مدیریت پسماند در کلانشهرهای کشور به یک نیاز استراتژیک تبدیل شده است. بهعنوان نمونه، در مشهد، به طور میانگین، روزانه بیش از ۱۷۰۰ تن زباله تولید میشود که حدود ۵۰۰ تن از آن در کارخانه کمپوست برای پردازش و تولید کودهای آلی مورد پذیرش و فرآیند بازیافت قرار میگیرد.
با توجه به وجود بیش از ۶۰درصد مواد آلی در زبالههای شهری و از طرف دیگر، فقر مواد آلی در بیشتر زمینهای کشاورزی کشور، تولید کمپوست بهعنوان مواد افزودنی آلی به خاک، که دارای ارزش زیستمحیطی است، مورد توجه برنامهریزان این بخش قرار گرفته است. تاکنون کارخانههای متعدد کمپوست با فناوری تولید کمپوست با روشهای گوناگون از قبیل هوادهی به تودههای ثابت به بهرهبرداری رسیده و با انجام فعالیتهای بهینهسازی متعدد و طرحهای پژوهشی مختلف همواره مسیر ارتقای کیفیت را طی میکنند.
در سفر رییسجمهور به استان مازندران، فرآیند نهایی و تکمیلی کارخانه کمپوست بهشهر، افتتاح و گام موثر دیگری در مسیر مدیریت کلان پسماندها برداشته شد. زبالهها، با همه بد بودنشان، باز هم میتوانند خوب باشند و در چرخه صنعت و اقتصاد مورد بهرهبرداری قرار گیرند. آینده زبالهها روشن است به شرطی که در عرصه برنامهریزی و هدفگذاریهای سیاستی و برنامه و بودجهای کشور، دیده شوند. برای بررسی فرآیند مدیریت پسماند و تبدیل زباله به کمپوست و همچنین میزان تاثیر چرخه بازیافت در اقتصاد ملی، با معاون عمرانی استانداری مازندران گفتوگو کردیم. علی نبیان در گفتوگو با صمت سیاستگذاری در عرصه پسماند و زباله را به نفع اقتصاد کشور دانست که اگر مورد توجه قانونگذاران قرار گیرد، اثرات مثبت زیستمحیطی و اجتماعی را درپی خواهد داشت.
وی گفت: در هر منطقهای از محیطزیست، تولید زباله و افزایش پسماند، یک امر اجتنابناپذیر است. اقلیمهای مختلف و متنوع کشورمان نیز از این قاعده مستثنا نیست و تنوع شرایط محیطزیستی و همچنین زیستمحیطی سرزمین ایران، منجربه تنوع تولید پسماندها و زبالهها در پهنای وسیع مملکتمان شده است. حال اگر فقط از پنجره آسیب به این فرآیند نگاه کنیم، بیتردید به هیچ راهحل کاربردی و عملیاتی نخواهیم رسید ولی اگر نگاه خود را معطوف فرصتهایی کنیم که میتواند از قبل این زبالهها و پسماندها برای صنعت و اقتصاد کشور فراهم شود، به سمت و سوی صنعتی کردن چرخه بازیافت قدم برخواهیم داشت. ما در استان مازندران این مسیر را ترسیم کردهایم و روز به روز شاهد اثرات مثبت صنعتی شدن چرخه بازیافت پسماند و زبالههای اقلیمی این استان هستیم. معاون عمرانی استاندار مازندران به نقش اصلی سازمانهای زیستمحیطی در مدیریت پسماند اشاره کرد و افزود: سازمانهای زیستمحیطی از محیطزیست گرفته تا شهرداریها نقش اصلی در مدیریت پسماندها دارند. مدیریت پسماند، ارتباط موضوعی عمیقی با مقوله صنعت و محیطزیست دارد. برنامهریزی کردن برای هدایت و بهرهبرداری از پسماندها، به معنای صنعتی شدن این چرخه است یعنی پسماندهای یک جریان صنعتی یا محیطی، باز هم در یک فرآیند صنعتی قرار میگیرد. فرآیندی که درنهایت به بهبود محیطزیست میانجامد. میخواهم بگویم که برآیند مبحث مدیریت پسماند، یک برآیند اجتماعی است.
