظم آلمان که همزمان وزیر اقتصاد و انرژی این کشور نیز هست، برای گسترش روابط سیاسی، تجاری و اقتصادی و به دعوت بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران وارد تهران شدند. در اینباره، حسین اسماعیلی، مدیرکل اروپا، امریکا و همسایگان دریایخزر وزارت نفت گفته بود: «سفر این هیات، نخستین سفر یک هیات بلندپایه اروپایی بعد از توافق ایران و گروه ۱+۵ به تهران است و در این سفر، نمایندگان ۱۰ شرکت از بزرگترین شرکتهای آلمانی به همراه تعداد زیادی از شرکتهای کوچک حضور دارند.»
فرانسویها
فرانسه که در جریان مذاکرات هستهای در برابر ایران مواضع بسیار تندی داشت، حال بعد از توافق، بیش از همه علاقهمند سرمایهگذاری در ایران است. پس از ورود هیات سیاسی فرانسوی در مرداد امسال که در راس آن لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه قرار داشت، در هفتههای گذشته یک هیات تجاری با عضویت وزیر کشاورزی و وزیر مشاور در امور تجارت خارجی به همراه مدیران ۱۶۰ شرکت فرانسوی به تهران سفر کردند تا زمینههای همکاری با ایران را بررسی کنند. دیدار این هیات تجاری با فعالان اقتصادی دولتی و خصوصی ایران، منجر به امضای ۳ قرارداد در زمینه کشاورزی، آموزش بانکداری و صنعت قطعهسازی شد. علاوه بر این، دفتر جدید تجاری فرانسه در ایران نیز تاسیس شد. فعالان بخش خصوصی ایران در پیامی از دولت فرانسه خواستند اجازه ندهد مسائل سیاسی بر روابط اقتصادی دو کشور سایه افکند. به اعتقاد آنها، «در شرایط پساتحریم امکان همکاری دو کشور افزایش مییابد و باید نگاهها رو به آینده باشد.»
لهستانیها
لهستان به عنوان یکی از ۶ کشور اصلی اروپا در ۲۵سال اخیر در حال بازسازی وضعیت اقتصادی خود بوده است. ایران اکنون با لهستان سرمایهگذاریهای مشترکی مانند ساخت داروهای ویژه در منطقه آزاد قشم را در دست انجام دارد. در هفته ابتدایی مهر امسال لهستانیها با هیات تجاری متشکل از ۱۰۰ نفر به همراه وزیر اقتصاد و معاون اتاق بازرگانی این کشور به ایران آمدند و خواستار توسعه همکاری دو کشور شدند. محسن جلالپور، رییس اتاق بازرگانی ایران درباره دیدار خود با هیات لهستانی میگوید: نایب رییس اتاق بازرگانی لهستان خبر داده که بیش از هزار و ۵۰۰ شرکت لهستانی در نوبت اعزام به ایران هستند. یانوش خوچینسکی، وزیر اقتصاد لهستان نیز تاکید کرده بود: در زمینههای کشاورزی، داروسازی، راهآهن، بنادر، دانشگاهی، فناوری و پزشکی زمینههای زیادی برای توسعه همکاریها وجود دارد. به گفته وی، تعداد زیادی از اعضای هیات اقتصادی لهستان در این سفر تمایل به خرید محصولات ایرانی داشتند و تعدادی نیز به سرمایهگذاری مشترک علاقهمند بودند.
اتریشیها
پس از گذشت سالها از سفر یک رهبر اروپایی به ایران، هاینز فیشر، رییسجمهور ۷۶ ساله اتریش در شهریور به تهران آمد. وی همراه با هیات اقتصادی این کشور به دعوت رسمی حسن روحانی، رییسجمهور ایران وارد کشور شد. امضای بیش از ۱۵ تفاهمنامه به ارزش ۸۰میلیون یورو در زمینههای مختلف اقتصادی ازجمله گردشگری، پروژههای اقتصادی، آموزش، پروژههای نیمهتمام، صنعت خودرو و دارو ماحصل حضور هیات بلندپایه اتریشی در ایران بوده است. بنا به گفتههای مقامات اتریشی، امکان افزایش حجم تجارت بین دو کشور تا ۵ برابر رقم کنونی، نیز وجود دارد. هاینز فیشر، در این سفر تاکید کرده بود: «همه ما تمایل داریم بین ایران و اتریش روابط دوستانه برقرار باشد، چراکه روابط اقتصادی و سیاسی مکمل یکدیگر هستند و بهبود روابط سیاسی افزایش همکاری اقتصادی را به دنبال دارد و افزایش همکاری اقتصادی، دو ملت را بیشتر به یکدیگر نزدیک میکند.»
انگلیسیها
انگلیس نیز بلافاصله بعد از توافق جامع، هیاتی اقتصادی و سیاسی را به ریاست فیلیپ هاموند، وزیر امور خارجه انگلیس راهی تهران کرد. در سفر هاموند به ایران، یک هیات اقتصادی و تجاری او را همراهی میکردند و او در جریان سفر خود، علاوه بر وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیژن زنگنه، وزیر نفت و ولیاله سیف، رییس کل بانک مرکزی نیز دیدار و گفتوگو کرد. این در حالی است که هفته گذشته هیات بلندپایه سرمایهگذاری – بازرگانی انگلیسی نیز برای دیدار با مقامات اقتصادی ایران وارد تهران شدند که ریاست این هیات تجاری برعهده مارتین جانسون، مدیر اتاق بازرگانی انگلیس و ایران بود. این نخستین حضور یک هیات تجاری از انگلیس در این سطح ظرف یک دهه گذشته بود.
ژاپنیها
ژاپن نیز پس توافق هستهای و در زمانی که راه را برای برداشته شدن تحریمهای بینالمللی ایران هموار دید، برای بازسازی روابط اقتصادی، یک مقام بلندپایه بازرگانی و صنعتی را به همراه مدیرانی از بخشهای نفت، گاز و صنایع دیگر به تهران اعزام کرد. گفته میشود شرکتهای میتسوبیشی، تویوتا، سومیتومو، ایتوچو، سوجیتز، کنساماتسو، میتسویی، کانسایی پینت، ساندن هلدینگ، فدراسیون تجارت ژاپن (Keidanren)، جترو، بانک همکاریهای بینالملل ژاپن، بیمه صادرات و سرمایهگذاری ژاپن، گروه ملی فلزات و نفت و گاز ژاپن و مرکز همکاریهای ژاپن و خاورمیانه ازجمله شرکتهایی بودند که نمایندگانشان در سفر به ایران حضور داشتند.هیات ژاپنی که در نخستین روز ورود به تهران با ولیاله سیف، رییسکل بانک مرکزی ایران گفتوگو کرده بود به ملاقات با وزیر نفت ایران هم رفت. دیدار بعدی هیات ژاپنی با محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت بود. در این دیدار وزیر صنعت، معدن و تجارت از افزایش ظرفیت تولید خودروهای سبک و سنگین کشور تا دو برابر ظرف ۱۰ سال آینده خبر داد. دوروز گذشته نیز وزیر امور خارجه این کشور به ایران سفر و با مقامات عالیرتبه سیاسی و اقتصادی کشور دیدار کرد. محمدرضا نعمتزاده در دیدار با وزیر امور خارجه ژاپن گفت: علاقهمند هستیم در دوره جدید در زمینه دانش فنی ومهندسی با ژاپن همکاری کنیم. وی افزود: همکاریهای ایران با کشورها، براساس سرمایهگذاری مشترک و بلندمدت خواهد بود. همانطور که بازار بزرگ ایران در اختیار شرکتهای ژاپنی قرار میگیرد انتظار داریم تا تولیدات مشترکمان در بازارهای شما نیز حضور داشته باشد.
